ABD Başkanı Trump’ın yönetim şekli ve uygulaması, seneler önce yer aldığı ve yönettiği yarışma programlarına benziyor.
Önde gelen Televizyon programlarında yer aldığı şekli ile; yarışmacılar salona giriyorlar, Trump’ın etrafında saygı, hayranlık ve endişe ile diziliyorlar. Trump onların eline, içinde pirinç olan beşer kiloluk birer torba veriyor ve bunu en kısa süre içinde, en yüksek fiyata satmalarını istiyor. Dışarı fırlayan yarışmacılar, sokaklarda koşarak, kendilerine verilen şeyi satmaya çalışıyorlar. Verilen süre sonunda salona giriyorlar. Hepsinin yüzünde heyecan ve korku var. En fazla pirinci, en yüksek fiyata, en kısa sürede satan yarışmacı birinci oluyor. Trump, en son da kalan yarışmacıya “Kovuldun. Defol” diyor.
İşte, basit şekli ile televizyondaki yarışma programı ve ülkeyi yönetim şekli bu.
Donald Trump, Haziran 2015’de ilk Başkanlık adaylığını açıkladığı zaman, bu programlar sayesinde, tanınırlığını en üst perdeye çıkarmıştı. İlk Başkanlık seçim tarihi olan 2016’da seçimi kazanarak, Ocak 2017 yılında, ABD’nin 45. Başkanı olarak göreve başladı.
Bir dönem ara verdikten sonra Ocak 2025’de ikinci kez seçilerek 47. Başkan olarak başladığı göreve devam ediyor.
Trump (14 Haziran 1946), bir iş adamı olmasının yanı sıra, bir çok talk show’lara katılmış, dizi film ve televizyon programlarında roller almış, yapımcı olmuş ve NBC televizyonunun reality şovu olan “The Apprentice-Çırak” programı ile Amerikan pop kültüründe en üst tanınır bir kişiliğe gelmiştir.
“The Apprentice - Çırak” ve daha sonra rol aldığı “Celebrity Apprentice Show - Ünlü Çırak Gösterimi” programlarında yarışmacılar; en kısa sürede, en çok ürün satmak, en çok para kazanmak, pazarlama kampanyasını yürütmek için guruplar halinde yarışırlar. Kazanan yarışmacı, Trump’ın şirketlerinden birinde çırak olarak işe alınır. Kazanamayan yarışmacı, yarışmanın sembolü haline gelen “You’re Fired – Kovuldun. Defol” sloganı ile dışarı atılır. Bu deyiş o kadar tutmuştur ki, Donald Trump “Kovuldun” sloganı için marka tescil başvurusunda bulunmuştur. Kovulan yarışmacı; eşyalarını toplayıp, bavullarıyla ayrılırken ve taksiye binerken görselleri yayınlanarak program son bulur.
Dizide kullanılan açılış ve tema müziği The O’Jays’in 1973 tarihli R&B şarkısı, “For The Love of Money – Para Aşkı için” dir. “Para, para, para” nakaratıyla başlayan şarkı, yanlış yorumlanarak parayı kutsayan bir şarkı olarak kabul edilse bile aslında paranın karanlık yüzüne ilişkin uyarıları içermektedir. Programın sunuluş amacı ve şekli, şarkının asıl niteliğini kaybetmesine neden olmuştur. Seyirciler, ellerinde dolar banknotları ile, çılgınca ve keyifle dönmektedirler. Şarkının adı, İncil’de bilinen bir ayetten gelmektedir. Şarkının söz yazarlarından Gamble, bir süre sonra İslam’a geçmiştir. Şarkının amacını yansıtan sözleri şu şekilde özetlenebilir:
Para para para
Bazı insanların buna ihtiyacı var.
Dinleyin beni, bir şeyler yapın;
Onunla kötü şeyler yapın,
Onunla iyi şeyler yapın,
Paradan bahsedelim, paradan,
Dolar banknotlarından, bir şeyler yapın.
Para aşkı için,
İnsanlar annelerinden bile çalarlar.
Para aşkı için,
İnsanlar kendi kardeşlerini soyarlar….
Program sonunda çılgın bir şekilde çalınan melodi eşliğinde; Trump; kazanan çırağı işe alır, dolar bazında yüksek bir maaş yanında programın ödülü de verilir.
Trump'ın eşi Melania Trump’da dizide birkaç kez yer aldı; bu bölümlerde onun moda ve kozmetik ürünlerinin bulunduğu çeşitli görseller de vardı. Ivana Trump'ın moda ürünleri de gösterilerde yer almıştı.
Donald Trump’ın ilk eşi Ivana Marie Trump, 1949 Çekoslavakya doğumludur, Evllikleri 1997-1990 tarihleri arasındadır.
Trump’ın ikinci eşi Marla Ann Maples 1963 Georgia Dalton şehrinde doğmuştur. Evlilikleri 1993-1999 tarihleri arasındadır.
Tramp’ın üçüncü eşi Melania Trump (Knavs) 1970 Yugoslavya doğumludur. Trump ile 2005 yılında evlenmişlerdir.
Donald Trump'un 3 eşinden toplam beş çocuğu ve onbir torunu vardır.
İşin ilginç ve Trump’ın yer aldığı dizi filim, programları gibi beğenilecek yönlerinden birisi; Donald Trump’ın, katıldığı her iki başkanlık yarışında, zafer konuşmasını yaptığı sırada, ailesinin neredeyse tamamına yakınının kutlamaya katılmış olmasıdır.
“The Apprentice – Çırak” isimli programlarda, coşkulu bir müzik olan “For The Love of Money – Para Aşkı için” eşliğinde oynanan ve yarışmanın konusunu; en kısa sürede, en çok ürünü, en çok para karşılığı satmak ve kazanmak şeklindeki kampanya, şimdi ABD.nin bütün dünyada yürüttüğü benzer çalışmaya dönüştü.
Yönetimde uygulanan, yeni yarışma programında; “Patron” gene Trump, “Çırak” Trump’ın yardımcıları ve bilinen-bilinmeyen siyaset adamları; “pazarlanacak ürün”; dünyanın çok para getirecek; turistik, ticari, askeri, doğal kaynakları olan bölgeler. Aynen o programda olduğu gibi ve çırak-yarışmacılar gibi; siyaset adamları, yardımcıları, Bakanları; arkasında çepeçevre, saygı ile durmakta ve hayranlık dolu bakışlarla onu izlemektedirler.
Artık programın konusunu yalnız “yüksek fiyata satış” değil, dünyanın değerlerini ve değerli yerlerini “iyi fiyata ve zoraki alış” oluşturmaktadır. Pazarlanan ve talip olunan ürün; dünyanın çok para getirecek; turistik, ticari, askeri, doğal kaynakları olan, kuzey yarımküreden, güney yarımküreye uzanan bölgeleridir.
Kuzey yarım kürede ve kuzey buz denizine yakın, Danimarka Krallığına bağlı özerk bir bölge olan Grönland’a talip olunması bunun bir örneğidir.
Güney yarım kürede ve Akdeniz kıyısında bir sahil şeridinde bulunan Gazze’de bunun bir diğer örneğidir. Trump yönetiminin “Savaş sonrası Gazze” planında, ABD vesayetinde bir tatil merkezi kurulması ve nüfusun ücret karşılığında ‘gönüllü’ olarak başka bölgelere yerleştirilmesi istenmektedir. Bu durum kuzey yarım küreden, güney yarım küreye uzanan bir el koyma, “The Apprentice - Çırak” programı tarzında pazarlama, satın alma şeklini oluşturmaktadır.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau’ya “Vali” diye hitap etmesi, suçu ne olursa olsun bir Devlet Başkanı olan Venezuela’lı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırması, Panama Kanalı tartışması, Nijerya'yı "özel endişe duyulan ülke" ilan etmesi; Meksika, Kolombiya, İran'ın nükleer silahlara sahip olmaması gerektiğini ifade ederek, "İran'a askeri müdahale ve maksimum baskı" politikasını gündeme alması, senelerce köle ticareti yaptıkları bölgelerden olan Güney Afrika'yı insan ticaretiyle mücadelede yeterli ilerleme kaydedemedikleri gerekçesiyle "izleme listesine" dahil etmesi; “The Apprentice – Çırak” programının yeni versiyonunu oluşturmaktadır.
Şimdilik noksan olan uygulamalardan biri, ellerinde dolar ile çal göbek oynanan “For The Love of Money – Para Aşkı için” müziğinin resmi programlarda yer almamış olması; bir diğeri, henüz “You’re Fired – Kovuldun. Defol” denmemiş olmasıdır.
Avukat Ahmet Erdem AKYÜZ
Ankara Barosu Üyesi ve
Hukukun Egemenliği Derneği
Onursal Kurucu Genel Başkanı