Boşanma davasından feragat, usul hukuku açısından bakıldığında davacının davasını geri çekmesi anlamına gelir. Ancak Yargıtay, bu usul hukuku işlemini salt prosedürel bir adım olarak değil, hukuki olarak önemli sonuçlar ortaya çıkartacak irade açıklaması niteliğinde değerlendirmektedir. Feragat eden taraf, yalnızca o davayı sonlandırmamakta aynı zamanda karşı tarafın o güne kadar sergilediği kusurlu davranışları affettiğini ya da en azından hoşgörüyle karşıladığını ortaya koymaktadır.
Yargıtay'ın Ele Aldığı Dava
Davada erkek, daha önce açtığı boşanma davasından 2016 yılında feragat etmiştir. Yıllar sonra açtığı yeni boşanma davasında ise Bölge Adliye Mahkemesi, kadına feragat öncesine ait olayları kusur olarak yüklemiş ve boşanmaya hükmetmiştir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuştur. Daire'nin gerekçesi şudur:
"Boşanma davasından feragat, önceki kusurlu davranışların affedilip, en azından hoşgörüyle karşılandığı ve bu nedenle yeniden birlikte yaşama isteğine ilişkin bir irade açıklaması niteliğindedir. Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar ise boşanma sebebi olamaz. Feragat tarihinden sonra da davalı kadından kaynaklanan boşanmaya sebep olabilecek kusurlu davranışlar kanıtlanamamıştır." (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/7985, K. 2021/7346, T. 19.10.2021)
Daire, feragat öncesine ait olayların artık boşanma sebebi olarak kullanılamayacağını vurgulamış; feragat sonrasında kadına yüklenebilecek yeni ve bağımsız bir kusurlu davranışın da ispat edilemediğini tespit ederek davanın reddi gerektiğine hükmetmiştir.
Feragat Sonrası Ne Değişir?
Feragat eden taraf, o güne kadar yaşananları geride bırakmayı kabul etmiş sayılmaktadır. Bu kabul, ilerleyen süreçte açılacak yeni bir boşanma davasını doğrudan etkiler. Feragat tarihinden önceki olaylar artık kullanılamaz mahkeme önüne taşınabilecek tek malzeme, feragat tarihinden sonra yaşanan ve bağımsız biçimde ispat edilebilen olaylardır.
Yargıtay'ın bu yaklaşımı, feragatin ciddi bir hukuki maliyet taşıdığını ortaya koymaktadır. Davayı geri çeken taraf, geçmişi silip süpürmekte ve gelecekteki olası bir davayı sıfırdan kurmak zorunda kalmaktadır. Feragat sonrasında yeni ve somut kusurlu davranışlar ispat edilemezse dava kaçınılmaz olarak reddedilir.
Sonuç
Boşanma davasından feragat kararı verilmeden önce bunun hukuki sonuçlarının çok iyi değerlendirilmesi gerekir. Feragat eden tarafın elindeki hukuki koz önemli ölçüde daralır; feragat öncesi dönemde yaşanan her türlü olay, sonraki davalarda boşanma sebebi olarak ileri sürülemez. Bu gerçek gözetilmeden verilen kararlar Yargıtay tarafından bozulmaktadır.