T.C.
Yargıtay
4. Hukuk Dairesi
2024/12491 E., 2025/6123 K.
"İçtihat Metni"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1092 Esas - 2022/52 Karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/200 Esas - 2021/157 Karar
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı asıl ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...'dan olan alacaklarını tahsil için Trabzon İcra Müdürlüğü 2018/26560 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, icra dosyası kapsamında borçlunun adına kayıtlı taşınmazlar üzerine haciz konulduğu sırada takibin kesinleşmesinden yaklaşık 1 ay kadar önce davalı ... lehine 1. derecede 1. sırada 1.500.000 TL tutarlı faizsiz ipotek işlemi tesis edildiğini, harici yaptıkları araştırmada ipotek alacaklısı ...'in, ...'nın çalışanı olduğunu öğrendiklerini, ...'nın Almanya'da ikamet ettiği ve davalı ... ile hiçbir ticari münasebeti olmadığı gibi bu değerde bir parayı da yurt dışına götürme şansının olmadığını, bu miktarda nakit paranın kayıt dışı ve elden verilmesinin mümkün olmadığını, aslında böyle bir borcun bulunmadığı ve muvazaalı olarak ipotek işlemi yapıldığını, davalılar arasındaki hısımlık ilişkisi, borcun kaynağının net olmaması, davalılar arasında borç doğuran herhangi bir işlemin olmaması, nakit borç verildiğine ilişkin bir havale işleminin bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde açıkça muvazaaya dayalı ipotek işlemi tesis edildiğinin anlaşılacağını, davalıların alacaklıların alacaklarına kavuşmasının önünü kesmek için gerçekte var olmayan bir borç sözleşmesi ve ipotek tesis ettiklerini belirterek Trabzon İli, Arsin İlçesi, ... Mahallesi, 54 ada 8 parselde davalılardan ... adına kayıtlı taşınmazlar üzerine konulan ipoteğin muvazaalı olması nedeni ile kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar süresi içerisinde davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muvazaa nedenine dayalı tasarrufun iptali davalarında ispat yükünün davalıda olduğu, davalının alacağının varlığını ve miktarını takipten önce düzenlenmiş ve üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilecek nitelikte olan usulüne uygun, birbirini doğrulayan delillerle kanıtlaması gerektiğini, somut olayda davalı ipotek alacaklısı tarafından alacağın varlığına ilişkin herhangi bir delilin ibraz edilmediği, konulan ipoteğin süreli olduğu ve dava tarihi itibariyle sona ermesine rağmen davalı alacaklı tarafından ipotek nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip de başlatılmadığı, ipotek miktarı dikkate alındığında mevcut durum itibariyle davalı ipotek alacaklısının alacağın varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne Trabzon ili, Arsin ilçesi, ... Mahallesi, 54 ada 8 parsel sayılı taşınmazda kain 1, 2, 6 ve 7 nolu bağımsız bölümler üzerindeki davalı ... lehine bulunan 1.500.000,00 TL tutarlı ipoteklerin Trabzon İcra Müdürlüğü'nün 2018/26560 Esas sayılı dosyadaki davacı alacaklının alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere fekkine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı asıl ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muvazaa hukuki sebebine dayalı olarak tasarrufun iptali talep edildiğinden aciz vesikasının lüzumlu olmadığı, davalı ...'in süresinde cevap dilekçesi ve buna dayalı olarak delillerini sunmadığı, süresinden sonra bildirilen delillerin dinlenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davalı asıl ...'in istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı asıl ... temyiz dilekçesinde; kesin aciz belgesi alınmadan tasarrufun iptali davası açılmasının mümkün olmadığını, hak düşürücü süre dolduktan sonra dava açıldığını, diğer davalı ile akrabalık ya da işçi-işveren ilişkileri olmadığını, 15.02.2017 tarihli sözleşmeye dayalı borç nedeniyle dava konusu ipoteklerin tesis edildiğini, delillerin mahkemece yeterince incelenmediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, muvazaalı olduğu iddia edilen davalılar arasındaki ipotek tesisi işleminin fekki istemine ilişkindir.
1. Dosyanın incelenmesinde; davalılar tarafından süresinde davaya cevap verilmediği, davalı ... tarafından sunulan beyan dilekçesinde; diğer davalı ...'ya 220.000,00 Euro borç verdiğini, aralarında karz sözleşmesi düzenlediklerini, diğer davalının eşinin de karz sözleşmesi kefil sıfatıyla imzaladığını, borcun ödenmemesi üzerine diğer davalı ... ve eşinin taşınmazları üzerinde ipotek tesis edildiğini, bu hususlara ilişkin delillerini Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/67 Esas ve 2019/247 Karar sayılı dosyasına sunduğunu beyan ettiği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 127 ve devam maddeleri gereğince davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde cevap dilekçesi vererek savunmasının dayanağı olan bütün vakıaları ve her bir vakıayı hangi delillerle ispat edeceğini göstermelidir. Aksi halde, dava dilekçesinde ileri sürülen tüm vakıaları inkar etmiş sayılır. Bu durumda davalı ön inceleme ile tahkikat aşamasında sadece inkar çerçevesinde savunma yapabilir ve bu yönde ispat faaliyetinde bulunarak delil gösterebilir.
Somut olayda da; davalılar tarafından süresinde cevap dilekçesi verilmeyerek dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayıldıkları, sonrasında da davalı ... tarafından verilen beyan dilekçesinde, delillerinin Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/67 Esas ve 2019/247 Karar sayılı dosyasına sunduğunun beyan edildiği, ancak İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/67 Esas ve 2019/247 Karar sayılı dosyası incelenmeden eksik inceleme ile karar verildiği görülmektedir.
Şu durumda İlk Derece Mahkemesince; Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/67 Esas ve 2019/247 Karar sayılı dosyası ve dosya kapsamında mevcut olan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.
2. Bozma nedenine göre davalı asıl ...'in diğer temyiz itirazları bu aşamada incelenmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı asıl ...'in temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı asıl ...'in diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'e iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
