1- Aile içi şiddet, çocuk mağduriyeti ve velayet uyuşmazlıklarında ceza ve hukuk yargılamaları arasında eşgüdüm sağlamak, çocuğun üstün yararını teminat altına almak amacı ile risk temelli “zorunlu aile avukatlığı” sistemi getirilmelidir. Bu sistem, AB ülkeleri başta olmak üzere, dünyada birçok ülkede uygulanmaktadır.
2- Aile hukuku ve çocuk hukuku alanında sertifikalı, baro nezdinde kayıtlı ve düzenlenecek Kanun kapsamında görevlendirilecek avukatlar, aile içi şiddet, çocuk istismarı veya velayet üzerinde etkili suç şüphesi bulunan ceza soruşturmalarında çocuğun üstün yararını bağımsız olarak savunmak üzere görevlendirilmelidir.
3- Mağdur eş veya çocuğa, talep aranmaksızın 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı verilmesi,5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında koruma ihtiyacı tespiti,velayeti etkileyebilecek nitelikte aile içi suç soruşturması yürütülmesi hallerinde aile avukatı görevlendirilmeli,görevlendirme barolar tarafından oluşturulan “Aile Avukatlığı Listesi”nden yapılmalıdır.Elbette tarafların serbestçe avukat seçme hakkı saklıdır.
4- Velayet veya kişisel ilişkiyi etkileyen ceza soruşturmalarında, çocuk adına bağımsız temsilci atanması zorunlu olmalı, çocuk temsilcisi, ceza ve hukuk dosyalarına erişim hakkına sahip olmalı, çocuğun beyanı mümkün olduğunca tek seferde alınmalı ve ilgili yargı mercileri arasında paylaşılmalıdır.
5- Risk dosyalarında, Cumhuriyet savcılığı aile mahkemesine derhal bildirim yapmalı, ceza dosyasındaki koruma kararları ve risk değerlendirmeleri aile mahkemesince gecikmeksizin dikkate alınmalı, bilgi paylaşımı, masumiyet karinesini ihlal etmeyecek şekilde yürütülmelidir.
6- Aile avukatı olarak görevlendirilecek avukatların, aile hukuku, çocuk psikolojisi, şiddet vakalarında travma bilinci alanlarında eğitim alması zorunlu olmalıdır.
7- Zorunlu görevlendirmelerde ücret, adli yardım bütçesinden karşılanmalıdır.
8- Uzman aile avukatlığı sistemi;
- Yargılamaların hızlanmasını,
- Çelişkili kararların azalmasını,
- Çocuğun travmatik tekrar beyanlarının önlenmesini,
- Toplumsal barışın güçlenmesini
sağlayacaktır.
9- Teklif edilen düzenleme;
Anayasamızdaki ;
- Hak Arama Özgürlüğü ve Adil Yargılanma (m.36)
- Ailenin ve Çocuğun Korunması (m.41)
- Ölçülülük İlkesi (m.13)
çerçevesinde;
-Hak arama özgürlüğünü zayıflatmamakta, bilakis güçlendirmekte,
-Savunma hakkının özüne dokunmamakta,
-Ölçülülük ilkesine uygun düşmekte,
-Devletin aileyi ve çocuğu koruma yönündeki pozitif yükümlülüğünü somutlaştırmaktadır.
Önder YAMAN
Bakırköy Cumhuriyet Savcısı