Giriş ve Özet
Aynı başlığı taşıyan yazının birinci bölümünde belirtildiği için tekrar edilmemiştir. Bu bölümde aşağıdaki konular ele alınmıştır:
a) Kolluk veya idari makamlarca fazla bilinmeyen veya uygulan(a)mayan, aykırılık halinde soruşturma konusu edil(e)meyen hükümler olarak;
1. Müsabakalarda belirtilen sayıda özel güvenlik görevlisi bulundurma yükümlülüğüne uyulmadığı halde işlem yapılmaması ile görevin yerine getirilmesi,
2. Kapasiteden fazla seyirci alınması,
3. Kulüplerle ilgili gözlemci kolluk görevlisi görevlendirme yükümlülüğü,
4. Taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi bilgileri,
5. Taraftar derneklerinin yükümlülükleri,
b) Yasada olduğu halde yaptırıma bağlanmamış hükümler olarak;
1. Taraftar dernekleri ve taraftardan sorumlu kulüp temsilcisinin yasanın 8 ve 9. maddelerinde sayılan görevleri yerine getirmemeleri,
2. Alkol meselesi,
3. Müsabaka veya seyir alanlarında yasaklanmış maddelerin spor alanlarında ya da civarlarında satılması ile daha etkin mücadele,
4. Seyir alanında kendisine tahsis edilenden başka yerde oturmakta ısrar edilmesi,
5. Seyirden yasaklanma kapsamında antrenmanların izlenmesi.
İlgili Sorun ve Çözüm Önerileri
a)
Kolluk veya idari makamlarca fazla bilinmeyen veya uygulan(a)mayan, aykırılık halinde soruşturma konusu edil(e)meyen hükümler vardır. Yasanın, daha çok uygulamacılardan kaynaklanan bu hallerinin hassasiyetle uygulanması yararlı sonuçlar doğurabilecektir. Yasadaki düzenlemeler itibariyle aşağıdaki örneklere bakalım:
1. Müsabakalarda belirtilen sayıda özel güvenlik görevlisi bulundurma yükümlülüğüne uyulmadığı halde işlem yapılmaması ile görevin yerine getirilmesi: Yapılan gözlemlerde, müsabakanın hemen bitiminde, kimi kez bitime yakın zamanda, özel güvenlik görevlilerinin seri bir şekilde, kendilerine müsabakadan önce verilen yelek ve akredite kartı teslim etme ve ücretlerini alıp ayrılmaya başlama eğilimi ağır basabiliyor. Bu durum, olası güvenlik zafiyetine neden olabilmektedir. Duruma göre ve müsabaka güvenlik amirinin veya yardımcısının açık talimatı olmadıkça güvenlik görevlilerinin ayrılma sürecine girmemeleri, yetkili kurulların ve müsabakanın gerektirdiği sayının altında olmayacak fiili görevlendirme yararlı olabilecektir.
2. Kapasiteden fazla seyirci alınması: Özellikle koridorların işgal edilmesi nedeniyle olası güvenlik önlemleri ile olay veya kazaların etkisinin azaltılmasına yönelik zafiyetin oluşabilmesinin yanında özel güvenlik veya kolluk görevlilerinin müdahale imkanları kısıtlanabiliyor. Bazen de standart sayıda seyirci olduğu halde düzensizlik veya koordineli disiplin eksikliği, taraftarlarla karşı karşıya gelmek istenmemesi gibi nedenlerle koridorların işgal edebildiği ancak buna etkin müdahalenin gerçekleşmediği…
3. Kulüplerle ilgili gözlemci kolluk görevlisi görevlendirme yükümlülüğü: Her spor güvenlik birimi amiri, futbolda en üst lig ve bir altındaki lig için, her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini gözlemci olarak görevlendirmekle yükümlüdür. Belirlenen kolluk görevlisi, deplasman maçları dahil ilgili kulübün bütün maçlarında görevlendirilir. Bu hüküm sağlıklı bir şekilde uygulanmadığından bu gözlemcinin aksaklıkları görüp etkin şekilde rapor düzenlemesini engelliyor. Bu hükmün etkinleştirilmesi ile belli sürelerle düzenlenen raporların bir örneğinin ilgili cumhuriyet başsavcılığına da gönderilmesinin sağlanması halinde suç teşkil eden durumlarda soruşturma yapılabilecektir.
4. Taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi bilgileri: Spor kulüpleri, yönetim kurulu üyeleri arasından bir veya birkaç kişiyi taraftardan sorumlu kulüp temsilcisi olarak belirlemek ve bu kişilerin kimlik ve adres bilgilerini spor kulübünün bulunduğu yerdeki genel kolluk birimine bildirmekle yükümlüdür. Bu bilgiler, sağlıklı olarak spor güvenliği şube müdürlüklerine bildirilmiyor. Bu temsilcilerin yasal olarak müsabaka güvenliğinin sağlanması konusunda kolluk görevlilerine yardımcı olması gerekirken fiili olarak yeteri kadar yardımcı olmadıkları veya olamadıkları gözlenmektedir. Bunun her müsabakada kontrol ve denetiminin yapılması, aykırılık tespiti halinde yaptırım uygulanacak hale getirilmesi yararlı olabilecektir. Değişiklikle ayrıca stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesinin atanması sağlanmış ve bu üye, il ve ilçe spor güvenlik kurullarına dahil edilmiştir.
5. Taraftar derneklerinin yükümlülükleri: Taraftar derneklerinin, taraftarların spor ahlâkı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici etkinlikleri düzenlemeleri gerekirken bu alanda yeteri kadar etkin olunamadığı veya neredeyse bu yönde etkinlikte bulunmadıkları görülüyor. Bunun periyodik kontrol ve denetimlerinin yapılması, aykırılık tespiti halinde yaptırım uygulanacak hale getirilmesi yararlı olabilecektir.
b)
Yasada olduğu halde yaptırıma bağlanmamış hükümler vardır. Yasadaki bu yükümlülüklerin pratik kazabilmesi için yükümlülük ihlalinin yaptırıma bağlanması yararlı olabilecektir. Yasadaki düzenlemeler itibariyle aşağıdaki örneklere bakalım:
1. Taraftar dernekleri ve taraftardan sorumlu kulüp temsilcisinin yasanın 8 ve 9. maddelerinde sayılan görevleri yerine getirmemeleri: 6222 SK’nın taraftar derneklerinin yükümlülüklerini düzenleyen 8. maddesine göre... Taraftar dernekleri, taraftarların spor ahlâkı ve ilkelerine uygun biçimde sportif faaliyetleri izlemelerini sağlamaya yönelik eğitici faaliyetler düzenler. Yine yasanın taraftardan sorumlu kulüp temsilcisini düzenleyen 9.maddesine göre... Taraftardan sorumlu kulüp temsilcileri, müsabaka güvenliğinin sağlanması konusunda genel kolluk görevlileri ile özel güvenlik görevlilerine yardımcı olmakla yükümlüdür. Buna göre ilgililerin görevlerini kötüye kullanmasının veya ihmallerinin yaptırıma bağlanması gerekir.
2. Alkol meselesi: Alkol veya uyuşturucu-uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişinin spor alanına girmesi ve dışarı çıkmamakta ısrar etmesi halinde verilen seyirden yasaklanma tedbiri uygulanabilir. Bu durumda olan kişi spor alanına alınmaz. Görevlilerce spor alanının dışına çıkması söylenir ya da bu yönden ikaz edilir. Bunun üzerine kişi, kendiliğinden dışarı çıkarsa yapılacak herhangi bir işlem yasada düzenlenmemiştir. Başka bir deyişle, başlı başına spor alanına alkollü olarak gelmenin somut bir yaptırımı yasada yoktur ancak dışarı çıkmamakta ısrar ederse zorla dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle seyirden yasaklanır. Ne yazıktır ki birçok vatandaşımız spor alanına gelmeden önce her nedense alkol alıyor. Eyleme karışanların önemli kısmı da bu kişiler arasından çıkıyor. Başlı başına aşırı derece olsa bile alkollü gelmenin yasal yaptırım yok iken içmezse bile çantasında bir kutu bira ile gelmesi halinde adli para cezası ile cezalandırılır.
3. Müsabaka veya seyir alanlarında yasaklanmış maddelerin spor alanlarında ya da civarlarında satılması ile daha etkin mücadele: Müsabaka alanına sokulması yasak olan kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, parlayıcı, yanıcı veya yakıcı maddeler, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin önemli bir kısmının stadyum, spor solunu civarlarında satıldığı, zaman zaman bu durumlarının alenen gerçekleştiği görülmektedir. Genel kolluk görevlileri ve belediye zabıtası, belirtilen kapsama giren alet veya maddeleri spor alanında seyyar olarak satan, satışa arz eden, dağıtan veya dağıtmak için bulunduran kişileri bu alandan uzaklaştırmakla yükümlü olduğu halde bununla etkili mücadelenin gerçekleşmediği, içeriye alınan yabancı maddelerin önemli kısmının buralardan temin edildiği gözetilerek etkin uygulama yapılması yararlı olabilecektir.
4. Seyir alanında kendisine tahsis edilenden başka yerde oturmakta ısrar edilmesi: Yasanın 21/4. maddesi gereğince sadece zorla dışarı çıkarılır. Sırf bu yönden herhangi bir yaptırımı yoktur. Şartları gerçekleşirse görevli memura karşı görevi yaptırmamak için direnme suçundan işlem yapılabilir ancak bu durumda seyirden yasaklanma tedbirinin uygulanması koşulları oluşması zordur. Çünkü görevi yaptırmamak için direnme suçu yasada olmadığı gibi yollamada bulunulan suçlar arasında yoktur. Dolayısıyla düzensizliğe neden olduğu halde işlem görmesi zordur.
5. Seyirden yasaklanma kapsamında antrenmanların izlenmesi yasağı getirilmesine rağmen bu yasağa uyulmamasının yaptırımı her nasılsa düzenlenmemiştir. Yasa ve yönetmelik maddeleri uyarınca idari tedbirler çerçevesinde kişi antrenman alanına alınmaz ama bir şekilde girmiş ise cezai işleme tabi tutma imkanı yasal olarak yoktur. İkaza rağmen çıkmamakta ısrar ederse zorla dışarı çıkarılması gerekebilir. (18/1. Md)
Yukarıdaki Sorunlar İtibariyle Sonuç Olarak,
Belirtilen uygulamaların daha hızlılık ve etkinlik bakımından tüm yönleriyle tartışılması yararlı olabilecektir.
>> UYGULAMADAKİ AKSAKLIKLAR ve ÖNERİLERLE SPORDA ŞİDDET ve DÜZENSİZLİK (1)
Alıntı yapılan kaynaklar:
1. Spor Suçları Seyirden Yasaklanma, 5.Baskı, Filiz Kitabevi, 2026
2. Futbol Taraftarına Cevaplar, 2.Baskı, Filiz Kitabevi, 2026
3. Spor Basın Yayın İnternet, Karar-Talep-Yazışma Örnekleri, Filiz Kitabevi, 2021
4. Spor Yasası, Kulüp, Şirket, Federasyon, 3.Baskı, Filiz Kitabevi, 2026