YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HUKUK

Konu hukuk camiasına gelince işler tamamen içinden çıkılmaz hale geliyor.

Senaryolara göre; Yapay zekâ destekli hukuk sistemlerinin dava süreçlerini otomatik olarak yürütmeye başlayacağı, mahkemelerde artık insan avukatlara ihtiyaç duyulmayacağı, davaların algoritmalar tarafından saniyeler içinde analiz edilip karara bağlanacağı belirtiliyor. Hâkim ve savcıların rolünün ise 'etik denetmen' veya 'sistem danışmanı' konumuna indirilebileceği iddia ediliyor.

Biz de hukuki haber olarak yapay zekâya sorduk avukatlık mesleğinin geleceğini nasıl görüyorsun:

"RUTİN İŞLERİ YAPAY ZEKÂ YAPAR"

"Belgelerin taranması, dava araştırmaları, sözleşme şablonları gibi rutin işler büyük ölçüde yapay zekâya devredilecek. Bu süreç zaten başladı.

Önümüzdeki 10–20 yıl içinde avukatlık mesleği çok farklı bir form alacak. Rutin işler azalacak, teknolojiyle iç içe bir “hukuk danışmanlığı” modeli öne çıkacak. Ama “bitmek” değil, dönüşmek söz konusu."

"AVUKATLIK MESLEĞİ BİTMEZ"

"Avukatlık, doktorluk, öğretmenlik gibi meslekler bitmez; fakat yapay zekâ destekli hale gelir. Örneğin hukukta belge tarama ve özetleme AI tarafından yapılırken, yorum ve strateji insanda kalır.

Bence “bitmek” yerine “dönüşmek” kelimesi daha doğru. Meslekler yok olmaktan çok, yeni bir forma giriyor.

Bu konuda düşüncem net: avukatlık mesleği “tamamen bitmiyor,” ama köklü bir dönüşüm geçiriyor. Hem Türkiye’de hem dünyada bu meslek, teknolojik gelişmeler, ekonomik baskılar ve toplumsal değişimlerle yeniden şekilleniyor.

Hukuki argüman geliştirme, müvekkil ile iletişim, mahkemede temsil gibi insani taraflar yapay zekâ ile kolay kolay değiştirilemez.

YENİ NESİL AVUKATLIK

Yapay zekâ hukuki metinleri özetleyebilir ama yorum, analiz ve topluma aktarım hâlâ insana ihtiyaç duyuyor.

Avukatlar, teknolojiyle çalışmayı bilen “hukuk teknolojisi uzmanları” haline gelecek. Yapay zekâya doğru soruları sorabilen, sonuçları yorumlayabilen kişiler daha değerli olacak.

Yani avukatlık mesleği yok olmayacak, sadece klasik anlamda “dosya taşıyan, dilekçe yazan” avukat profili azalacak. Yerine teknolojiyle güçlenmiş, stratejik ve danışmanlık odaklı avukatlar gelecek."

Öte yandan avukat sayısındaki artış, rekabet, ekonomik ve mesleki zorluklar avukatları gerçek hayatta zorlamaya devam ediyor. (hukukihaber.net)

HAKİM VE SAVCILAR

Hakim ve savcılar da teknolojiyle dönüşen meslekler arasında, ama “tamamen bitmesi” gibi bir durum kısa vadede mümkün görünmüyor. İşte güncel gelişmeler ve gelecek öngörüleri:

Hakim ve Savcıların Geleceği

hukukihaber.net

Dahası, yabancı devletlerin desteklediği hacker gruplar ve siber aktörler, yapay zekâyı sızma ve veri hırsızlığında kullanarak istihbarat güvenliğini örseleyebiliyor. Bu durum, devlet dışı aktörlerin de güç çarpanı kazanması riskini doğuruyor; terör örgütleri gibi aktörlerin propaganda, bilgi toplama ve siber saldırı kabiliyetlerini artırdığına ilişkin uluslararası raporlar var.

DEEPFAKE TEHDİDİ: DEMOKRASİ, KİMLİK KRİZİ VE MAĞDURİYET

HaberTürk'ten Bülent Aydemir'in haberine göre; 2026’da deepfake içerik üretimi, sadece sahte haber veya manipülasyonla sınırlı kalmıyor. Küresel sosyal medya platformlarında, kimsenin ayırt edemeyeceği kadar gerçekçi sahte videolar üretiliyor; kadınlar, siyasetçiler, gençler ve çocuklar hedef haline geliyor. Bu içerikler sadece siyasi krizler çıkarmakla kalmıyor, aynı zamanda kişilik hakları ihlallerine, şantaj suçlarına ve istismara yol açıyor.

Özel olarak görülmesi gereken bir gelişme de bu yıl ABD’de yürürlüğe giren TAKE IT DOWN Act adlı yasa: Deepfake ve rızası olmayan içeriklerin çevrim içi ortamdan çıkarılması için platformlara yükümlülük getiriyor. UNICEF’in son raporları da deepfake ile yetişkin ve çocuk mağduriyetinin sadece teknoloji değil, gerçek sosyal zarar olarak ele alınması gerektiğini vurguluyor; özellikle çocuk istismarı içeriklerinin üretimi ve yayılımı, hukuken ve kolluk güçleri açısından büyük zorluklar yaratıyor.

Türkiye’de de vatandaşların rızası olmadan sesi veya görüntüsü kullanıldığında mağduriyet için hukuki yolların açılabildiğine dair kararlar yerel yargı mercilerinden çıkmaya başladı ancak kapsamlı bir yasal çerçeve hâlâ bekleniyor.

METAVERSE GERÇEKLİĞİ: HUKUK, KİMLİK VE SOSYAL PATOLOJİ

Metaverse bir teknoloji algısından çıkıp günlük yaşamın dijital bir uzantısı hâline gelirken ciddi hukuki boşluklar ortaya çıktı:

• Avatarların hukuki kişiliği ve sorumlulukları hâlâ tanımlanmadı; dolayısıyla kimlik taklidi, dijital sahtecilik ve avatar üzerinden işlenen suçlarda hukuki muhatap belirsizliği var.

• Artırılmış ve sanal gerçeklik geleneksel tanıklık ve delil kavramlarını zorluyor; gerçek bir kişi ile avatarı arasındaki ayrım, mahkeme süreçlerinde cevapsız bir soru olarak karşımızda duruyor.

Bilimsel çalışmalar, metaverse platformlarında kullanıcı kimliği doğrulaması, veri yönetimi ve güvenlik açıklıklarının bugün bile yeterince test edilmediğini gösteriyor. Bu durum, sanal dünya ile gerçek dünya arasında yeni güvenlik boşlukları yaratıyor.

TÜRKİYE’NİN YENİ ADIMLARI: HUKUK VE KURUMSAL ÇERÇEVE

Ankara, yapay zekâ alanında ulusal hukuki ve kurumsal altyapıyı güçlendirdiğini açıkça ifade ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin etik, sorumluluk ve güvenlik odaklı bir yapay zekâ stratejisi oluşturduğunu duyurdu. Ayrıca Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi’nin (TRAI) 2026 trend raporu, “dijital köken” ve içerik doğrulama gibi yeni yaklaşım modellerinin sahte teknoloji üretimini belirgin şekilde takip ve tespit etmeye başladığını gösteriyor.

GLOBAL RİSK MAYASI: ETİK, ADALET, GÜVENLİK

2026, yapay zekâ konusunda iki yüzlü bir dönemeç. Bir yandan elit mühendislik çözümleri, daha güvenli sistemler ve hukuki kabuller yükselirken; diğer yandan şunlar hızla gündeme geliyor:

• Yapay zekâ uzmanları radikal riskleri dile getiriyor; sistemi geliştirenlerin güvenlik endişelerini kamuoyu ile paylaşması, kontrolsüz gelişmenin yol açabileceği krizlere işaret ediyor.

• Deepfake teknolojilerinin sınır tanımayan kullanım alanları, sadece kişisel mağduriyet değil, toplumsal güven ve demokrasi için yeni bir tehdit alanı oluşturuyor.

• Uluslararası standartlar, devletler ve bağımsız kuruluşlar soluğu milli güvenlik stratejilerinde alırken, her ülke kendi “veri egemenliği” ve “algoritmik adalet” stratejisini geliştirmeye çalışıyor.

DİJİTAL GÜVENLİK-YENİ MİLLİ CEPHE

Bugün ulusal güvenlik artık yalnızca sınır karakollarında değil; çiplerden algoritmalara, metaverse avatarlarından deepfake doğrulamasına kadar uzanan dijital çizgide şekilleniyor. Türkiye’nin yeni güvenlik paradigması şu sorunun cevabında saklı: Bir ülke dijital çağda tam ve gerçek manasıyla güvende olabilir mi? Bu sorunun cevabı yalnızca teknoloji geliştirmekten değil; bunu hukuki, etik ve kurumsal yapıyla birlikte sürdürebilmekten geçiyor.

Çalıştay’ın açılışına TBB Başkan Yardımcısı Av. Bahar Gültekin Candemir, TBB Genel Sekreteri Av. Ahmet Erdem Ekmekçi, TBB Yönetim Kurulu Üyesi Av. Makbule Tanış ile TBB Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu üyeleri katıldı.

SAĞKAN: ADALETİN MERKEZİNDE İNSAN VE VİCDAN VARDIR

TBB Başkanı Sağkan, önceki dönemde faaliyet gösteren Bilişim ve Finansal Teknoloji komisyonlarının alanlarının kesişmesi nedeniyle Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu çatısı altında birleştirildiğini açıklayarak, Komisyonun bu çalışmayla hızlı bir başlangıç yaptığını kaydetti.

Yapay zekanın yaşamı kolaylaştırma potansiyelinin hayret uyandırdığını ancak insan denetiminden çıkmaması gerektiğini vurgulayan Sağkan, bunu bir örnekle anlattı. Bir iddianameyi yapay zekaya yorumlatan meslektaşının paylaşımını okurken ilk başlarda etkilendiğini ifade eden Sağkan, ancak bir noktadan sonra yapay zekanın Türk hukuk sisteminde kamu davası açılması için aranmayan "kuvvetli şüphe" kriterini temel alarak hatalı bir sonuç ürettiğini kaydetti.

"Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin adaletin merkezinde insan ve vicdan vardır" diyen Sağkan, “Biz yapay zekayı meslektaşlarımızın, vatandaşların hak arama hürriyetlerini kullanırken avukatlık pratiğini daha etkin şekilde hayata geçirebilecekleri bir araç olarak görüyoruz” şeklinde konuştu.

Sağkan, konuşmasını Çalıştayın düzenlenmesinde emeği geçen TBB Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu’na, katkı sunan meslektaşlara ve Çalıştayda bilgilerini paylaşacak tüm bileşenlere teşekkür ederek tamamladı.

BAYRAM: YAPAY ZEKA AVUKATIN ASLİ ZAMANINI HUKUKİ MUHAKEMEYE AYIRMASI İÇİN BİR ARAÇ

TBB Yönetim Kurulu Üyesi, Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu Koordinatörü Av. Ali Bayram da açılış konuşmasında Çalıştayın sıradan bir etkinlik olmadığını, avukatlık mesleğinin çağın ritmiyle uyumlu hale getirilmesini tartıştıkları stratejik bir eşik olduğunu söyledi.

Günümüzde sorunun bilgiye ulaşmak değil, doğru bilgiye doğru bağlamda ulaşmak olduğunu kaydeden Bayram, yapay zekanın avukatın zamanını asli görevi olan hukuki muhakemeye ayırmasını sağlayacak bir araç olduğunun altını çizdi. Bayram yapay zekanın doğru ilke ve sınırlar çizilmediği takdirde ciddi riskler de barındırdığını ifade ederek; gizlilik, veri güvenliği, algoritmik önyargılar ve hukuki sorumluluk gibi unsurlara dikkat çekti.

ÇALIŞTAYIN AMAÇLARI

Çalıştayın ilk gününde bir yapay zeka kullanım rehberi oluşturmayı amaçladıklarını söyleyen Bayram, ikinci gün ise barolardan gelen talepler doğrultusunda TBB koordinasyonunda yapay zeka destekli bir hukuk asistanının hayata geçirilmesinin tartışılacağını söyledi.

Bayram, yapay zekanın avukatlığın alternatifi olmadığını vurgulayarak, “Avukatlık mesleği muhakeme, sorumluluk ve vicdani bir sorgulama barındırmaktadır. Bu unsurların yerini hiçbir algoritma alamaz” dedi.

ÇALIŞTAYDA BAŞLIKLAR BEŞ MASADA ELE ALINDI

Türkiye Barolar Birliği Bilişim ve Teknoloji Hukuku Komisyonu Sözcüsü Av. Dr. Resul Göksoy da konuşmasında Çalıştayın 5 farklı masada; avukatlar, akademisyenler, teknoloji geliştiricileri ve kamu temsilcilerinden oluşan disiplinler arası ekiplerle yürütüleceğini bilgisini verdi.

Göksoy, Çalıştayda; mevzuat ve meslek kuralları, yapay zeka okuryazarlığı ve eğitimi, müvekkil hakları, akreditasyon ve denetim ile hukuk teknolojileri ekosistemi olmak üzere beş ana tema üzerinde yoğunlaşılacağını söyledi.

Görüntüle

Son dönemde Kurumumuza intikal ettirilen muhtelif ihbar ve şikâyetlerde; çeşitli kamu kurumları emrinde görev yapmakta olan kamu personelinin, idarî iş ve işlemlerin yürütülmesi noktasında WhatsApp uygulamasını kullanmaya ve çeşitli WhatsApp gruplarına üye olmaya mecbur bırakıldıkları, söz konusu uygulama üzerinden emir ve talimat verildiği ve resmî belge ile evrak paylaşımı yapıldığı hususları yer almıştır.

Bilindiği üzere, kamu hizmetlerinin; düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde sürdürülmesi esastır. Ancak kamu hizmeti sunumu ve idarî süreçlerin yönetilmesi esnasında yürürlükteki kanun, yönetmelik ve diğer sair mevzuata titizlikle uyulması da büyük önem arz etmekle birlikte, aynı dikkat ve özenin kişisel verilerin korunması ve veri güvenliği hususlarında da gösterilmesi gerekmektedir. Nitekim bu konuda 06.07.2019 tarih ve 30823 sayılı Resmî Gazete’de “Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri” konulu, 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmış olup mezkûr genelgenin dördüncü maddesinde “Mevzuatta kodlu veya kriptolu haberleşmeye yetkilendirilmiş kurumlar tarafından geliştirilen yerli mobil uygulamalar hariç olmak üzere, mobil uygulamalar üzerinden, gizlilik dereceli veri paylaşımı ve haberleşme yapılmayacaktır.” hükmüne, altıncı maddesinde ise “Sosyal medya ve haberleşme uygulamalarına ait yerli uygulamaların kullanımı tercih edilecektir.” hükmüne yer verildiği görülmektedir. Bu suretle WhatsApp gibi ülkemizde yaygın bir şekilde kullanılmakta olan yurt dışı menşeli haberleşme uygulamalarının yurt içinde herhangi bir veri merkezlerinin bulunmadığı dikkate alındığında, bu tür uygulamalar üzerinden gizlilik dereceli yahut kritik önemi hâiz olabilecek veri ihtiva eden resmî evrak paylaşılmaması gerektiği hususu bilhassa belirtilmiştir.

Ayrıca kamu kurumlarının, WhatsApp gibi yurt dışı menşeli haberleşme uygulamaları üzerinden, gerçek kişilere (ilgili kişi) ilişkin “kişisel veri” içeren herhangi bir bilgi ya da belge paylaşımının, “kişisel veri işleme faaliyeti” olarak değerlendirilebileceği ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (Kanun) genel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi bakımından 5 inci, özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi bakımından ise 6 ncı maddesinde yer alan kişisel veri işleme şartlarını taşımayan veri işleme faaliyetlerinin, Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından yürütülecek şikâyet üzerine veya resen incelemenin konusu hâline getirilerek, bu hususta sorumluluğu tespit edilen kamu personeline, Kanun’un 18 inci maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, disiplin hükümlerine göre işlem yapılması yönünde idarî yaptırım uygulanabileceği hususu göz ardı edilmemelidir.

Bu minvalde, 6698 sayılı Kanun kapsamında, kişisel verisi işlenen ilgili kişilerin GSM hattı numaraları kendilerinin kişisel verisi mahiyetinde olup kamu kurumlarınca, emirlerinde görev yapmakta olan kamu personelinin cep telefonu numaraları kullanılarak yürütülen kişisel verilerin işlenmesi faaliyetlerinin de Kanun’un 5 inci maddesinde gösterilen kişisel veri işleme şartlarına uygun şekilde yürütülmesi gerektiği hususunda azami dikkat ve özenin gösterilmesi lüzumludur.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

UYAP Editör'de yazıcı üzerinden çıktı alabilmek için bilgisayarınızda "cups-bsd" paketinin yüklü olması gerekmektedir. Pardus-17.2 sürümü için "cups-bsd" paketi zip dosyasına eklenmiştir.

Önemli Duyuru

SORU: Doküman Editörüne tıkladığımda siyah ekran gelip gidiyor, Editör açılmıyor ve Editörde imzalama yapamıyorum. Bu sorunu nasıl çözebilirim?

CEVAP:

1- ADIM: E-imza – M-imza işlemini gerçekleştirebilmeniz için bilgisayarınızda kurulu olan UYAP Editör Programının son versiyonu olması gerekmektedir.

2- ADIM:(Windows 7 ve üzeri için) Bilgisayarım > C Dizini > Kullanıcılar > Size Ait Kullanıcı (Örneğin; Ahmet, Avukat vb.) > .uki Klasörü -> içerisinde bulunan acilisdegerleri.xml ve tercihler.xml dosyalarını siliniz.

(MAC Bilgisayarlar İçin ) Apple > GİT > Ana Klasör – . .uki Klasörü (Not: Klasör gizli olduğu için görünür yapmak gerekmektedir. Bunun için klavyenizden (Cmd+Shift+.) tuşlarına bastığınız takdirde gizli klasörler görüntülenecektir.) içerisinde bulunan acilisdegerleri.xml, lastOpened.xml ve tercihler.xml dosyalarını siliniz. Bu işlemlerin ardından UYAP Editör Programını yönetici olarak tekrar çalıştırdığınız takdirde doküman editörünüz açılacaktır.

3- ADIM: Sorunun devam etmesi halinde Denetim Masasından Uyap Kelime İşlemciyi kaldırınız ve bilgisayarınızı yeniden başlatınız. Daha sonra (Windows 7 ve üzeri için) Bilgisayarım > C Dizini > Uyap Klasöründeki yedeklerinizi aldıktan sonra Uyap klasörünü siliniz. Yeni yayınlanan editörün yukarıda yer alan işletim sisteminize uygun son versiyonunu bilgisayarınıza kurunuz.

Önemle Duyurulur.

UYAP Editör

Windows İşletim Sistemleri İçin Güncel Sürüm: UYAP_Editör_v5.4.16	MAC İşletim Sistemleri İçin Güncel Sürüm: UYAP_Editör_v5.4.16	Pardus ve Debian Tabanlı Sistemler İçin Güncel Sürüm: UYAP_Editör_v5.4.16
Android tabanlı işletim sistemleri için: UYAP Doküman Editör	IOS tabanlı işletim sistemleri için: UYAP Doküman Editör

Stanford mezunu olan ve bazıları tarafından “kripto para kralı” olarak anılan Kwon, mahkemede ve telefonla bağlanan mağdurların, dolandırıcılığın hayatlarında yarattığı yıkımı anlatmasının ardından özür diledi.

Manhattan federal mahkemesinde tüm gün süren duruşmada Yargıç Paul A. Engelmayer, savcılığın önerdiği 12 yıllık hapis cezasını “makul olmayan derecede hafif”, savunmanın talep ettiği beş yılı ise “akıl almaz ve fahiş biçimde mantıksız” olarak nitelendirdi.

Kwon, maksimum 25 yıl hapis cezasıyla karşı karşıyaydı.

Yargıç Engelmayer, sarı hapishane kıyafetiyle sanık kürsüsünde oturan Kwon’a dönerek şöyle dedi:

“Suçunuz, gerçek insanların gerçek parasından 40 milyar doları yok etti; bu kâğıt üzerinde bir zarar değil.”

Yargıç, olayı “epik, nesiller boyu hatırlanacak bir dolandırıcılık” olarak tanımladı ve Kwon’un yatırımcılar üzerinde “neredeyse mistik bir etkisi” olduğunu, geride ise hesaplanması mümkün olmayan bir “insani yıkım” bıraktığını söyledi.

FTX ve OneCoin davalarındaki toplam zarardan fazla

Kwon, 2018’de Singapur merkezli kurduğu Terraform Labs’ın çöküşünden kaynaklanan dolandırıcılık suçlamalarını ağustos ayında kabul etmişti. Savcılara göre bu çöküşün neden olduğu kayıplar, FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried ve OneCoin’in kurucu ortağı Karl Sebastian Greenwood’un dolandırıcılık vakalarındaki toplam kaybı bile aştı.

Yargıç Engelmayer, yaklaşık bir milyon mağdurun bulunabileceğini tahmin etti.

Terraform Labs, TerraUSD’yi fiyat dalgalanmalarını önlemek için genellikle sabit bir varlığa veya para birimine endekslenen bir tür “stablecoin” olarak tanıtmıştı.

Ancak savcılara göre bu güven temeli dışarıdan gelen nakit enjeksiyonlarına dayanıyordu ve TerraUSD değerinin 1 dolar sabitinin çok altına düşmesinin ardından sistem çöktü.

Çöküş, TerraUSD ve onun serbest dalgalanan kardeş para birimi Luna’ya yatırım yapanları ağır şekilde vurdu ve “kripto para piyasalarını sarsan bir krizler zincirini” tetikledi.

Savcılar, Kwon’un çöküşün ardından Terraform Labs’ı Singapur’da yeniden inşa etmeye çalıştığını, ardından Balkanlar’daki sahil ülkesi Karadağ’a sahte pasaportla kaçtığını söyledi.

Kwon, Mart 2023’te Karadağ’da gözaltına alındı ve ABD’ye iade edilmeden önce hapiste geçirdiği 17 ay hapis süresinden düşülecek.

Kwon, anlaşma kapsamında 19 milyon doların üzerinde bir miktarı devlete bırakmayı kabul etti. Avukatları, Kwon’un davranışlarının açgözlülükten değil, kibir ve çaresizlikten kaynaklandığını savundu.

Yargıç Engelmayer, Kwon’un cezasını eşi ve dört yaşındaki kızıyla birlikte yaşadığı ve ayrıca yargılandığı Güney Kore’de çekme talebini reddetti.

Kwon, Yargıç Engelmayer’e hitaben konuşurken, “Son birkaç yılın neredeyse her uyanık anını, neyi farklı yapabileceğimi ve şimdi durumu düzeltmek için ne yapabileceğimi düşünerek geçirdim,” ifadelerini kullandı.

Mağdurları dinlemenin kendisini derinden sarstığını söyleyen Kwon, bunun “neden olduğu büyük kayıpları sadece tekrar hatırlattığını” ifade etti.

Mağdurlar: Kayıplarımız hayatlarımızı mahvetti, hayır kurumları zarar gördü

Telefonla bağlanan bir mağdur, TerraUSD çöküşüyle aile birikimlerinin buharlaşmasının ardından eşinin kendisinden boşandığını, oğullarının üniversiteyi bırakmak zorunda kaldığını ve yeniden Hırvatistan’a dönüp ailesiyle yaşamak zorunda kaldığını anlattı.

Bir başka mağdur, kayınpederini, kayınvalidesini ve yüzlerce sivil toplum kuruluşunu yatırım yapmaya ikna ettiği için “suçlulukla yaşamak zorunda” olduğunu söyledi.

Stanislav Trofimchuk, ailesinin yatırımının 190 bin dolardan, 13 bin dolara düştüğünü belirterek bunu “Hayatımızın 17 yılı gitti” sözleriyle aktardı ve yaşananları ise “iki haftalık saf dehşet” olarak tanımladı.

Mahkemede konuşan Chauncey St. John, birlikte çalıştığı bazı hayır kuruluşlarının iki milyon doların üzerinde, bir kilise grubunun ise yaklaşık 900 bin dolar kaybettiğini söyledi.

Kendisi ve eşi büyük bir borç yükü altında; kayınvalidesi ve kayınpederi ise planladıkları emeklilik yaşını çoktan geçmiş olmalarına rağmen çalışmak zorunda kalmış.

St. John, buna rağmen Kwon’u affettiğini belirterek, “Tanrı’nın ruhuna merhamet etmesi için dua ediyorum,” dedi.

Bir savcı, mağdurlardan gelen 300’den fazla mektuptan alıntılar okudu. Sadece baş harfleriyle tanımlanan bir kişi, faturalarını ödemeye çalışırken ve üniversite eğitimini sürdürmeye uğraşırken yaklaşık 11 bin 400 dolar kaybettiğini aktardı.

Bu kişi, Kwon’un Terra’yı birikimlerini koymak için güvenli bir yer gibi gösterdiğini yazdı:

“Bazıları için bu sadece bir sayı olabilir ama benim için yılların emeğiydi. Bir gecede yok oluşunu izlemek hayatımın en korkunç deneyimlerinden biriydi.”

“Yaşanan bir kaza değildi. Bir piyasa olayı değildi. Bu bir aldatmacaydı,” diye ekledi ve hâkime bu trajedinin “insani bedelini” dikkate alma çağrısı yaptı.

ABD savcı yardımcısı Sarah Mortazavi, Engelmayer’a verdiği ifadede Kwon’un “sistemik çöküşü gizlerken bir dayanıklılık yanılsaması yarattığını” söyledi. “Bu, kibirle, manipülasyonla ve insanları tamamen hiçe sayarak yapılmış bir dolandırıcılıktı.” (euronews)

Birçok hükümet ve şirket yapay zekânın toplumsal fayda sağladığını savunsa da kılavuz, bu teknolojilerin pratikte önyargıları derinleştirdiğini, dışlama ve hak ihlallerine zemin hazırladığını ortaya koyuyor. Rehber; sosyal güvenlik, polislik, eğitim ve sağlık hizmetleri gibi kamu alanlarında hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelen algoritmik sistemlerin yol açtığı zararların nasıl araştırılacağına dair bir “nasıl yapılır” yaklaşımı sunuyor.

Üç yıllık araştırma ve uluslararası işbirliklerine dayanan kılavuzda, şeffaf olmayan yapay zekâ sistemlerini incelemek için kullanılan araçlar, adımlar, pratik şemalar ve aynı zamanda kampanya, iletişim, savunuculuk ve stratejik dava yöntemleriyle değişim yaratmayı hedefleyen kapsamlı taktikler yer alıyor.

“KİTLESEL GÖZETİMİ KOLAYLAŞTIRIYOR, HAKLARIMIZI KISITLIYOR”

Uluslararası Af Örgütü Teknoloji Birimi Program Direktörü Damini Satija, yapay zekâ sistemlerinin yalnızca verimlilik iddiasıyla masumlaştırılamayacağını belirterek, bu teknolojilerin sosyal koruma hakkına zarar verdiğini, kitlesel gözetimi kolaylaştırdığını ve protesto özgürlüğü ile eşitlik ilkesini tehdit ettiğini ifade etti. Satija, kılavuzun amacının bilgiyi demokratikleştirmek ve bu sistemlerin zararlarını açığa çıkarma mücadelesine kolektif güç kazandırmak olduğunu vurguladı.

DOKUZ ÜLKEDEN ÇALIŞMA ÖRNEKLERİ KILAVUZA YÖN VERDİ

Rehber, Uluslararası Af Örgütü’nün Danimarka, İsveç, Sırbistan, Fransa, Birleşik Krallık, Hindistan, İşgal Altındaki Filistin Toprağı, ABD ve Hollanda’da yürüttüğü araştırmalara dayanıyor. Bu çalışmalardan biri, Danimarka’nın yapay zekâ destekli sosyal yardım sisteminin engelli bireyler, göçmenler, mülteciler ve düşük gelirli kişiler üzerinde ayrımcılık riski oluşturduğunu ortaya koydu.

Örgütün yürüttüğü “Ban the Scan” (Gözetleme Yasaklansın) kampanyası da yüz tanıma teknolojilerinin yasaklanması çağrısını güçlendiriyor. Kampanya; İşgal Altındaki Filistin Toprağı, New York ve Haydarabad’da yapılan araştırmalara dayanarak hükümetlerin bu teknolojileri denetimsiz kullanmasının toplumsal hak ve özgürlükler açısından kritik riskler barındırdığını savunuyor.

Fransa Veri Koruma Otoritesi (CNIL), Google’a 325 milyon Euro para cezası verdi. Sebep: Gmail kullanıcılarının e-postaları arasında gösterilen reklamların, kullanıcıların cihazlarına izinsiz olarak çerez (cookies) yerleştirilmesi yoluyla yapılması. CNIL’e göre bu uygulama, kullanıcı rızası alınmadan kişisel verilerin reklam amaçlı işlenmesi anlamına geliyor.

Temel Bulgular

- Çerez İhlali: Gmail kullanıcılarının e-postaları arasında görüntülenen reklamlar, aslında çerez tabanlı hedefleme mekanizmaları içeriyor. Kullanıcılardan bu işleme için açık rıza alınmadı.

- Reklamın Maskelenmesi: Reklamlar, gelen kutusunda normal e-postalarla aynı biçimde görüntülendi. Bu, kullanıcıların reklam ile e-posta ayrımını yapmasını zorlaştırdı.

- Şeffaflık Eksikliği: Google, kullanıcıların verilerinin nasıl toplandığı ve kullanıldığı konusunda yeterli bilgi sunmadı.

Karar ve Yaptırımlar

- CNIL, Google’ın uygulamasını AB ePrivacy Direktifi ve GDPR’ın şeffaflık/rıza ilkeleri ile uyumsuz buldu.

- 325 milyon Euro tutarında ceza kesildi.

-Google’ın, reklamların görüntülenme biçimini ve veri işleme süreçlerini rıza tabanlı hale getirmesi gerektiği vurgulandı.

Sonuç

Bu karar, gizli reklam biçimlerinin ve çerez manipülasyonlarının ciddi yaptırımlara yol açabileceğini bir kez daha ortaya koydu. Gmail gibi günlük hayatın merkezinde olan hizmetlerde, kullanıcıların farkında olmadan maruz kaldığı veri işleme faaliyetleri artık daha sıkı inceleme altında.

Av. Begüm Beyza ÖZBALCI

https://www.cnil.fr/en/cookies-and-advertisements-inserted-between-emails-google-fined-325-million-euros-cnil

Mevcut Hukuk Neden Çaresiz Kalıyor? "Kara Kutu" Problemi

Bir yatırımcının, robo-danışman tavsiyesiyle yaptığı yatırımın hüsranla sonuçlandığını düşünelim. Doğal olarak aklına, hizmeti aldığı yatırım kuruluşuna dava açmak gelecektir. İlk bakışta, Türk Borçlar Kanunu'ndaki "ifa yardımcısının fiillerinden sorumluluk" hükmü, yatırım kuruluşunu, kullandığı yapay zekâdan sorumlu tutmak için en net yol gibi görünüyor. Ne de olsa algoritma, borcun ifasında kullanılan bir "yardımcıdır".

Ancak sorun burada başlıyor. Yatırım kuruluşu, "Hata bende değil, algoritmayı geliştiren teknoloji şirketinde" veya "Verileri hatalı sağlayan veri sağlayıcısında" diyerek kendini savunabilir. Bu durumda yatırımcı, kendisini karmaşık bir sorumluluk zincirinin içinde bulur.

Dahası, modern yapay zekâ sistemlerinin "kara kutu" olarak adlandırılan doğası, en temel hukuki soruları bile yanıtsız bırakıyor. Milyonlarca veriyi analiz ederek karar veren bir derin öğrenme modelinin, belirli bir tavsiyeyi neden verdiğini çoğu zaman onu tasarlayan mühendisler bile tam olarak açıklayamaz. Bu durumda davacı yatırımcı, zarara neden olan hatanın ne olduğunu, bu hatada kimin "kusurlu" olduğunu (programcı mı, veri bilimci mi, yoksa yönetici mi?) ve zarar ile hata arasındaki "nedensellik bağını" nasıl ispatlayacak? Bu durum, yatırımcının omuzlarına neredeyse kaldırılması imkânsız bir ispat yükü bindiriyor.

İki Kıta, İki Farklı Yaklaşım: AB Kural Koyuyor, ABD Yaptırım Uyguluyor

Dünya bu sorunla yüzleşirken iki temel yaklaşım öne çıkıyor:

1. Avrupa Birliği'nin Kural Bazlı Yaklaşımı: AB, oyunun kurallarını baştan yazıyor. Çığır açan Yapay Zekâ Tüzüğü (AI Act) ile yatırım tavsiyesi veren sistemleri "yüksek riskli" olarak sınıflandırarak bu sistemleri geliştirenlere ve kullananlara katı şeffaflık, denetim ve insan gözetimi yükümlülükleri getiriyor. Daha da önemlisi, yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi (PLD) ile "yazılımı" ve "yapay zekâ sistemlerini" açıkça "ürün" olarak tanımlıyor. Bu devrimci adım, bir algoritma hatasını "üretim hatası" sayarak, yazılım geliştiricisi için bir "kusursuz sorumluluk" rejimi yaratıyor ve mağdurun tazminata ulaşmasını kolaylaştırıyor.

2. ABD'nin Yaptırım Odaklı Yaklaşımı: ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), yeni kurallar koymak yerine mevcut dolandırıcılıkla mücadele yasalarını teknolojiye acımasızca uyguluyor. Charles Schwab davasında verilen 187 milyon dolarlık ceza bunun en çarpıcı örneği. Sorun, algoritmanın teknik bir hata yapması değil, "sıfır komisyon" vaadine rağmen müşterinin parasını gizli bir gelir modeli oluşturacak şekilde yüksek oranlı nakit pozisyonunda tutmasıydı. SEC, burada teknolojiye değil, iş modelinin altında yatan ve dürüstçe açıklanmayan "çıkar çatışmasına" odaklandı. Bu, sorunun her zaman kodda değil, bazen de "niyette" olduğunu gösteriyor.

Peki ya Türkiye? SPK'yı Bekleyen Görevler

Türkiye'de de robo-danışmanlık uygulamaları hızla yayılıyor ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) bu konunun farkında olduğunu stratejik planlarından anlıyoruz. Ancak farkındalığın ötesine geçip somut adımlar atma zamanı geldi de geçiyor. Küresel gelişmeler ışığında, Türk hukuku için yol haritası oldukça net:

- Net Bir Düzenleme Şart: SPK, bu hizmetlerin hukuki niteliğini (danışmanlık mı, portföy yönetimi mi?), aktörlerin sorumluluk sınırlarını ve asgari standartları belirleyen özel bir tebliğ yayınlamalıdır.

- Şeffaflık ve Açıklanabilirlik Esas Olmalı: Algoritmanın temel mantığı, sınırlılıkları ve tüm dolaylı maliyetler yatırımcının anlayacağı dilde açıklanmalıdır. Bir kararın neden verildiğini makul düzeyde açıklayabilen "Açıklanabilir Yapay Zekâ" (XAI) sistemleri teşvik edilmeli, hatta zorunlu kılınmalıdır.

- İspat Yükü Dengelenmeli: "Kara kutu" sorunu karşısında yatırımcının çaresiz kalmaması için, AB'de olduğu gibi belirli şartlar altında ispat yükünü hizmet sağlayıcıya kaydıran "nedensellik karinesi" gibi modern mekanizmalar hukuk sistemimize kazandırılmalıdır.

Teknoloji, hukukun her zaman birkaç adım önünde ilerliyor. Ancak bu durum, hukukun çaresiz olduğu anlamına gelmez. Yatırımcının korunması ve piyasa güveninin tesisi için inovasyonu boğmadan denetleyen, şeffaflığı zorunlu kılan ve en önemlisi sorumluluğun buharlaşmasına izin vermeyen akılcı bir hukuki çerçeve oluşturmak zorundayız.

Unutmayalım ki, teknoloji ne kadar "akıllı" olursa olsun, hukuki sorumluluk eninde sonunda bir insana veya kuruma aittir. Algoritmanın arkasında duranlar, onun yarattığı sonuçların da sorumluluğunu üstlenmek zorundadır.

Av. Şamil DEMİR

Kaynak:

Demir, Şamil. “Yapay zekâ destekli yatırım tavsiyelerinin hukuki niteliği: sermaye piyasasında sorumluluğun sınırları”, 09 Temmuz 2025. https://doi.org/10.5281/zenodo.15849149.

Avrupa Komisyonu Üyesi Thierry Breton sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda "Bugün Dijital Hizmetler Yasası kapsamında @X'e karşı resmi ihlal davası başlatıyoruz," dedi.

Avrupa Birliği, ekim ayında X'ten İsrail-Hamas savaşıyla ilgili nefret söylemi, yanlış bilgilendirme ve şiddet içeren 'terörist içerikleri' nasıl ele aldığına ilişkin bilgi istedikten sonra baskısını artırıyor. Soruşturma, AB'nin teknoloji şirketlerinin gücünü dizginlemek için hazırladığı bir dizi öncü düzenlemenin parçası olan Dijital Hizmetler Yasası (DHY) için ilk test olacak.

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Johannes Bahrke, Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında, AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu'nun "X'in bazı şüpheli DHY ihlalleriyle ilgili sistemlerini ve politikalarını araştıracağını" söyledi. 

San Francisco merkezli sosyal medya platformu "Dijital Hizmetler Yasasına uymaya kararlı olduğunu ve düzenleyici süreçle işbirliği yaptığını" söyleyerek "Bu sürecin siyasi etkilerden uzak kalması ve yasalara uygun olması önemlidir,” vurgusunu yaptı.

Şirket yaptığı açıklamada, "X, ifade özgürlüğünü korurken platformumuzdaki tüm kullanıcılar için güvenli ve kapsayıcı bir ortam yaratmaya odaklanıyor ve bu hedef doğrultusunda yorulmadan çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

AB'nin soruşturması, X'in nefret söylemi veya terörizmi teşvik etme gibi yasa dışı içeriğin Avrupa'daki 112 milyon kullanıcıya yayılmasını engellemek için yeterli çabayı gösterip göstermediğini inceleyecek.

Soruşturma aynı zamanda X'in özellikle kitle kaynaklı Topluluk Notları bilgi doğrulama özelliği aracılığıyla "bilgi manipülasyonu"yla mücadeleye yönelik tedbirlerinin Avrupa Birliği içinde etkili olup olmadığını da inceleyecek.

Soruşturmanın bir diğer araştırma alanı ise şeffaflık olacak. AB, araştırmacıların X'in kamuya açık verilerine ve reklam veritabanına erişiminde "şüpheli eksiklikler" bulunduğunu ve bunların her ikisinin de DHY kapsamında gerekli olduğunu söyledi.

Son olarak soruşturma, mavi onay abonelik hizmeti de dahil olmak üzere X'in arayüzünün "aldatıcı tasarımı" şüphesiyle kullanıcıların kandırılıp kandırılmadığını inceleyecek. Mavi onay işaretleri bir zamanlar bir hesabın arkasındaki ünlü, sporcu veya gazeteci gibi kişi veya kurumun gerçek olduğunu belirtirken, artık yalnızca birinin gönderilerini öne çıkarmak için ayda 8 dolar ödediğini gösteriyor.

Çok sayıda büyük teknoloji şirketi, DHY'nin bu yılın başlarında yürürlüğe girmesinden sonra daha sıkı bir incelemeyle karşı karşıya kaldı. Şirketler küresel gelirlerinin yüzde 6'sına varan cezalar ve hatta AB'den men edilme tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

Ancak para cezaları son başvurulacak çare olarak değerlendiriliyor ve Brüksel'in, şirketleri uymaya zorlamak için öncelikle "geçici tedbirleri" kullanması bekleniyor. (euronews)

Birleşik Krallık'ta Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen yeni bir araştırma “Yapay zekâ işlerimize göz koyuyor” endişesini gerçek anlamıyla ortaya koymakta. Hatta önde gelen araştırmacılara göre mevcut işlerin neredeyse yüzde 30'u yapay zekâ ile otomatikleştirilebilecek türden.

Peki YZ nedeniyle hangi işler sorun yaşıyor?

Araştırmalar, yapay zekâ kullanımı yaygınlaştıkça en çok etkilenen işlerin; finans, hukuk, işletme, yönetim rolleri ve büro işleri olduğunu ortaya koymakta.

İşte spesifik olarak YZ'den etkileneceği düşünülen 20 pozisyon:

1. İş analistleri ve yönetim danışmanları
2. Mali yöneticiler ve direktörler
3. Yeminli ve sertifikalı muhasebeciler
4. Psikologlar
5. Satın alma yöneticileri ve idarecileri
6. Ekonomistler, istatistikçiler, aktüerler
7. İş ve finans proje yönetim uzmanları
8. Finans ve yatırım analistleri, danışmanları
9. Hukuk uzmanları
10. İşletme ve ilgili alanlarda yardımcı profesyoneller
11. Kredi kontrolörleri
12. Avukatlar
13. İnşaat mühendisleri
14. Eğitim danışmanları ve okul müfettişleri
15. İK ve idari meslekler
16. İşletme, araştırma ve idari profesyoneller
17. Finansal hesap yöneticileri
18. Muhasebeciler, bordro yöneticileri ve maaş memurları
19. Devlet bünyesindeki birtakım idareci ve memurlar
20. Pazarlama alanında yardımcı profesyoneller

Çalışmada ayrıca sporcular, çatı ustaları, inşaatçılar, sıvacılar, çelik imalatçıları ve oto temizleyicileri dahil olmak üzere yapay zekadan en az etkilenecek meslekler de araştırıldı. (mashable.com)

2022 yılının ekim ayı ile 2023'ün ekim ayını kapsayan 12 aylık süreçte internet üzerinden özel kullanım amacıyla mal veya hizmet satın alma ya da sipariş verme (e-ticaret) oranı yüzde 49,5 oldu.

İNTERNET ALIŞVERİŞİNDE SORUN YAŞAYANLARIN ORANI YÜZDE 27

2023 yılının ilk 3 ayında internet üzerinden mal veya hizmet satın alan ya da sipariş veren bireylerin yüzde 75,5'i giyim, ayakkabı ve aksesuar aldı.
2023 yılının haziran, temmuz ve ağustos aylarında web sitesi veya mobil uygulama üzerinden yaptığı satın alma işleminde sorunla karşılaşan bireylerin oranı yüzde 27,1 oldu.

En fazla karşılaşılan sorunlar sırasıyla yüzde 13,6 ile teslimatın belirtilenden daha yavaş olması ve yüzde 11,1 ile yanlış veya hasarlı mal, hizmet teslimi oldu.

DÜZENLEME 1 OCAK'TA UYGULANACAK

İnternet üzerinden alışverişin son yıllarda artmasıyla kargo şubelerindeki iade işlemlerinde yaşanan sorunların çözümü için ürünlerin iade sürecinde değişiklik yapıldı.

İnternetten alınan ürünlerin iadesinin tüketiciler tarafından karşılanacağı düzenleme, 1 Ocak'tan itibaren uygulanmaya başlayacak.
Ticaret Bakanlığı'nın "Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kararı ile tüketici satın aldığı ürüne ilişkin, teslim tarihinden itibaren 14 gün içerisinde cayma hakkını kullanabilecek.

Tüketici, iade masrafını karşılamakla yükümlü olacak.

Malın ayıplı olması durumunda tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulmayacak. Tüketicinin talep etmesi halinde iade masrafı, kendisine iade edilecek mal veya hizmet bedeli ile teslimat masraflarından mahsup edilecek. (NTV)

2023 YILINDA GOOGLE'DA EN ÇOK ARANILAN KELİMELER

Türkiye’de 2023 yılı Google arama trendleri şöyle sıralandı:

İSİMLER

HAYATINI KAYBEDENLER

DİZİLER

TARİFLER

ŞARKI SÖZLERİ

Nerede?

NASIL?

BURÇLAR

NE GİYİLİR?

Sistemin merkezindeki yıldız HD110067 yıllardır gök bilimcilerin merakını celbediyordu.

Sistemdeki gezegenlerin hepsi hemen aynı büyüklükte ve yaklaşık 12 milyar yıl önce oluşmalarından bu yana çok az yapısal değişiklik geçirdiler. Bu da bu sistemin nasıl oluştuğuna ve canlı yaşamı barındırıp barındırmadığına dair çalışma yapma olanağı sunuyor.

Keşifle ilgili araştırma bilim dergisi Nature'da yayımlandı.

Araştırmayı yöneten Chicago Üniversitesi'nden Dr Rafael Luque, bulunan sistemi "mükemmel güneş sistemi" olarak tanımlıyor: "Bu gezegenler, oluşumlarını gözlemlemek için çok ideal çünkü başlangıçları kaotik değil ve oluştuklarından bu yana değişmediler."

İngiltere'deki Warwick Üniversitesi'nden Dr Marina Lafarga-Magro da "Bu gerçekten çok heyecan verici, daha önce kimsenin görmediği bir şeyi görüyoruz" dedi.

Kendi Güneş Sistemimiz oldukça "yıkıcı ve şiddetli" bir süreçle oluşmuştu. Gezegenler oluşurken bazıları birbirine çarpmış, yörüngelerini değiştirmiş ve bu nedenle sistemimizde Jüpiter, Satürn gibi dev gezegenler yanında, Dünya gibi daha küçük boyuttaki gezegenler de oluşmuştu.

HD110067 sisteminin oluşma süreciyse bizimkinden neredeyse "tamamen farklıydı".

Bu sistemdeki gezegenlerin hepsi hemen hemen aynı boyutta ve Güneş Sistemimizdeki gezegenlerin bağlantısız yörüngelerinin aksine, bu gezegenler senkronize hareket ediyor.

HD110067'ye en yakın gezegen yıldız etrafında 3 kez dönerken, bir sonraki gezegen 2 kez, bir sonraki tek kez dönüyor. 4. gezegenden itibarense gezegenler birbirleriyle 4:3 oranında göreceli yörünge hızıyla dönüyor.

Bu karmaşık hareket kendi içinde o kadar hassas ve düzenli ki, araştırmacılar her gezegene bir nota ve ritm tanımlayarak, bu hareketi bir müzik kutusunun yapacağı gibi bir müzik parçasına dönüştürdü.

Geçen 30 yılda astronomlar binlerce güneş sistemi keşfetti ama bunlardan hiçbiri gezegenlerin oluşumunu araştırmak için bu kadar uygun şartlar sunmuyor.

Sistemin merkezindeki parlak yıldız da gezegenlerin atmosferlerinde yaşamın izlerini araştırmayı kolaylaştırıyor.

Sistemdeki 6 gezegen de birer "küçük Neptün" olarak adlandırılıyor. Neptün Dünya'nın yaklaşık 4 katı büyüklükte. Yeni keşfedilen sistemdeki gezegenlerin hepsi Dünya'nın yaklaşık 2-3 katı büyüklükte.

Yakın zamanda bilim dünyasına büyük heyecan veren bir keşif daha yapılmıştı. Başka bir sistemdeki, boyutları yine Neptün'e yakın K2-18b gezegeninin atmosferinde Dünya'daki canlıların yarattıklarına benzer gazların izleri bulunmuştu. Astronomlar bu izlere "biyo-imza" diyor.

Neptün'e benzer bu gezegenlerin galaksimizdeki en yaygın gezegen tipi olduğu tahmin ediliyor. Yine de astronomlar bu gezegenler hakkında çok az bilgiye sahip.

Kayalardan mı, gazdan mı, sudan mı oluştukları ve daha da önemlisi, yaşam koşullarına sahip olup olmadıkları bilinmiyor.

Dr Luque'a göre bu detayları öğrenebilmek şu an astronomi dünyasının en çok uğraştığı konulardan ve bu yüzden HD110067 sistemi, bu soruların yanıtlarını bulmakta büyük bir fırsat olabilir.

Dr Luque yanıtlara 10 yıldan kısa bir sürede ulaşabileceğimizi umut ediyor.

Araştırma ekibi bu tür gezegenlerin yaşam koşullarını oluşturduğunu bulursa, bu Dünya dışı yaşamın izlerini bulmaya da yaklaştığımız anlamına gelecek.

Son keşif Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın TESS ve Cheops uyduları kullanarak yapıldı.

Hürriyet'ten İsmail Sarı'nın haberine göre; “Banka hesap kiralama ilanları sosyal medyada daha çok X (Twitter) platformunda karşımıza çıkıyor” diyen Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, “Diğer sosyal medya platformlarında ise sponsorlu reklam veriyorlar. Profesyonel grafiklerle kendilerini daha inandırıcı hale getiren dolandırıcılar, insanları tuzaklarına çekiyor. Sadece aktif olarak kullanmadığımız banka ve dijital para hesaplarımızı değerlendireceklerini bunun için aylık ödeme yapacaklarını belirtiyorlar” dedi.

‘HEDEFLERİNDE EN ÇOK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ OLUYOR’

Aylık ödeme miktarlarının asgari ücretin 2-3 katı olmasının vatandaşlara kârlı bir iş izlenimi verdiğinin altını çizen Demircan, “Hedeflerinde en çok üniversite öğrencileri oluyor. ‘Hesabını kirala ek gelir sağla’ ilanlarının en çok üniversite kayıt zamanları çıktığını gözlemliyoruz. Yoğunluğu bu dönemde artırıyor olsa da diğer zamanlarda da tuzaklarına sosyal medya kullanıcılarını çekmeye çalışıyorlar. Maalesef başarılı da oluyorlar. 'Teklifiniz ile ilgileniyorum' yanıtını aldıktan sonra hesap bilgilerinin dolandırıcılarla paylaşılmasıyla, söylenen ücret kişinin hesabına yatırılıyor. Parayı hesabında gören kişiler de ortada bir dolandırıcılık olmadığına kanaat getiriyor” ifadelerini kullandı.

‘SIM KARTA SAHİP OLMAK DOLANDIRICILAR İÇİN ÇOK ÖNEMLİ’

Osman Demircan, “Yüksek miktarda para vaadinin yanında bazı derecelendirmeler de mevcut. Şöyle ki sadece banka hesabı erişim bilgileri için teklif edilen para miktarı belli. Banka hesabının açılması esnasında sisteme tanıtılan telefonun SIM kartı ile şifresiyle birlikte banka kartını da dolandırıcılara vereceklere ise çok daha fazla ödeme vadediliyor” diye konuştu.

“SIM karta sahip olmak dolandırıcılar için çok önemli” diyen Demircan, dolandırıcıların izlediği yolla ilgili şu bilgileri verdi:

“Bu şekilde yüklü para transferlerinde SMS onayını hızlıca verebilecekleri gibi, yürüttükleri illegal işlerde oluşan para trafiklerinin bilgilendirme mesajları da sadece kendilerine gelmiş oluyor. Böylece hesabın kiralandığı kişi hesabın ne amaçla kullanıldığını anlamamış oluyor. Kendi adlarına olmayan bir banka hesabına diledikleri gibi erişebilen dolandırıcılar ise  bu hesapları birçok farklı amaç için kullanabiliyor. En sıklıkla karşılaşılan durum kaynağı belli olmayan para transferleri…”

‘DOLANDIRICILAR PARAYI ALIP KAYBOLURKEN HESAP SAHİBİ BAŞ ŞÜPHELİ HALİNE GELİYOR’

“Telefonları hack'lenerek banka hesapları ele geçirilen vatandaşların paraları ya da kaynağı belli olmayan paraların yurt dışından yurt içine transferi de bu hesaplar ile gerçekleşiyor” diyen Demircan, “Bunun dışında özellikle sosyal medya üzerinden yapılan faturasız sahte ürün satışlarında da 'kiralık' hesapların kullanıldığı biliniyor” diye konuştu ve ekledi:

“Bu kadar illegal sürecin sonunda kaynağı belli olmayan ya da dolandırıcılık ile elde edilen bu paralar tespit edildiğinde, maalesef dolandırıcılar yerine hesap sahibine ulaşılıyor ve bu yasa dışı süreç ile hiç alakası olmayan vatandaşlar uluslararası illegal bir para trafiğinin ya da dolandırıcılık olaylarının baş şüphelisine dönüşüyor. Çünkü tüm süreç onların adına açılmış bir hesap üzerinden yönetiliyor.

Tüm bunların yanında kiralık hesapların, illegal bahis süreçlerinde de kullanıldığı biliniyor. İllegal şekilde kurulan bahis sitelerinin gelirleri bu kiralık hesaplarda biriktiriliyor. Sonrasında dolandırıcılar tüm parayı alıp ortadan kaybolurken hesap sahibi illegal bahis işinin baş şüphelisi haline geliyor.”

'TEKLİF ÇOK CAZİP OLSA DA HESAP BİLGİLERİ VE SIM KART KİMSEYE VERİLMEMELİ'

“Sosyal medya üzerinde hiçbir risk yokmuş gibi görünen tekliflerden tamamen uzak durmak gerek” diyen Osman Demircan, “Kanunen yasak olan banka hesabı kiralama tekliflerinin hiçbiriyle kesinlikle ilgilenilmemeli. Eğer bu teklif bir bankadan geliyormuş gibi görünüyorsa paylaşımı yapan hesabın doğruluğunun teyit edilmesi ya da banka ile iletişime geçilmesi gerekiyor” vurgusunu yaptı.

Demircan, şöyle devam etti:

“Teklif çok cazip olsa da banka hesap bilgileri ve özellikle telefon numarasının bağlı olduğu SIM kart kesinlikle hiç kimseye teslim edilmemeli. Aksi takdirde illegal para transferlerinin yanında telefon numarasının bağlı olduğu tüm hesaplar da kaybedilebilir. Ayrıca şunu unutmamak gerekiyor, adımıza kayıtlı telefonlar e-Devlet sistemi üzerinden görüntülenebiliyor. Bu telefon numarasının illegal bir iş için kullanılıyor olması, hat sahibini birinci dereceden zanlı haline getirecektir. Bir suçun parçası olmamak için banka hesapları, kripto para hesapları ve dijital para platformlarındaki hesapların sadece hesap sahibi tarafından kullanılması çok önemli.”

IBAN DOLANDIRICILIĞINA DA DİKKAT!

Banka hesap kiralama dışında IBAN dolandırıcılığı da son dönemde sıklıkla gözleniyor. Burada dolandırıcılar nasıl bir yöntem izliyor?

“Dolandırıcılar kaynağı belli olmayan ya da illegal yollarla elde edilmiş paranın aklanması için yine sosyal medya üzerinden iletişime geçtikleri kişilerden IBAN numaralarını talep ediyor” diyen Osman Demircan “Seçilen kişiye, 'Benim hesabım donduruldu' ya da 'Hesabıma erişim sağlayamıyorum' gibi bahaneler sunuluyor ve IBAN numarası isteniyor. Paranın o kişinin hesaba yatırılması karşılığında küçük bir komisyon ödeneceği ama tek şartın paranın nakit olarak teslim edilmesi olduğu söyleniyor" dedi ve ekledi:

"Dolandırıcı kaynağı belli olmayan parayı kendine ait olmayan hesaba transfer ettirip, hesap sahibinden nakit olarak aldığında aklamış oluyor. Bu tarz bir para transferi dolandırıcılar tarafından gerçekleştirildiğinde ve teknik takibe takıldığında zanlı yine hesap sahibi gibi görünüyor.” 

'KENDİNİZİ KARA PARA AKLAMA VE TERÖRİZMİN FİNANSMANI DAVALARININ İÇİNDE BULABİLİRSİNİZ'

Peki banka hesabını kiraya veren kişilerin karşı karşıya olduğu riskler neler?

Bu soruyu Avukat Ceren Küpeli’ye sorduğumuzda “En kritik olandan başlamak gerekirse; kaynağını bilmediğiniz bir para hesabınıza düştüğü andan itibaren, kendinizi suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve terörizmin finansmanı gibi davaların içinde bulabilirsiniz” cevabını verdi.

Küpeli, konuya dair şu önemli bilgilerin altını çizdi:

-- Gerçekten hukuken başınıza gelebilecek en kötü senaryo bu çünkü böyle bir durumda suç, 'devlete karşı işlenmiş suç' mahiyetinde oluyor. Örgütle işlenmesi gibi ağırlaştırıcı bir unsuru bulunuyor. Kişiler, çok uzun süreli hapis cezası öngörüsüyle ağır ceza mahkemelerinde yargılanıyor.

-- Hesabını kiralayanları bekleyen bir diğer hukuki risk, kiralayan kişilerin işledikleri suç her ne ise örgüt kapsamında aynı suçtan yargılanmalarıdır. Genellikle illegal bahis dosyalarında, kripto varlıkların getirilerinin paraya çevrilmesinde ve nitelikli dolandırıcılık dediğimiz internet ortamında gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarının son halkasında, farklı birine suçu yıkmak üzere böyle kiralanan hesapların kullanıldığını görüyoruz. Bunlar genellikle çocuklar çıkıyor.

-- Geçtiğimiz seneye kadar benzer dosyalarda çocuğun kullanıldığı kabul edilerek savcılık tarafından takipsizlik veriliyordu. Ancak son dönemdeki davalarda banka hesabını bilerek isteyerek kiraya veren bir kişinin savunmasının takipsizlik için suçla eylem arasındaki illiyet bağını kesmeye yeterli gelmediğinin değerlendirildiğini ve hesap sahiplerinin suça müşterek faillikten ceza aldıklarını görüyoruz.

-- Özetle, “Banka hesabımın suçta kullanılacağını bilmiyordum” savcılıklar nezdinde tek başına kabul gören bir savunma değil, bunu açıkça belirtelim.

BANKALARIN HESAP KİRALAMA KONUSUNDAKİ SORUMLULUĞU NEDİR?

“Davaları incelediğimizde 2004-2005 doğumlu gençlere ait banka hesaplarında, hesap açıldıktan kısa bir süre milyon liraları bulan ve sürekli aktif para transferleri olduğunu görüyoruz” diyen Ceren Küpeli, “18 yaşında bir gencin bu büyük meblağlı paralarla sık para transferi işlemleri gerçekleştirmesi bize şüpheli gelse de bankaların birçoğunun benzer olayları şüpheli işlem olarak değerlendirmeden süreci sadece izlediklerine dava dosyalarından şahit oluyoruz” ifadelerini kullandı.

Küpeli, “'5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun' uyarınca banka, kredi kuruluşları yasa dışı yollardan elde edildiğine dair bir şüphe gerektirecek işlemle karşılaşmaları durumunda bu işlemi 'Malî Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı'na bildirmekle mükellef. Aynı şekilde böyle bir şüpheli işlem durumunda 'Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128’inci maddesine uygun olarak kişinin malvarlığına el koyabilir ve gizli soruşturmacı atayabilirler. Yasal düzenlememiz var ama uygulama için adım atılmasını bekliyoruz” diye konuştu. 

‘IBAN’A GELEN HABERSİZ PARADA VAKİT KAYBETMEDEN HAREKETE GEÇMEK ÇOK KRİTİK'

IBAN ile ilgili dolandırıcılık faaliyetleri de çok fazla… Örneğin hiç haberimiz yokken dolandırıcılar hesabımıza para gönderebiliyor. Bu noktada hukuki olarak nasıl bir yol izlemek gerekiyor?

“Para transferi her zaman kişiyi mevcut bir suçun içine çekebilecek bir olaydır” diyen Ceren Küpeli “Size parayı gönderen kişinin bir suç soruşturması kapsamında incelenmesi durumunda, savcılık tarafından öncelikle size neden ve ne sıklıkta para gönderildiği sorgulanacaktır” dedi.

Küpeli, “Eğer haberiniz olmadan bir para gönderildiyse, bu paraya yönelik nasıl bir ihbar süreci işlettiğiniz incelenecektir. Dolayısıyla böyle bir durumda, ivedi şekilde bankanıza giderek bilmediğiniz bir kişiden para transferi gerçekleştirildiğini bildirmenizi ve bu bildiriminizi delil haline getirecek bir yazıyı bankadan almanızı tavsiye ediyorum. Böyle olaylarda vakit kaybetmemek kritiktir. Para transferine itirazı beklettiğiniz süre, sizin bu aktarımı kabulünüz şeklinde yorumlanabilir” ifadelerini kullandı.

PARA GÖNDERİRKEN AÇIKLAMA KISMINI BOŞ BIRAKMAYIN!

Sosyal medyadaki pek çok avukat, paylaşımlarında, “En yakın arkadaşınıza bile para gönderirken açıklama kısmına ne parası olduğunu yazın” diye uyarılarda bulunuyor. Bu bölümü boş bırakmak sorunlar çıkarabilir mi?

Ceren Küpeli, “Para transferine açıklama yazmak, bir nebze olayı aydınlatmaya yarayabilir ama farklı bir ifadenin yazılarak sürecin manipüle edilmesi de mümkün olduğundan doğrudan hükme esas alınabilecek bir delil olmayacaktır. Fakat her halükarda diğer delillerle birlikte hem ceza hem de hukuk davaları bağlamında alacak davalarında iddianızı destekleyecek bir argüman olacaktır” ifadelerini kullandı.

AYM, WhatsApp kanalı açtıklarına dair duyuruyu sosyal medya hesabından yaptı: 

"Anayasa Mahkemesi kararlarına ilişkin basın duyurularının ve Mahkememiz faaliyetlerinin kısa sürede geniş kitlelerin bilgisine sunulması amacıyla kurulan 'Anayasa Mahkemesi WhatsApp Kanalı' kullanıma açılmıştır. Aşağıdaki bağlantı üzerinden kanala katılabilirsiniz."

?Anayasa Mahkemesi WhatsApp Kanalı Açıldı

Anayasa Mahkemesi kararlarına ilişkin basın duyurularının ve Mahkememiz faaliyetlerinin kısa sürede geniş kitlelerin bilgisine sunulması amacıyla kurulan “Anayasa Mahkemesi WhatsApp Kanalı” kullanıma açılmıştır.

Aşağıdaki bağlantı… pic.twitter.com/5pBIsjdQrI

— Anayasa Mahkemesi (@AYMBASKANLIGI) November 28, 2023

İNTİHARA SÜRÜKLEDİ

Henüz çocukken sosyal medya bağımlılığının tuzağına düştüğünü söyleyen davacılardan 21 yaşındaki Taylor Little, şirketlerin “bilinçli olarak son derece bağımlılık yaratan ve zarar veren ürünleri çocukların önüne sunduğunu” öne sürüyor. Sosyal medyayı kullanmadan önce dans ve tiyatro gibi ilgi alanları olduğunu belirten Little, platformlarda önüne hiçbir uyarı olmadan çıkan “intiharla ilgili içerikler” sebebiyle kendini öldürme girişiminde bulunduğunu ve yıllarca depresyonla başa çıkmak zorunda kaldığını anlatıyor. Ailelerin avukatları, Instagram’daki olumsuz içerik akışına maruz kaldıktan sonra intihar eden 14 yaşındaki İngiliz Molly Russell’ın hikâyesinin, gençlerin şirketler yüzünden gördüğü potansiyel zararların önemli bir örneği olduğuna inanıyor.

AvAssist Büyük DİJİTAL Değişimi Başlattı…

Hukuki süreçte Bilirkisilere ulaşmakta zorlanan ve avukatların bulundukları yerden diğer illerdeki işlemleri yaparken birbirine ihtiyacını fark eden AvAssit ortakları, bu ihtiyaçları en pratik şekilde çözmeye yönelik adımlar attılar ve dijital değişime uyum sağlayan ADVİSOR LTD. şirketi aracılığıyla hayata geçirilen AvAssist uygulamasini geliştirdiler. Bu uygulama zamandan tasarruf sağlarken, hata paylarını minimize ederek, yüksek kullanıcı memnuniyeti ve daha yüksek hizmet kalitesi imkanı sunmaktadır. 

Türkiye’de alanında ilk ve tek uygulama olan “AvAssist; Avukat Dayanışma ve Yardımlaşma / Bilirkişi Destek” uygulamasını indirip profil oluşturarak; Avukatlar kısa sürede bağımsız, tarafsız, seçkin doğru ve güvenilir hizmetten destek alabilecekler. ❝Adalet sistemi işleyişi içerisinde avukatlar ve hukuk büroları, bilimsel, tarafsız, etik raporlara gereksinim duyarlar. AvAssist Bilirkişi Modülü, Bilirkişiler ile Avukatlar arasında uygulama üzerinden etkili iletişim kurulmasını sağlayarak, sonuçların en iyi şekilde alınmasını sağlar. ❞

AvAssist‘ te yer alan Bilirkişi/Danışman/Uzman modülü; hukuki konuları tüm yönleri ile ele alan, adli, idari, hukuki ve ticari davaları çözüm odaklı bakış açısı ile değerlendiren, farklı hukuk ve teknik alanlarda uzmanlaşmış tecrübeli ekibin yanı sıra, önde gelen Uzman Akademisyenlerle, seçkin ve en üst kalitede hizmet veren avukat destek modülüdür.

AvAssist sayesinde;

"Kullanıcılar işlerini her yere taşıyabilecek ve tek tuş ile Avukatlar meslektaşlarına ve Bilirkişilere ulaşabilecekler."

Avukatların; “BİLİRKİŞİ” modülü aracılığıyla Bilirkişi, Danışman ve Uzman’ lardan aldıkları Özel Bilirkişi mobil hizmeti olan AvAssist; Türkiye’de yeni bir sektörün kapılarını açan, alanında İlk ve Tek olmakla gurur duyan, davacı ve davalı tarafın haklılıklarını ispat ve açıklamalarını kuvvetlendirmek amacıyla  hayata geçirilmiş bir projedir. Dürüst, bağımsız, tarafsız, yetkin Bilirkişilerce raporlar hazırlanmakta olup, çalışmalarda etik kurallara bağlılık, gizlilik ve uzmanlık alanının gerektirdiği teknik ve bilimselliğin uygulanması temel prensiplerdendir. Bilirkişilik verilen tüm alanlarda güvenilir, danışan odaklı ve kaliteli hizmet veren, danışan ihtiyaçlarının hızlı bir şekilde karşılanabilmesi ilkesini benimseyen, kurumsal ve bireysel danışmanlık hizmeti vermek amacıyla kurulan AvAssist, raporlarda kalite ve titizliği ön planda tutarak, zamanında ve eksiksiz özel bilirkişi raporu vermektedir. Ekibin çok değerli Bilirkişi/Danışman/Uzman Kadroları gerek ülkemizde ve gerekse de uluslararası birçok projede deneyim edinmiş; denetim, değerlendirme ve danışmanlık alanında yetkinliklerini geliştirmiş ve ispat etmişlerdir. 

AvAssist-Güvenli Destek

https://avassist.com.tr

https://apps.apple.com/tr/app/avassist/id6448342216?l=tr

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.advisor.avassist

https://instagram.com/tevkilbilirkisi

https://twitter.com/AvAssist

https://www.facebook.com/AvAssist Tevkilbilirkişi

https://www.linkedin.com/AvAssist

https://www.tiktok.com/AvAssist