Yeni adalet bakanımız Akın Gürlek bir çok konuda açıklama yaptı ama fake hesaplara dair yaptığı açıklama da bir şahıs yorum yapacaksa kimliği belli olacak açıklaması burada en çarpıcı açıklama oldu. Bunun aslında bir an önce yapılması ve uygulanması gerekiyordu ama çok geç kalındı ve bundan sonra da fake hesap sorunu çözülür mü bilemiyorum zira fake hesaplar bugüne kadar bir çok sorun zaten yarattı. Anonimlik duvarının arkasına saklanıp insanlara itibar suikastlerinden tutun da şantajına tehditine hakaretine kadar her türlü suç işleniyor ve bir türlü de bugüne kadar bu anonim hesaplara bir çare bulunamadı. Bu anonim hesaplar ne gibi olaylara sebep oluyor gelin birlikte bakalım.
1) İtibar suikastleri ve dijital linç
Fake hesapların çoğu bir sistem tarafından kontrol ediliyor ve bunları kontrol eden bu panallerden aynı anda yüzlerce paylaşım yapılabiliyor . Hatta belli telegram kanallarında ücret karşılığı itibar suikasti tarifeleri dahi düzenlenmiş ve para karşılığında eğer sevmediğiniz bir hasmınız varsa çok rahat karalama kampanyası yürütebiliyorsunuz. Gerçek kişilere yapılan bu planlı ve sistematik karalama olayları da eğer bu kişiler toplumda kabul gören halk tarafından sevilen kişilerse adamın bunca yıl kazandığı itibarını saçma sapan bir karalama kampanyası ve iftira ile kısa bir sürede yok edebiliyorsunuz. Telafisi zor bu itibar zedeleme girişimlerine karşı bir tedbir alayım da basına açıklama yapayım olayın böyle olmadığını herkes anlasın yada bir televizyona çıkayım da basın açıklaması yapayım diye siz düşünene kadar çoktan bu paylaşımlar dolaşıma sokulmuş ve milyonlarca kişi tarafından görülmüş oluyor. Özellikle de kamu çalışanları , avukatlar , gazeteciler , iş adamları direkt olarak hedefe konulabiliyor. Birde parantez içerisinde söylüyorum , gerçekliğinden zor ayırt edilen yapay zeka videoların bu kadar hızlı ilerlediği ve yapay zekanın hayatımıza bu kadar hızlı girdiği şu yüzyılda , yapay zeka tarafından üretilmiş , yapılmış video ve fotoğrafların da bu sahte hesaplarla dolaşıma sokulduğu ve yayıldığını da düşünürsek fake hesaplar üzerinden yapılan itibar suikastlerinin ne kadar tehlikeli olabileceğini de görürüz. Türk ceza hukuku açısından , hakaret iftira kvkk ihlalleri ve özel hayatın gizliliğini ihlal dahil bir çok suç da bu fake hesapları yönetenler tarafından zaten işlenmiş oluyor ve bu suçların ardı arkası da kesilmiyor.
2) Dezenformasyon , demokratik ve toplumsal olaylarla ilgili süreçlere etkisi
Fake hesapların bir diğer olumsuz etkilerinden biri de ülkemizi ilgilendiren bir olayla ilgili yalan haberlerin müthiş hızlı şekilde yayılması. Bunu bir türlü engelleyemiyoruz. Ülkemizde yangın deprem gibi doğal afetler yada seçim süreçlerinde bu durumu çok net şekilde görebiliriz. İşin en sıkıntılı durumu da fake hesapların bir çoğunun yurt dışı merkezli kanallar üzerinden yönetilmesi . Yani ülkemizi ilgilendiren bir durumda kamuoyunu açıkça yönlendirme , seçim süreçlerini olumsuz etkileme ve toplumsal kutuplaşmaya veya ayrışmaya sebep olabilecek etkileri de kesinlikle göz ardı edilemez .
c) Psikolojik ve sosyolojik etkileri
Sadece hukuki değil , sosyolojik ve psikolojik de bir çok olumsuzluğa sebep olan fake hesaplarla genelde tehdit , şantaj veya hakaret suçlarından sonra bu suçlara maruz kalan kişilerde kaygı bozukluğu , motivasyon kaybı , korku ve panik oluşuyor ve insanlar sürekli bu tehdit şantaj durumlarıyla yaşamak zorunda kalıyor . Kendisine gelen mesajın kim yada kimler tarafından geldiğini dahi bilmeden eğer bir de kişisel verileri çalınmışsa ki maalesef aslında en büyük sorunumuz kişisel verilerimizin çalınması durumu , insanları kimlik bilgileri adresleri yada aile bireylerinin bilgilerini kullanarak tehditle şantajla maddi manevi zarara uğratıyorlar ve bu da aslında bir diğer suç olan TCK 158 i de yeniden düzenleme ihtiyacını ortaya çıkarıyor. Zira anonim hesaplardan kendisini kamu görevlisi gibi tanıtan bir çok kişinin bugüne kadar binlerce vatandaşımızı dolandırdığı ve zarara uğrattığını biliyoruz.
d) Ekonomik ve mesleki zararlar
Burada da en önemlisi ve dikkat edilmesi gereken konu ülkemizin değeri olan ünlü markalarımıza yönelik yapılan karalama kampanyaları , sanki oradan alışveriş yapmış ve oranın müşterisiymiş gibi yapılan yorumlar veya da rakip firmaların yaptırdığı manipülasyonlar . Bu durumlarda da markalar ciddi ekonomik kayıplara uğramakta ve marka sahiplerinin de itibar zedelenmesi durumları ortaya çıkmaktadır.
Bu saydığım dört başlıktan ziyade daha da fazla zararı tabiki var ama kısa tuttuğumuz bu durumda dahi ne kadar tehlikeli ve bir an önce çözüm bulunması gereken bir konu olduğunu görüyoruz. Ama kimlikle kayıt olup sosyal medya kullanma yada doğrulanmış hesaplarda olduğu gibi bir uygulama gelir mi gelirse nasıl uygulanır yada uygulanabilir mi ve fake hesaplara çözüm olabilir mi buda ayrı bir tartışma konusu. Dünyada bunun uygulanması direkt olarak kimlikle kaydolup sosyal medyayı kullanma durumu çok yaygın görülen bir durum değil ama bizde kişisel verilerin çalındığı şu ortamda bir de kimlikle uygulama yada artık nasıl bir çözüm gelecek bilemiyorum ama gelirse, bu da ayrı bir tartışma konusu olur diye düşünüyorum.
Av. Melihresül ŞENOĞLU