1. Tüketici Hakem Heyetinin Tanımı
Mal ve hizmetlerden yararlanan, satın alıp kullanan kimseye tüketici denir.[1] Bitiren, mahvedene tüketici denir.[2] Tarafların aralarında ki anlaşmazlığı çözmek için yetkili olarak seçtikleri ve üzerinde anlaştıkları kimseye hakem denir.[3] Belirli bir konudan iyi anlayan kimseye hakem denir.[4] Seçme ve karar verme yetkisi bulunan kimseye hakem denir.[5] Akademik çalışmaları önceden denetleyen yayınlanıp yayınlanmayacağını denetleyen kimseye hakem denir.[6] Karşılaşmaları yarışmaları kurallara uygun olarak yöneten kimseye hakem denir.[7]
Türk hukuk sisteminde toplumda tüketici kesimin haklarını aradığı fakat mahkeme olmayan kuruluşa tüketici hakem heyeti denir.
2. Tüketici Hakem Heyetinin Hukuki Dayanağı
Türkiye de Tüketici Hakem Heyetinin hukuki dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanun[8] olmaktadır.
3. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Şartları
Tüketici hakem heyetine başvuru yapmak için bazı şartların sağlanması gerekmektedir. Bunlar başvuru yapabilecek kişiler, uyuşmazlık miktarı, başvuru şekli, başvuru yeri, başvuru ücreti, dilekçe zorunluluğu ve gerekli belgeler olmaktadır.
Başvuruyu Yapacak Kişiler: Bütün tüketiciler başvuru yapabilirler. Fakat parasal sınır içerisinde olmalıdır.
Uyuşmazlık Miktarı: Uyuşmazlık miktarı 186.000 TL altındaysa İl ve İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapıla bilinir. Uyuşmazlık miktarı 186.000 TL’ nin üzerindeyse Tüketici Mahkemesine başvuru yapılır.
Başvuru Şekli: Başvuru dilekçeyle yazılı olmaktadır.
Başvuru Ücreti: Uygulama da başvuru ücreti bulunmamaktadır.
Başvuru Yeri: Uygulama da başvuru yeri başvuru sahibinin ikametgahında ki tüketici hakem heyeti olmaktadır. Keza mal veya hizmetin satın alındığı yer tüketici hakem heyeti olmaktadır.
Dilekçe Zorunluluğu: Uygulama tüketici hakem heyetine başvuru dilekçeyle yapılır. Aynı zamanda bu dilekçenin başvuru sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.
Gerekli Belgeler: Başvuru yapılırken başvuru dilekçesinin yanına fatura, dekont vb. evrakları dilekçeye eklene bilinir.
4. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Usulü
Uygulama da tüketici hakem heyetine başvuru birkaç yolla yapılabilmektedir. Bunlar başvuru sahibinin bizzat kendisi başvuru yapabilmektedir. Aynı zamanda avukatları aracılığıyla yapabilirler. Başvurular elden veya e-posta yoluyla da yapıla bilinir. Keza başvurular http://tuketicisikayet.tuketici.gov.tr internet sitesi üzerinden de yapıla bilinmektedir.
Uygulama da başvuru sırasında başvurunun geçerli olması için başvuru şartlarının tamamının sağlanması gerekmektedir.
5. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Ücreti
Uygulama da tüketici hakem heyetine başvuru ücreti bulunmamaktadır. Başvuru ve daha sonrasında hak kaybı vb. sıkıntıları yaşamamanız için başvuruyu avukat aracılığıyla yapmanızı tavsiye ederim.
6. Tüketici Hakem Heyetine Başvuru Dilekçesi
Tüketici hakem heyetine başvuru yazılı yapılmaktadır. Tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesinde başvuru yapanın adı soyadı, adresi, iletişim bilgileri, konunun ne olduğu, istenilen çözüm, şikayet edilen kişi veya firmanın adı, soyadı, şikayet edilen kişi veya firmanın adresi, şikayet edilen kişinin veya firmanın iletişim bilgileri yer almaktadır.
Keza tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesine fatura vb. tüm belgeler eklenmektedir.
7. Yetkili Tüketici Hakem Heyeti
Uygulama da somut olayın bulunduğu yere göre tüketici hakem heyeti yetkili olmaktadır. Her somut olayda tüketicinin olduğu yerde ki veya tüketici işlemin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetidir.
8. Tüketici Hakem Heyetinin Başvuruyu İncelemesi
Uygulama da tüketici hakem heyeti başvurularının incelenmesi, tüketici hakem heyetine başvuru yapmakla başlamaktadır. Daha sonra tüketici hakem heyeti somut başvuruyu ilgili kanunlara göre inceler. Heyet somut başvuru da gerekli görürse tarafları dinler veya bilirkişiye gönderebilir.
Somut olayda heyet taraflardan ilgili belgeleri talep edebilir. Taraflara somut olayla ilgili belgeleri sunmak için 30 gün süre tanınabilmektedir. Taraflara verilen 30 gün içinde taraflar somut olayla ilgili belgeleri vb. delilleri sunmazlarsa o zaman heyet mevcut duruma göre karar verir. Aynı zamanda somut olaya göre heyetin taraflara belgeleri sunmak için verdiği süre heyet tarafından uzatıla bilinir. Bu şekilde tüketici hakem heyeti yapılan başvuruyu inceleyip karara bağlamış olur.
9. Tüketici Hakem Heyeti Ne Kadar Sürede Karar Verir
Uygulama da tüketici hakem heyeti başvurunun yapılmasından itibaren altı ay içinde inceleyerek karara bağlamaktadır. Bu süre somut olaya göre uzayabilmektedir.
10 .Tüketici Hakem Heyeti Kararlarının İcrası
Uygulama da tüketici hakem heyeti kararlarının uygulanmasına tüketici hakem heyeti kararlarının icrası denir. Somut olayda tüketici hakem heyetinin verdiği karar ilamlı icra takip yoluyla icra edilebilinir. Bu kararların kesinleşmesi mecbur değildir. Aynı zamanda başlatılan icra takibine itiraz edilse bile icra takibi durmaz. İcra takibi durmadığı için alacaklı alacağını alır.
11 . Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz
Uygulama da tüketici hakem heyeti kararına itiraz 15 gün içinde yapılır. Bu süre tüketici hakem heyeti kararının tebliğ edilmesinden sonra başlamaktadır. Somut olayda itiraz hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılır. Keza tüketici mahkemesi yoksa Asliye hukuk mahkemesine yapılmaktadır.

Av. Burcu ÇİNÇİK
--------------
[1] www.tdk.com.tr
[2] www.tdk.com.tr
[3] www.tdk.com.tr
[4] www.tdk.com.tr
[5] www.tdk.com.tr
[6] www.tdk.com.tr
[7] www.tdk.com.tr
[8] www.mevzuat.com.tr





