Özet
Kaza kavramı, tek başına tazminat sorumluluğu doğuran bir hukuki sebep değildir. Hukuki sorumluluk, kazaya yol açan fiilin hukuka aykırı, çoğu zaman kusurlu olması ve zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağının bulunması halinde ortaya çıkar. Türk hukukunda bu temel yaklaşım, başta 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) olmak üzere, trafik kazaları bakımından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (“KTK”) ile tamamlanmaktadır. Özellikle trafik kazalarında işletenin tehlike sorumluluğu, iş kazalarında işverenin koruma ve gözetme borcu, manevi tazminat bakımından ise bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya ölüm olgusu, tazminat hukukunun merkezinde yer alır.
Bu makalede trafik kazası tazminatı, iş kazası tazminatı ve manevi tazminat kurumları; haksız fiilin unsurları, ispat yükü, tazminat kalemleri, müterafik kusur, illiyet bağı, zamanaşımı ve müteselsil sorumluluk ekseninde incelenmektedir. İnceleme sırasında verilen mevzuat hükümleri ile Apilex içtihat arşivinde yer alan alt derece mahkemesi kararları birlikte değerlendirilmiştir.
I. Giriş
Tazminat hukuku, bireyin malvarlığına veya kişilik değerlerine yönelen hukuka aykırı müdahaleleri parasal giderim yoluyla dengelemeyi amaçlayan bir sorumluluk alanıdır. Uygulamada tazminat uyuşmazlıklarının en yoğun karşılaşılan türlerinden biri, trafik kazaları ve iş kazaları nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarıdır. Bu davalarda temel tartışma, olayın sıradan bir kaza mı yoksa hukuki anlamda bir haksız fiil mi olduğu noktasında toplanır.
Türk hukukunda haksız fiil sorumluluğu, TBK m. 49’da genel hüküm olarak düzenlenmiştir. Bunun yanında TBK m. 50 ile zarar ve kusurun ispatı, TBK m. 51 ile tazminatın belirlenmesi, TBK m. 52 ile tazminatın indirilmesi, TBK m. 54 ile bedensel zarar kalemleri, TBK m. 56 ile manevi tazminat, TBK m. 72 ile zamanaşımı özel önem taşır. Trafik kazalarında ise KTK m. 85, 86, 88 ve 89 hükümleri ile işletenin sorumluluğu, kurtuluş sebepleri ve çok taraflı kazalardaki paylaşım düzenlenmektedir.
İş kazaları bakımından ise doğrudan bir “iş kazası tazminat rejimi” bulunmasa da işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, koruma borcu ve gözetim borcu ile TBK’nın genel haksız fiil hükümleri birlikte değerlendirilmekte; ayrıca sosyal güvenlik mevzuatıyla kesişen yönler nedeniyle zarar kalemleri teknik hesaplamaya konu olmaktadır.
II. Haksız Fiil Sorumluluğunun Kurucu Unsurları
Haksız fiil sorumluluğunun kurucu unsurları öğretide ve uygulamada genel olarak şu şekilde kabul edilmektedir:
1. Fiil
2. Hukuka aykırılık
3. Zarar
4. Kusur
5. Uygun illiyet bağı
Bu unsurların birlikte gerçekleşmesi halinde tazminat sorumluluğu doğar. Bu çerçeve, Apilex içtihat arşivindeki kararlarla da uyumludur. Örneğin Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında, TBK m. 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu için kusurlu ve hukuka aykırı fiilin varlığının gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Aynı karar, fiil-hukuka aykırılık-illiyet bağı-zarar unsurlarının birlikte bulunması gerektiğini ifade etmektedir.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TBK'nın 49'uncu maddesine göre haksız fiil sorumluluğu için davalının kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması gerekir. Yani motorlu aracı kullanan sürücülerin ölüm, yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanan kazalardan dolayı sorumlu tutulabilmeleri için, kazanın meydana gelişinde “kusurlu” olmaları şarttır. Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; a-fiil, b-hukuka aykırılık, c-illiyet bağı ve d-zarar unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Yani davacının tazminata hak kazanabilmesi için bu dört unsurun birlikte gerçekleştiğini ispatlaması şarttır.
Benzer biçimde Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi kararında da, haksız fiilden doğan borçların TBK m. 49 vd. hükümlerine dayandığı ve haksız fiilin unsurlarının hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olduğu belirtilmiştir.
T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Uyuşmazlık noktasının; meydana gelen çift trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespiti ile davacının sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplar, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden kaynaklanan kayıplar ile tedavi giderlerine ilişkin tazminat kalemlerini davalı sigorta şirketinden tahsili; kaza nedeniyle manevi tazminat talebinin davalı asillerden müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir.
Bu çerçeve, doktrindeki genel kabul ile de örtüşmektedir: zarar veren davranışın hukuka aykırı olması, zararın meydana gelmesi, fiil ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması ve çoğu durumda kusurun varlığı aranır.
III. Trafik Kazalarında Tazminat Sorumluluğu
1. Trafik Kazasında Sorumluluğun Hukuki Temeli
Trafik kazaları, Türk hukukunda özel düzenlemelere tabi olan en önemli haksız fiil alanlarından biridir. KTK m. 85, motorlu aracın işletilmesi sonucu ölüm, yaralanma veya bir şeyin zarar görmesi halinde işletenin ve teşebbüs sahibinin sorumluluğunu düzenler. Böylece trafik kazalarında yalnızca sürücünün kusuru değil, aracın işletilmesinden doğan risk de sorumluluk kurucu unsur haline gelir.
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU
Madde 85 – Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Bu madde, trafik kazalarında sorumluluğu yalnızca “sürücü kusuru” ile sınırlamayan, tehlike esasına dayalı geniş bir rejim kurmaktadır. Nitekim İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi de trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinin asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayandığını, işletenin ve bağlı bulunduğu işletmenin sahibinin müteselsil sorumluluğu bulunduğunu belirtmiştir.
T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
6be9-99c3-5ded-c829.txt
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. Trafik kazaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepleri asıl olarak haksız fiil sorumluluğuna dayanır. TBK md. 49’a göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören karşı tarafın kusurunu ve zarara uğradığını ispat yükü altındadır. KTK md. 85 ve 88 uyarınca trafik kazası sonucu meydana gelen kazadan aracın işleteni veya aracın bağlı bulunduğu işletmenin sahibi de müştereken ve müteselsilen sorumludur.
2. Kurtuluş Sebepleri ve Müterafik Kusur
KTK m. 86, işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için dar bir kurtuluş sebebi rejimi öngörür. Mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru veya üçüncü kişinin ağır kusuru ispatlanmadıkça işleten sorumluluktan kurtulamaz. Sorumluluktan tamamen kurtulma sağlanamadığı durumlarda zarar görenin kusuru tazminat miktarının indirilmesine yol açabilir.
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU
Madde 86 – İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hâkim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir.
Bu hüküm, uygulamada müterafik kusur tartışmalarının merkezindedir. Zarar görenin emniyet kemeri takmaması, kask kullanmaması, trafik kurallarına aykırı hareket etmesi, koruyucu ekipman kullanmaması veya iş güvenliği talimatlarını ihlal etmesi halinde tazminatın indirilmesi gündeme gelebilir. TBK m. 52 de bu indirim mantığını genel düzeyde destekler.
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Tazminatın indirilmesi MADDE 52- Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.
3. Trafik Kazasında Tazminat Kalemleri
Trafik kazalarında talep edilen zarar kalemleri genellikle şunlardır:
• Tedavi giderleri
• Geçici iş göremezlik zararları
• Sürekli iş göremezlik tazminatı
• Kazanç kaybı
• Bakıcı gideri
• Cenaze ve defin giderleri
• Destekten yoksun kalma tazminatı
• Manevi tazminat
TBK m. 54, bedensel zarar kalemlerini açıkça saymaktadır.
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Bedensel zarar MADDE 54- Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar
Mahkeme kararları da bu kalemlerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında, haksız fiil sonucu bedensel zararlar bakımından sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatları ile maluliyet oranının belirlenmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
T.C. İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Yargıtay ... HD'nin ... sayılı kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları olan fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlardan davalı/davalıların sorumlu oldukları kabul edilmiştir. Bu kapsamda, davacının haksız bir fiil olan trafik kazası kapsamında uğradığı bedensel zararları olan sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatlarını TBK madde 49 ve 54 hükümlerine göre davalıdan isteyebilecektir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybı nedeniyle zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.
4. Trafik Kazalarında İspat ve Bilirkişi İncelemesi
TBK m. 50’ye göre zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür. Ancak trafik kazalarında kusur tespiti çoğu kez teknik inceleme gerektirdiğinden, mahkemeler bilirkişi raporuna, kolluk tutanaklarına, ceza dosyasına, kamera kayıtlarına, keşif ve tanık beyanlarına başvurur.
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Zararın ve kusurun ispatı MADDE 50- Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında da bu ispat rejimi açık biçimde görülmektedir.
Dava, trafik kazasından doğan tazminat ilişkisinde kusurlu ve hukuka aykırı fiilin ispatına odaklanmıştır.
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TBK'nın 49'uncu maddesine göre haksız fiil sorumluluğu için davalının kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması gerekir. Yani motorlu aracı kullanan sürücülerin ölüm, yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanan kazalardan dolayı sorumlu tutulabilmeleri için, kazanın meydana gelişinde “kusurlu” olmaları şarttır. Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; a-fiil, b-hukuka aykırılık, c-illiyet bağı ve d-zarar unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
IV. İş Kazalarında Tazminat Sorumluluğu
1. İş Kazasının Hukuki Niteliği
İş kazaları da kural olarak haksız fiil sorumluluğu içinde değerlendirilir; ancak bu alanda işverenin sözleşmesel koruma borcu, gözetim borcu ve iş sağlığı-güvenliği önlemleri alma yükümlülüğü ayrıca önemlidir. İşverenin uygun ekipman sağlamaması, riskleri önceden değerlendirmemesi, gerekli eğitimi vermemesi veya denetimi ihmal etmesi halinde kusur sorumluluğu doğabilir.
İş kazasının tazminat hukukundaki amacı, SGK tarafından karşılanmayan veya sosyal güvenlik sistemi dışında kalan zararların tazmini yanında, bedensel bütünlüğün zedelenmesinden doğan kişisel zararların giderilmesidir. Bu yönüyle iş kazası, hem sosyal güvenlik hukuku hem sorumluluk hukuku bakımından birleşik bir yapı gösterir.
2. İş Kazasında Maddi ve Manevi Tazminat
İş kazalarında maddi tazminatın hesabında genellikle şu unsurlar dikkate alınır:
• Tedavi giderleri
• Geçici iş göremezlik
• Sürekli iş göremezlik
• Kazanç kaybı
• Çalışma gücündeki azalma
• Bakıcı gideri
• Ekonomik geleceğin sarsılması
Manevi tazminat ise kazanın ağırlığına, yaralanmanın niteliğine, kalıcı sakatlık bulunup bulunmadığına, tedavi sürecinin zorluğuna ve olayın yarattığı psikolojik etkiler ile kişilik değerlerinin zedelenmesine göre belirlenir.
TBK m. 56, bu konuda temel normdur:
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Manevi tazminat MADDE 56- Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
3. İş Kazalarında Manevi Tazminatın Takdiri
Manevi tazminatın en belirgin özelliği, hâkimin takdir yetkisinin geniş olmasıdır. Ancak bu takdir keyfi değildir; olayın ağırlığı, kusur oranı, yaralanmanın derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile hakkaniyet ölçütleri birlikte değerlendirilir. Bu konuda doktrinde ve verilen karar örneklerinde ortak çizgi, manevi tazminatın cezalandırma değil, giderim amacı taşımasıdır.
İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi kararlarında, bedensel bütünlüğü zarar gören kişinin manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu ve davalı kusuru ile zarar arasında bağ kurulduğunda manevi zararların giderilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı ... % 75 oranında kusurlu olduğu .... İş Mahkemesinde hazırlanan kusur raporuyla sabittir. 6098 sayılı TBK m. 49’a göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Aynı yasanın 56’ncı maddesi “Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.” hükmünü içermektedir. Haksız fiil sonucunda bedensel bütünlüğü zarar gören kişi manevi tazminat talep etme hakkına da sahiptir.
V. Manevi Tazminatın Hukuki Esası
Manevi tazminat, maddi zararların ötesinde kişinin ruhsal bütünlüğüne, kişilik haklarına, yaşam sevinci ve beden bütünlüğüne yönelen zararları kısmen telafi etmeyi amaçlayan özel bir giderim türüdür. TBK m. 56’nın lafzı, bedensel bütünlüğün zedelenmesi halinde zarar görene; ağır bedensel zarar veya ölüm halinde ise zarar görenin yakınlarına manevi tazminat talep etme hakkı tanımaktadır.
Manevi tazminatın temel işlevleri şunlardır:
• Telafi işlevi
• Tatmin işlevi
• Hakkaniyet işlevi
Ne var ki manevi tazminatın ceza niteliği taşımadığı; ancak olayın ağırlığını gözeten bir giderim olduğu da unutulmamalıdır. Bu doğrultuda, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin bir kararında, haksız fiil sonucunda bedensel bütünlüğü zarar gören kişinin manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu açıkça belirtilmiştir.
T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı ... % 75 oranında kusurlu olduğu hazırlanan kusur raporuyla sabittir. 6098 sayılı TBK m. 49’a göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Davalı ... kusurlu olduğu hazırlanan raporla sabit bulunduğundan davalının kusurlu hareketi nedeniyle davacının uğradığı manevi zararlarının giderilmesini de talep etmekte hukuki yararı bulunmaktadır.
Bu yaklaşım, manevi tazminatta kusurun tamamen dışlanmadığını; fakat kusurun varlığı, ağırlığı ve olayın sonuçlarının hâkim takdirinde önemli rol oynadığını göstermektedir.
VI. Bedensel Zarar, Maluliyet ve Tazminatın Hesaplanması
TBK m. 54, bedensel zararları dört ana kalemde sayarak zararın türünü çerçeveler. Ancak uygulamada bu kalemlerin niceliği bilirkişi incelemesi ile belirlenir. Özellikle trafik kazaları ve iş kazalarında:
• Maluliyet oranı,
• Aktif çalışma dönemi,
• Pasif dönem,
• Net gelir,
• Emsal ücret,
• Bakıcı ihtiyacı,
• Tedavi süresinin uzunluğu
gibi veriler tazminat hesabının merkezinde yer alır.
İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında, haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybı nedeniyle zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bu, bedensel zarar tazminatının sadece soyut bir zarar iddiasına dayanmadığını; teknik bir raporlama ve hesaplama süreci gerektirdiğini göstermektedir.
VII. Zamanaşımı
Haksız fiil tazminatında zamanaşımı, TBK m. 72’de düzenlenmiştir. Buna göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yılın, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak fiil aynı zamanda ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir suçu oluşturuyorsa, ceza zamanaşımı uygulanır.
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Kural MADDE 72- Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.
Trafik kazalarında taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi ceza boyutu bulunan fiillerde, ceza zamanaşımı ayrıca önem taşır. Bu nedenle zamanaşımı değerlendirmesi yapılırken hem TBK hem de ilgili ceza normları birlikte ele alınmalıdır.
VIII. Müteselsil Sorumluluk
Trafik kazalarında birden fazla kişinin tazminat yükümlüsü olması halinde müteselsil sorumluluk gündeme gelir. KTK m. 88 bu durumu açıkça düzenler. Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, zarar gören alacağını bunlardan herhangi birinden isteyebilir; iç ilişkide ise kusur ve tehlike yoğunluğu dikkate alınarak paylaştırma yapılır.
KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU
Madde 88 – Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.
Bu düzenleme, trafik kazalarında özellikle sürücü, işleten, araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ve bazı hallerde sigortacının sorumluluğunun birlikte değerlendirilmesini sağlar.
IX. Sonuç
Kazalar ve haksız fiillerden doğan tazminat sorumluluğu, Türk hukukunda esas itibarıyla TBK’nın genel haksız fiil hükümleri ile trafik kazaları bakımından KTK’nın özel sorumluluk rejimi üzerine kuruludur. Kaza, tek başına sorumluluk doğurmaz; sorumluluğu doğuran şey, kazaya yol açan fiilin hukuka aykırılığı, kusuru, zararı ve illiyet bağını birlikte taşımasıdır.
Trafik kazalarında işletenin ve teşebbüs sahibinin sorumluluğu, tehlike esasına dayalı geniş bir koruma sağlar. İş kazalarında ise işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri, koruma ve gözetme borcu, kusur tespitinde belirleyici olur. Manevi tazminat bakımından ise bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya ölüm, zarar gören veya yakınları lehine uygun bir para ile giderim yapılmasını mümkün kılar.
Verilen mahkeme kararları, uygulamada mahkemelerin kusur, illiyet bağı, zarar, maluliyet, müterafik kusur ve ispat yükü üzerinde titizlikle durduğunu göstermektedir. Dolayısıyla tazminat talebinde bulunan tarafın, yalnızca olayın bir “kaza” olduğunu değil; bu kazanın hangi hukuki sebeple tazminat sorumluluğu doğurduğunu, zarar kalemlerini, kusur oranını ve illiyet bağını somut delillerle ortaya koyması gerekir.
Özellikle trafik kazalarında işleten sorumluluğu ve manevi tazminat talepleri bakımından, KTK ile TBK birlikte uygulanmalı; iş kazalarında ise işverenin koruma borcu ve iş güvenliği ihlalleri ayrıntılı şekilde ispatlanmalıdır.
X. Kaynakça
A. Mevzuat
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
B. İçtihatlar
• T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
• T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
