Anayasa Mahkemesi ile Avrupa Birliği-Avrupa Konseyi iş birliğinde yürütülen “Anayasa Mahkemesinin Temel Haklar Alanındaki Kararlarının Etkili Şekilde Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi” kapsamında gerçekleştirilen ziyarette Başkan Kadir Özkaya’ya; Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, Anayasa Mahkemesi Üyeleri Recai Akyel, Yusuf Şevki Hakyemez, Selahaddin Menteş, İrfan Fidan, Kenan Yaşar, Muhterem İnce, Ömer Çınar, Metin Kıratlı ve Anayasa Mahkemesi Genel Sekreteri Murat Azaklı ile diğer yetkililer eşlik etti.
Anayasa Mahkemesi heyeti ilk olarak İspanya Anayasa Mahkemesini ziyaret etti. Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya’nın İspanya Anayasa Mahkemesi Şeref Defteri’ni imzalamasının ardından çalışma oturumlarına geçildi.
Oturumların açılışında konuşan İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanı Cándido Conde-Pumpido Tourón, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi heyetini ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Gerçekleştirilen çalışma oturumlarının Mahkemeler arasındaki ilişkileri daha da güçlendireceğine inandığını belirten Başkan Cándido Conde-Pumpido Tourón, şunları söyledi: “Anayasa Mahkemelerimiz, coğrafi olarak farklı konumlarda olsalar da aynı Avrupa anayasal geleneğini paylaşmaktadır. Bu ortak çerçevede, İspanya’daki amparo başvurusu ve Türkiye’deki bireysel başvuru, temel hakların korunması için vazgeçilmez araçlar olarak öne çıkmakta ve bu da Mahkemelerimiz arasındaki bağları güçlendirmekte ve sıkılaştırmaktadır. Deneyimlerin paylaşılması, ortak düşünme ve kurumsal güçlendirme için bir platform olarak tasarlanan bu çalışma oturumları düzenlenmektedir. Bu bağlantıyı, hukuk sistemimizin tutarlılığını ve bütünlüğünü korumak için vazgeçilmez görüyorum. İspanya Anayasa Mahkemesi, bugünkü gibi toplantıların kurumlarımızın güçlenmesine ve dolayısıyla temel hak ve özgürlüklerin korunmasında daha fazla etkinlik sağlanmasına katkıda bulunduğuna inanarak bu iş birliğini derinleştirmeye devam etme konusundaki tam kararlılığını yeniden teyit etmektedir.”
Mahkememiz Bireysel Başvuruda Çok Başarılı Bir Sınav Vermiştir
Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya ise yaptığı konuşmada gerek mesleki bilgi paylaşımı gerekse ikili ilişkilerin güçlendirilmesi kapsamında çalışma ziyaretinin büyük önem arz ettiğini ifade etti. Bireysel başvurunun Türk hukuk sistemindeki başarısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başkan Kadir Özkaya, “Mahkememiz bireysel başvuruda çok başarılı bir sınav vermiştir. Yıllık yüz binlere yaklaşan başvuru sayılarının yanı sıra olağanüstü durumlara karşın bugün bireysel başvuru etkili bir hak arama yolu olarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir. İçtihat anlamında da çok zengin bir birikime sahip olduğumuzu söyleyebilirim.” dedi. Avrupa Konseyi ile birlikte yürütülen proje kapsamındaki faaliyetlere dikkat çeken Başkan Özkaya, bireysel başvurunun bu noktaya gelmesinde iş birliği içinde gerçekleştirilen ortak çalışmaların önemli katkısı olduğunu aktardı.
Açış konuşmalarının ardından karşılıklı sunumlar gerçekleştirildi. Bu kapsamda İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Inmaculada Montalbán Huertas, İspanya Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile bireysel başvuru sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan ise Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları hakkında bilgiler paylaştı. İspanya Anayasa Mahkemesi Üyesi Ricardo Enríquez Sancho ile Anayasa Mahkemesi Üyesi Kenan Yaşar da “Bireysel Başvuru Kapsamında Özel Anayasal Önem Kavramı” başlıklı sunumlar yaptı.
Asıl Önemli Olan İhlal Kararlarının Objektif Etkisinin Hayata Geçirilmesidir
Gerçekleştirilen son çalışma oturumunda ise İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanı Cándido Conde-Pumpido Tourón ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması ve genel görevli mahkemeler tarafından içtihadın takibine ilişkin birer sunum yaptı. Başkan Özkaya, bireysel başvuru kapsamında verilen kararlarla binlerce hak ihlalinin giderildiğine işaret ederek bu sayede anayasal güvencelerin soyut ilkeler olmaktan çıkarak somut bir koruma mekanizmasına dönüştüğünü kaydetti.
Bireysel başvurunun Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde başarılı bir süreçte ilerlediğini ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından da etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul edildiğini aktaran Başkan Özkaya, bireysel başvurunun başarılı bir şekilde devam edebilmesinin ve yeni ihlallerin engellenebilmesinin en temel şartlarından birinin verilen ihlal kararlarının gereği gibi icra edilmesi olduğunu vurguladı.
Anayasa Mahkemesi ihlal kararlarının subjektif ve objektif etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başkan Kadir Özkaya, “Bizim için asıl önemli olan ihlal kararlarının objektif etkisinin hayata geçirilmesidir. Yani verilen ihlal kararının, emsal veya benzer davalarda ilk derece mahkemeleri veya yüksek mahkemeler tarafından dikkate alınarak o davalarda uygulanmasının sağlanmasıdır. Bu şekilde bireysel başvurunun etkinliği artırıldığı gibi ihlallerin sayısı azalmakta ve hukukun anayasallaşması da hayata geçirilmiş olmaktadır.” ifadelerini kullandı.
İhlal kararlarının objektif etkisinin hayata geçirilmesini kolaylaştırmak amacıyla yürütülen faaliyetlere ilişkin bilgiler aktaran Başkan Kadir Özkaya, Anayasa Mahkemesi kararlarından ve uygulamalarından örnekler paylaşarak “Bütün bu uygulamaların amacı; adaletin tesisine, hukukun üstünlüğüne, temel hak ve özgürlüklerin korunmasına katkı sağlamak; bireylerin ve kurumların adalet duygularını tatmin etmek, devlete ve hukuka olan güvenlerini artırmaktır.” şeklinde konuştu.
Anayasa Mahkemesi Heyeti, İspanya Yüksek Mahkemesini Ziyaret Etti
Anayasa Mahkemesi heyeti, İspanya programının ikinci gününde ise İspanya Yüksek Mahkemesini ziyaret etti.
İspanya Yüksek Mahkemesi Başkanvekili Dimitry Berberoff Ayuda programda yaptığı konuşmada, Anayasa Mahkemesi heyetini ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. İspanya Yüksek Mahkemesinin çalışma usul ve esasları hakkında bilgiler aktaran Başkanvekili Dimitry Berberoff Ayuda, İspanya hukuk sistemine ilişkin genel değerlendirmelerde bulundu.
Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan da söz konusu ziyaretin hem bilgi paylaşımı hem de ikili ilişkilerin güçlendirilmesi anlamında önem arz ettiğini aktardı. Başkanvekili Gökcan, “Bugün burada insan hakları yargısının farklı yönlerini, özellikle iç hukuk yollarıyla olan ilişkisini ve bu anlamda yüksek yargının rolünü ele alma fırsatı bulacağız. Şüphesiz ki bu müzakereler bilgi ve kapasite artırımı konusunda çok önemli faydalar sağlayacaktır.” dedi.
Konuşmaların ardından gerçekleştirilen çalışma oturumlarında İspanya Yüksek Mahkemesi yargıçları; Mahkemenin yapısı, görev ve yetkileri ile Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi arasındaki ilişkiler başta olmak üzere çeşitli konularda sunumlar yaptı.
Başkan Kadir Özkaya ve beraberindeki heyet, İspanya temasları kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Madrid Büyükelçisi Nüket Küçükel Ezberci ile de bir araya geldi.
