Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya genellikle elden ödendiğini ve bu durumun kayıt dışı işlemlere, alıcı ve satıcı taraflar açısından dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına yol açabildiğini, tarafların yüksek meblağda nakit taşımasının paranın çalınması gibi riskleri ortaya çıkardığını belirten yetkililer düzenlemedeki son durum için Hürriyet’e şu değerlendirmeyi yaptı:

MEVZUATTA SON AŞAMAYA GELİNDİ

“Gerekli teknik altyapının oluşturulması ve sistem geliştirmelerinin yapılarak eksiksiz şekilde devreye alınabilmesi amacıyla sistemin 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla devreye alınması planlanmakta olup, bakanlığımıza söz konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de alınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son aşamaya gelindi. Sistemin öngörülen zamanda devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmekteyiz. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik altyapı çalışmalarına da başladık. Anılan değişikliğin en kısa sürede yürürlüğe konulmasını hedeflemekteyiz.”

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

Türkiye’de yıllardır ev alım satımında ödemeler çoğu zaman tapudan önce, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme yöntemleri ise genellikle banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme şeklinde gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor.

Yeni dönemde ise süreç şu şekilde işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak. Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak. Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak. Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak.

Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Eğer tapu devri gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek.

Güvenli ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu ücret sistemin yürürlüğe girdiği tarihte belli olacak.

Sistem henüz devreye girmese de alım-satımda güvence isteyenler için farklı uygulamalar var. İlk olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015’ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Benzer uygulamaları bankalar da yapıyor. Ancak bunlar zorunluluk değil tercih olduğu için talep görmüyor.

‘SİSTEM ÖLÜ DOĞMASIN’

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meclis Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, yeni modelle hem alıcı hem de satıcı için dolandırıcılık, para taşıma, sayma, sahte para gibi birçok riskin ortadan kalkacağını söyledi. Ancak sistemin ölü doğması endişesine değinen Özelmacıklı, bunu şöyle açıkladı: “Güvenli ödeme zorunlu denildiğinde vatandaş şunu yapabilir; Evi 5 milyon TL’ye satar ama tapuda 3 gösterir. Güvenli sistem üzerinden de 3 milyon TL için işlem olur, 2 milyon TL yine elden ödenir. Neden bunu yapar? İlki yüksek tapu harcı, ikincisi de değer artış kazancı vergisi. Gayrimenkulde değerin yüzde 4’ü kadar tapu harcı ödenirken, bir de 5 yıldan önce mülkünü satanlar değer kazancına göre vergi veriyor. Vatandaş bu yükten kaçınmak için de düşük gösteriyor. Üstelik müteahhitten ev alındığında değer düşük gösterildiği için, vatandaş evini satarken çok daha fazla vergiyle karşılaşıyor. Biz bu nedenle bir defaya mahsus muafiyet gelsin, değer artışında vergi alınmasın ve tapu harcı da makul seviyeye çekilsin istiyoruz. Eğer bu olursa vatandaş işlemlerde gerçek değeri belirtir ve ülkemizde doğru değer haritaları ortaya çıkar, sektöre şeffaflık gelir.”

‘SAVAŞFLASYON DALGASI İLE KARŞI KARŞIYAYIZ’

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, küresel ‘savaşflasyon’ dalgasıyla karşı karşıya kalındığını belirtti. Türkiye açısından dış talebin zayıflaması ve maliyetlerdeki artışın büyüme kompozisyonunu etkileyebileceğini söyleyen Avdagiç, “Bizim gücümüz, kendi çözümlerimizdir” dedi ve şu önerileri sıraladı:

“Yenilenebilir kaynaklarla ve nükleerde kapasite artışıyla enerji bağımlılığını düşürebiliriz. Katma değerli üretim ve ihracatla dış kaynak ihtiyacını karşılarız. Arz yönlü politikalar ve yapısal reformlarla da enflasyon sorununun üstesinden pekalâ gelebiliriz. Güçlü avantajlarımızın kalıcı ve stratejik nitelikte olduğu yeni bir dönem bekliyoruz.”

Haber: Gülistan Alagöz/Hürriyet

KAMU İHALE GENEL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

MADDE 1- 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 10.1 inci maddesinde yer alan “yayımlanması zorunlu” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, aynı maddede yer alan “yoksa” ibaresi “ya da” şeklinde değiştirilmiş, aynı Tebliğe 10.1.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiş ve 10.6 ncı maddesinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“10.1.4. Serbest meslek erbabı aday veya istekliler eşdeğer belge kapsamında sadece ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetini sunabileceklerdir. Bu belge dışında, aranan kriterlerin sağlandığını göstermek üzere sunulan hiçbir belge, eşdeğer belge olarak kabul edilmeyecektir.”

“İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde ihale veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yıldan iki önceki yıla ait belgelerin sunulacağına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.”

MADDE 2- Aynı Tebliğe 15.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“15.4. İhale dokümanında yer verilmeyecek hususlar

15.4.1. İhale dokümanında, ihalede teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin “makale yayımlanmış olması ya da yayın yapılması” veya “literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenmesi” gibi düzenlemelere yer verilmeyecektir.

15.4.2. İhale dokümanında, teklif edilecek veya kullanılacak malzemeye/cihaza/ürüne ilişkin yabancı ülkelerde ürünün piyasaya arzı için alınması zorunlu belgelerin ve onayların veya yurt dışındaki bir belgelendirme kuruluşu ya da dernek ve benzeri kuruluşlarca düzenlenen belgelerin sunulmasına yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir.

15.4.3. İhale dokümanında, yerli malı teklif edilmesini ya da kullanılmasını engelleyen veya doğrudan yabancı menşeli ürünlerin teklif edilmesine veyahut kullanılmasına yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir.”

MADDE 3- Aynı Tebliğe 22/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“22/B– İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler

22/B.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerine göre iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyiminin tevsikine ilişkin olarak sunulan belgeler kapsamında sözleşmeye ait damga vergisinin ilk ilan veya davet tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin sunulması gerekmektedir. Ancak damga vergisinden istisna ya da muaf olunması durumunda aday veya istekliler tarafından konuya ilişkin açıklayıcı belgelerin başvuru veya teklifleri kapsamında sunulması zorunludur. Bu belgelerden, ilgili kurum veya kuruluş tarafından düzenlenen belgeler veya adayın/isteklinin beyanını içeren imzalı ve/veya kaşeli dilekçe anlaşılır.”

MADDE 4- Aynı Tebliğin 45.1.5 inci maddesinin birinci paragrafının birinci cümlesi ve son paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.”

“İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir.”

MADDE 5- Aynı Tebliğin 45.1.6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.”

MADDE 6- Aynı Tebliğin 53.3.4 üncü maddesinin sonuna aşağıdaki paragraf eklenmiştir.

“(ğ) bendinde yer alan fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin; iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı dikkate alınarak ihale dokümanında asgari ve azami oranlar belirlenir. Bu durumda iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, belirlenen asgari ve azami oranlar arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılır. Puanlamaya ilişkin düzenleme, iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, aynı iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının belli oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceği şeklinde yapılamaz. Örneğin; yaklaşık maliyetteki ağırlık oranı %30 olan ve puanlama yapılması öngörülen “Plentmiks temel temin edilmesi (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” iş kalemi için, bu iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, bu iş kaleminin yaklaşık maliyetteki ağırlığının %90’ı ile %110’u arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair düzenleme yapılamaz. Aynı iş kaleminin isteklinin teklifindeki ağırlık oranının, %27 ile %33 oranları arasında olması halinde istekliye puan verileceğine dair aşağıdaki örnek tabloya göre düzenleme yapılabilir:

”

MADDE 7- Aynı Tebliğin 58.3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası) ya da aday ve istekli adına ve teklif edilen ürüne ilişkin düzenlenen Gıda Üretim Sertifikası/Gıda Üretim İzin Belgesi” ibaresi “İşletme Kayıt Belgesi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- Aynı Tebliğin 62.5 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 9- Aynı Tebliğin 62/A.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 62/A.1.1 inci ve 62/A.1.2 nci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

“62/A.1. Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde 79 uncu maddedeki hükümler uygulanır.”

MADDE 10- Aynı Tebliğin 75.3 üncü maddesinde yer alan “Gıda Üretim İzni Belgesi’nin” ibaresi “İşletme Kayıt Belgesinin” şeklinde değiştirilmiş, “Çalışma İzni ve Gıda Sicil Belgesi,” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

“İdari şartnamede birden fazla faaliyet konusuna ilişkin işletme kayıt belgesinin istendiği ihalelerde, faaliyet konularının işletme kayıt belgesinde bulunması hususunun birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı istendiğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması durumunda belirlenen faaliyetlerden herhangi birine dair belge sunulması yeterli kabul edilecektir.”

MADDE 11- Aynı Tebliğin 75.7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“75.7. Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 17/3/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, idare tarafından ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin istenecek listeye anılan Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde sayılan taşıtlar bakımından ihale dokümanında yer verilmesi ve istekliler tarafından bu listenin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösterecek şekilde doldurularak teklifleri kapsamında sunulması gerekmektedir.”

MADDE 12- Aynı Tebliğin 79.2.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda;

a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi,

b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi,

c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi,

zorunludur.

İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz.”

MADDE 13- Aynı Tebliğin 79.2.6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı girdi” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form kullanılır. Bu cetvelde belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), ambalajlı su, ekmek ile bu girdilerin dışında yemeğin içeriğinde bulunan tali girdiler dışındaki tüm malzemeler ana girdi olarak dikkate alınır. Yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir.

79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir.

Açıklama istenecek girdilerin belirlenmesinde aşağıdaki kurallar uygulanır:

a) Örnek menüdeki öğünlerde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan yalnızca bir ana girdisi, açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Ancak idarece yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması halinde, en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilir. Ana girdi; bakliyat yemeklerinde ağırlıklı kullanılan bakliyat ürününü, sebze yemeklerinde ağırlıklı kullanılan sebze ürününü ifade eder. Ancak bir yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünlerinin bulunması durumunda, yemeğin ana girdisi olarak sadece bu girdilerin belirlenmesi zorunludur. İçeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünlerde ise yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir girdi için, yer aldığı tüm öğünlerde de açıklama istenir.

b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur.

c) İşçilik girdisine açıklama istenecek girdiler içinde yer verilir.

ç) Yardımcı girdiler için açıklama istenmez.

Örneğin;

Tulum peyniri, zeytin, domates, salatalık, çay, ambalajlı su ve ekmek girdilerinden oluşan bir kahvaltı öğününde; öğün girdilerinden tulum peyniri ile ekmek ve ambalajlı su girdileri,

Omlet, beyaz peynir, zeytin, çay, ambalajlı su ve ekmekten oluşan bir kahvaltı öğününde; omlet yemeğinin karakteristiğini yansıtan yumurta ile ekmek ve ambalajlı su girdileri,

Yeşil mercimek çorbası, haşlama tavuk, yoğurtlu semizotu salatası, armut, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir öğle öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan yeşil mercimek, tavuk but ve yoğurt girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve armut girdileri,

Ezogelin çorba, etli karışık dolma, kış salatası, hazır baklava, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir akşam öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan kırmızı mercimek, dana eti, kıvırcık girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve hazır baklava girdileri,

Cevizli kurabiye, elma, çay ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir ara öğünde; ceviz içi girdisi ile elma ve ambalajlı su girdileri,

İşçilik girdisi,

açıklama istenecek girdiler olarak belirlenebilecektir.

Örnek:

79.2.6.2. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamalar kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form sunulur. Bu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 100 TL teklif veren bir isteklinin, 100.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 90.000 TL’sinin ana girdi ile işçilik toplamını içerdiği ve teklifin 10.000 TL’lik kısmının ise yardımcı girdilere ilişkin olduğu kabul edilir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır.

Açıklama istenecek ana girdi fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

Açıklama istenen ana girdilere ilişkin istekliler tarafından öngörülen fiyatın, 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemlere uygun olarak tevsik edilmesi koşuluyla, teknik şartname ve/veya örnek menü düzenlemeleri ile aşırı düşük teklif açıklamaları arasında bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunması durumunda, uyumsuzluk bulunan ana girdilerin iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin altında olması halinde açıklama uygun kabul edilir.

Örneğin; açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen “baldo pirinç” fiyatının tevsiki için “pirinç” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanıldığı bir aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menünün tüm öğünlerinde yer alan “baldo pirinç” girdisine ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda 25 TL olarak bulunan toplam girdi tutarı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde gösterilen iki haftalık menünün tüm ana girdilerinin toplam maliyeti olarak hesaplanan 3.000 TL tutarının yüzde biri olan 30 TL’nin altında olduğu için açıklama uygun kabul edilecektir. Bununla birlikte, aynı açıklama kapsamında “sızma zeytinyağı” fiyatının tevsiki için “zeytinyağı” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanılması durumunda, toplam girdi tutarının 10 TL olarak hesaplanması ile uyumsuzluk bulunan girdilerin (baldo pirinç ve sızma zeytinyağı) toplam tutarı, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde biri olan 30 TL’lik tutarı aşacağından (25 TL + 10 TL = 35 TL) açıklama reddedilecektir.”

MADDE 14- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 23- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin 2 nci, 4 üncü, 5 inci, 8 inci ve 10 uncu maddeleri, ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren uygulanır.”

MADDE 15- Bu Tebliğin;

a) 1 inci, 7 nci, 12 nci ve 13 üncü maddeleri yayımı tarihinden bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 16- Bu Tebliğ hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Eskişehir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki uygulama imar planı bulunan alanları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun ek 5 inci maddesi ve 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan tanımların yanı sıra bu Yönetmelikte geçen;

a) Bahçe duvarı: Parsel sınırlarını aşmayan, bitişik parseller arasında ortak duvar olarak da yapılabilen ve yan yüklere maruz kalmayan bahçe sınırlayıcılarını,

b) İstinat duvarı: Yol veya bitişik parseller arasında düzenlenen, vaziyet ve aplikasyon planında gösterilen, farklı düzeydeki zeminlerde oluşan zemin etkilerini güvenlikle karşılamada, zemini tabi şev açısından daha dik tutmak amacı ile inşa edilen ve düşey veya düşeye yakın duvarı,

c) Kat terası: Ana kütle üzerinde yükselen bloklardan arta kalan alanlar ile son kat çatı terası olarak kabul edilen alanlar hariç, bir alttaki kata göre geri çekilerek inşa edilen katın önünde kalan, suyun tahliyesi için yeterli eğim verilen, bulunduğu iklim bölgesine uygun ısı ve su yalıtımları yapılan, çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal örtüler ile kaplanarak iklime uygun bitkilendirilebilen alanı,

ç) Mansard tipi çatı: İlk eğimi ikinci eğimden daha dik açılı olan iki eğimli çatı tipini,

d) Süs havuzu: Parsel sınırına 2 metreden fazla yaklaşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içerisinde de düzenlenebilen, peyzaj öğesi olarak kullanılan ve derinliği 0.50 metreyi geçmeyen havuzları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel İlkeler

Genel ilkeler

MADDE 5- (1) Genel ilkelere yönelik olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesine uyulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Arsalara İlişkin Hükümler

Parsel büyüklükleri

MADDE 6- (1) İmar planında gösterilen çeşitli bölgelerde imar planı ile getirilmiş farklı hükümler yoksa yapılacak ifrazlarda, elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri; arazi meyili, yol durumu, mevcut yapılar ve benzeri gibi mevkiin özellikleri ile bu parsellerde yapılması mümkün olan yapıların ölçüleri ve yöresel ihtiyaçları da göz önünde tutularak tespit olunur. Bu tespit sırasında ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen şartlar ihlâl edilemez.

(2) Parsel genişlikleri;

a) Konut ve ticaret bölgelerinde:

1) 4 kata kadar (4 kat dâhil) inşaata müsait yerlerde:

Bitişik nizamda: 6.00 metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 6.00 metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (6.00) metreden,

az olamaz.

2) 6 kata kadar (6 kat dahil) inşaata müsait yerlerde:

Bitişik nizamda: 8.00 metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (8.00) metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (8.00) metreden,

az olamaz.

3) 9 kata kadar (9 kat dâhil) inşaata müsait yerlerde:

Bitişik nizamda: (9.00) metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (9.00) metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (9.00) metreden,

az olamaz.

4) 10 veya daha fazla katlı inşaata müsait yerlerde:

Bitişik nizamda: (12.00) metreden,

Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (12.00) metreden,

Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (12.00) metreden,

az olamaz.

b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak ticaret ve küçük sanayi bölgelerinde:

1) Bitişik nizamda: (5.00) metreden,

2) Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (5.00) metreden,

3) Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı + (5.00) metreden,

az olamaz.

c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.

ç) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az olamaz.

d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.

e) Bu fıkradaki ölçülerin tespitinde, köşe başına rastlayan parsellerde yol tarafındaki yan bahçe yerine, o yol için tayin edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.

(3) Parsel derinlikleri:

a) Konut ve ticaret bölgelerinde:

1) Ön bahçesiz nizamda: (13.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (13.00) metreden,

az olamaz.

b) Ticaret bölgelerinde (Yalnız 1 katlı dükkân yapılması halinde):

1) Ön bahçesiz nizamda: (5.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (5.00) metreden,

az olamaz.

c) Küçük sanayi bölgelerinde:

1) Ön bahçesiz nizamda: (6.00) metreden,

2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (6.00) metreden,

az olamaz.

ç) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.

d) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az olamaz.

e) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.

(4) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları alanlarında 2000 m²’den az olamaz.

(5) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan arsalarda, yeni veya ilave yapı ruhsatı düzenlenemez.

İfraz ve tevhit

MADDE 7- (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha sonra plan değişikliği veya revizyonu yapılması halinde bu planlar ile belirlenen; umumi hizmet alanına isabet eden taşınmazlar ile imar istikameti önünde kalan donatı alanları, kamu eline geçmeden tevhit ve ifraz yapılamaz.

(2) Bir imar adasında, mevzuatına uygun binalar dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek binaların şematik konumu çizilerek ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının yapıların estetiği ve sokak silüetini bozmayacak şekilde olduğu ortaya konulmadan, ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz.

(3) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamadığı takdirde resen tevhit ve ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.

(4) İmar planı ile mahreç aldığı yolu kapanan ve imar adası ortasında kalan, yola cephesi bulunmayan parseller ifraz edilemez.

(5) İmar planı ile kapanan yollarda kalan, yola cephesi olmayan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde arazi düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya ayrı bir parsel olarak değerlendirilemez.

(6) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması yasaklanan alanlar ifraz edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf tesisler harici yapı yapılamaz. Ancak;

a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda kalan parsellerin yapılaşmaya uygun kısımları,

b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak alan olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin yasaklamaya tabi olmayan kısımları,

c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi olmayan kısımları İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün görüşü alınarak,

ifraz edilebilir.

(7) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar planında aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit zorunlu değildir. Ancak kademe hattı belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri kademe hattı dikkate alınarak gerçekleştirilir.

(8) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin yapılması için gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için lüzumlu parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar bu Yönetmelikteki ifraz şartlarına tabi değildir.

(9) Aynı yapı nizamı ve kullanım kararına sahip parsellerin tevhit edilmeleri halinde uygulama imar planında; tevhit sonrası elde edilen parselin taban alanı ve katlar alanı, tevhit öncesi parsellerin ayrı ayrı hesaplanan taban alanları ve katlar alanları toplamını geçemez. Plan üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamında olan parsellerin tevhidi halinde, tevhit öncesi parsellerin blok ölçüsü ile belirlenmiş inşaat alanı hakları toplamı aşılamaz. İfrazla/tevhitle oluşan parsellerin taban alanı ve katlar alanı toplamı, ifrazdan/tevhitten önceki taban alanı ve katlar alanı toplamını geçemez.

(10) Yapı nizamı veya kullanım kararı birbirinden farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller ile imar planında ifraz hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez.

(11) İmar adasındaki aynı veya farklı yapı nizamı bulunan parsellerin bahçelerinin daha etkin kullanılabilmesi amacıyla; ilgili parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her bir parsel sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevhit koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit edilmeksizin vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine şerh düşülerek açık veya tamamen gömülü olmak ve dilatasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması yapılabilir.

(12) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında 4.50 metre ve daha fazla kot farkı bulunan imar parsellerinin tevhidi halinde parsellerin bitiştiği sınırda bu Yönetmeliğe göre kademe yapılması ve kat adedinin ve bina yüksekliğinin, her kademenin kendi içinde değerlendirilmesi zorunludur.

(13) Maliklerinin talebi üzerine mevcut bitişik parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve birbirleri ile olan sınırlarının düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları aranmaz.

(14) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi veya yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit edildiği takdirde tevhit edilen parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen parsellerin kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır.

Parsele ilişkin hükümler

MADDE 8- (1) Parselasyon planına göre müstakil yapı yapılmasına müsait tapuya tescilli imar parseli oluşması ve mülkiyet değişikliği olmaması halinde; yapılaşma için, parselasyon planının tamamının tapuya tescil şartı beklenmez.

(2) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere uymayan arsalar mevzuat hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait hale getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde kamulaştırılıncaya kadar, bu parsellerdeki mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu gibi kullanılmasına, tadilatına veya imar planına aykırı olmamak kaydıyla işlev değişikliğine izin verilir.

(3) Tamamı umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan veya kalan parçası plan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait olmayan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sahipleri tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.

(4) Komşu parsellerin mevzuatına uygun olarak yapılaşmış olması nedeni ile müstakil kalan ve asgari parsel büyüklüklerine uymayan parsellere; fen, sanat ve sağlık kuralları ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun yapı yapılmasına izin verilir.

(5) İmar planında yapı nizamı belirlenmeyen hallerde ayrık nizam uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yapılaşmaya İlişkin Hükümler

Yol genişliklerine göre bina kat adetleri

MADDE 9- (1) 1/10/2017 tarihinden önceki mevcut uygulama imar planlarında kat adetleri veya bina yükseklikleri belirtilmemiş parsellerde;

a) Bina yükseklikleri, 28 inci maddede katın bulunduğu konuma göre ayrı ayrı belirtilmiş olan azami kat yüksekliklerinin aşağıda belirtilen kat adetleri ile çarpımı ile bulunan toplam yüksekliği aşmamak üzere belirlenir:

İmar Planına göre En Çok Kat Adedi

Yol genişliği (metre) (Bodrum Hariç)

Yol Genişliği ≤ 7.00 2

7.00 < Yol G. ≤ 10.00 3

10.00 < Yol G.≤ 12.00 4

12.00 < Yol G.≤ 15.00 5

15.00 < Yol G.≤ 20.00 6

20.00 < Yol G.≤ 25.00 8

25.00 < Yol G.≤ 35.00 10

35.00 < Yol G.≤ 50.00 14

50.00 < Yol Genişliği 18

b) Bu maddenin uygulanmasındaki yol genişlikleri, parselin ön cephesinde yer alan yolun planda belirtilen genişliği veya planda belirtilmemiş ise ön bahçe, yeşil alan, refüj, meydan, otopark, demiryolu, su kanalı gibi unsurları içermeyen yolun genişliği esas alınır.

c) Kat adetleri, binanın kot aldığı noktaya göre hesaplanır. Ancak artan kat yüksekliğinden faydalanılmak suretiyle binanın hiç bir cephesinde bodrum katlar hariç kat sayısı artırılamaz. İmar planlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin birbirlerine tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tespitinde bu esaslar ile binanın kot aldığı noktaya en fazla 1.2 metre eklenmek suretiyle belirlenen subasman kotu dikkate alınır.

Binalara kot verilmesine ilişkin esaslar

MADDE 10- (1) İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırma esastır.

(2) Kot alınan noktanın tespitinde sokak silüeti dikkate alınır.

(3) Bir parselde birden fazla bina yapılması durumunda, arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için, ilgili idarenin imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için kendisine yakın yoldan veya tabii zeminden kotlandırma yapılır.

(4) Viyadük, köprü gibi parsele giriş çıkış yapılamayan yerlerden, parklardan ve parsele bitişik olmayan yollardan binalara kot verilemez.

(5) Tabii zeminden kotlandırma ile kademelendirme işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılır.

(6) Mevcutta yapılaşma olup olmadığına bakılmaksızın, gelişme alanlarında ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon halinde, bütüncül olarak kırmızı kot çalışması tamamlanıp idaresince onaylanmadan binalara kot verilemez.

Yoldan kotlandırma

MADDE 11- (1) Binalara parselin kot aldığı yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden kot verilir.

(2) Tretuvar seviyesi, kırmızı kota göre belirlenen yol seviyesinin 0.18 metre üstü olarak kabul edilir.

(3) Kotlandırma yapılması için, yolun yapımının tamamlanmış olması veya yol projesinin onaylanarak kırmızı kot çalışmasının yapılması zorunludur.

(4) Henüz oluşmamış yollarda kot talebi halinde bordür/tretuvar üst seviyesi, ilgili idare tarafından 10 iş günü içerisinde hazırlanacak projeye göre belirlenir.

(5) Parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 4.50 metre yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. Her kademenin kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok 4.50 metre olmak zorundadır. Kademelendirme, kot aldığı noktaya göre olması gerekli saçak seviyesi dikkate alınarak üst katlarda da yapılır.

(6) Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 6.00 metreden aşağı olamaz. Son kademenin 6.00 metreden az olması durumunda bir önceki kademe seviyesine uyulur. Ayrıca her kademedeki bina yüksekliği imar planı ile belirlenen saçak seviyesini geçemez.

(7) Yoldan kotlandırılan binalarda yoldan düşük olan parsellerin arka köşe noktalarının en düşük yol kotundan 3.50 metreden daha fazla kot farkı olması durumunda bina derinliği boyunca beşinci ve altıncı fıkralardaki kademelendirme esaslarına göre kademelendirilir.

(8) % 20’den fazla eğime sahip yollarda; bitişik veya blok nizam uygulanacak yerlerde bina cepheleri toplamı 12.00 metreden düşük olan ara parsellerde bina kotları, bina köşe hizalarındaki en yüksek yol kotundan verilir.

(9) 40.00 metre ve altında olan bina cephe ve derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu maddedeki hükümlere göre yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar bina üst katlarında, binanın kademe yapılması gerekli olan cephelerinden her bir kademe için bir alt kata göre en az 3.00 metre geriye çekilmek suretiyle de kademe uygulaması yapılabilir.

Tabii zeminden kotlandırma

MADDE 12- (1) Arazinin meyilli olması durumunda, parselin tabii zemini yoldan yüksek ve ön bahçe mesafesi 10.00 metre veya daha fazla veya parselin tabii zemini yoldan aşağıda ve ön bahçe mesafesi 12.00 metre veya daha fazla ise tabii zeminden kot verilir. Ancak tabii zemini yoldan aşağıda olan, en az 5.00 metre bahçe mesafesi bulunan ve ayrık nizam yapı adasına isabet eden parsellerde talep edilmesi halinde silüeti bozmamak kaydıyla çevre yapılaşmalar dikkate alınarak ilgili idaresince değerlendirilerek tabii zeminden kot verilebilir.

(2) Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tabii zemin kotu, ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde hükümleri çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.

(3) Bir yola cepheli veya birden fazla yola cepheli olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde kot, her binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur. Ancak, yola nazaran 3.00 metreden yüksek olan parsellerde, tabii zemin kotu ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının kotlandırmaya ilişkin hükümleri çerçevesinde etüdü ve bunun ilgili idare encümenince kabulü ile yapılır.

(4) Tabii zeminden kotlandırmada, ± 0.00 kotu binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.

Köşe başı parsellerde kotlandırma

MADDE 13- (1) Köşe başı parsellerde;

a) Parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına göre kot verilir.

b) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca kademelendirme yapılarak düşük kottaki yol için belirlenen bina yüksekliklerine uyulur.

İki yola bakan ara parsellerde kotlandırma

MADDE 14- (1) Parselin cepheli olduğu yollar arasında kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek kottaki yolun silüetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek kotlandırma yapılır.

(2) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca kademelendirme yapılır.

Bahçe tesviyelerine ilişkin esaslar

MADDE 15- (1) Tabii zemin veya tabii zemin kotuna göre düzenlenmiş tesviye zemin hiçbir şekilde bağımsız bölüm oluşturmak maksadıyla hafredilemez.

(2) Yol cephelerinin otopark olarak düzenlenmesi halinde otopark alanları yol kotuna göre tesviye edilir.

(3) Ön, yan ve arka bahçeler ile kademelerin, birbiri ile veya yol ile bağlantısını sağlayacak merdiven veya rampa düzenlenir.

(4) Bahçe tesviyelerinde oluşacak kademelerde çevre binaların, parseldeki binanın ve bahçelerdeki yaşam alanlarının güvenliğini sağlayacak şekilde, teraslama, istinat duvarı ve benzeri uygulamalar mühendislik esaslarına göre projelendirilerek yapılır.

(5) Bir parselde birden fazla yapının bulunduğu veya birden fazla parselin bütünleşik olarak projelendirildiği durumlarda, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar, ön cephe, arka cephe ve yan cephelerin tesviye hükümleri esas alınarak otopark giriş çıkışlarını sağlamak şartıyla kendi içerisinde kademelendirilerek tesviye edilebilir.

(6) Bahçe tesviyelerinde engelliler için erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması zorunludur.

(7) Bahçe girişinden bina girişine kadarki güzergâhta yer alan eğimlerin %5’ten fazla olması durumunda öncelikle 30 uncu maddede yer alan ölçü ve özelliklerde rampa düzenlenir. Rampa yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda erişilebilirlik mevzuat ve standartlarına uygun diğer tedbirler alınır.

(8) Parselde birden fazla bina yapılması halinde, arazi tanzim şekli; plan notları ve bu maddedeki tesviyelerle ilgili hükümler doğrultusunda ilgili idare imar birimince tespit edilir.

Ön bahçelerin tesviyesi

MADDE 16- (1) Yoldan kot alan parsellerde;

a) % 15’ten daha az eğimli bir yola cephesi bulunan parsellerin yol cephesinde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım seviyesinde tesviye edilir.

b) % 15'ten fazla eğimli bir yola cephesi bulunan parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısım, yaya kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.15 metre kot farkı olmak üzere tesviye edilir.

(2) Bina yol cephe hatları ile yollar arasında kalan bahçeler yola doğru en fazla % 2 meyil verilerek tesviye edilir.

(3) Köşe başı parsellerin yol cepheleri bina cephe hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı eğimince tesviye edilir.

(4) Otopark giriş eğimleri, istinat duvarı, korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik tedbirleri alınmak kaydıyla parsel sınırından itibaren başlatılabilir.

(5) Otopark rampaları ön bahçe boyunca yola paralel yapılamaz.

Yan bahçelerin tesviyesi

MADDE 17- (1) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan düşük olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde arka bahçe tesviye kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye yapılabileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.

(2) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde ±0.00 kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.

Arka bahçelerin tesviyesi

MADDE 18- (1) Tabii zemini ±0.00 kotunun üstündeki arka bahçe zemininin bu kota kadar kazılması esastır. Ancak, kayalık zeminlerde veya parsel arka sınırındaki ortalama tabii zeminin +2.00 kotundan yukarıda olması halinde, gerekli önlemler alınarak bina arka cephesinden itibaren 3.00 metrelik şeridin tesviyesi ile yetinilir.

(2) Tabii zemin kotu ±0.00 kotunun altında kalan arka bahçelerde bina köşelerinden en düşük kottakinin seviyesine kadar kazı yapılabilir. Parselin en düşük arka köşe noktası ile binanın en düşük arka köşe noktası arasındaki kot farkının 1.00 metreden fazla olması durumunda, bina arka cephesinden 3.00 metreden itibaren kademelendirme yapılabilir.

(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla olmamak ve (±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla dolgu yapılabilir.

Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları

MADDE 19- (1) Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşullarına ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi uygulanır.

Taban alanı

MADDE 20- (1) Taban alanına ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 20 nci maddesi uygulanır.

Katlar alanı

MADDE 21- (1) Katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil, kullanılabilen bütün katların, katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki alanları toplamıdır. Kullanılabilen alanlar deyiminden; konut, işyeri, eğlence ve dinlenme yerleri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye veya ibadet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.

(2) Tamamen toprağın altında kalması nedeniyle; 22 nci madde uyarınca emsal hesabına konu edilmeyen alanlar ile kat adedine konu edilmeyen katların hiç bir cephesi kazı ve tesviye yapılarak açığa çıkarılamaz.

(3) Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar, proje değişikliği ile imar planındaki veya bu Yönetmelikle belirlenen emsal değerini aşacak şekilde emsal hesabına konu alan haline getirilemez, müstakil bağımsız bölüm haline dönüştürülemez ve kat mülkiyeti tesis edilemez.

(4) Uygulama imar planında emsal verilmeyen parsellerde katlar alanı, imar planlarında bu yönde revizyon yapılıncaya kadar imar planında farklı belirlenmediyse taban alanı katsayısı 0.40 kabul edilerek kat adediyle çarpılmasıyla hesaplanır.

Katlar alanı hesabına dâhil edilmeyen kullanımlar

MADDE 22- (1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca %30 hesabı dahilinde emsal harici olan alanlar;

a) Taban alanına dâhil edilmeyen kullanımlar,

b) Üstü sökülür-takılır hafif malzeme ile kenarları rüzgâr kesici cam panellerle kapatılmış olsa dahi açık oturma yerleri,

c) Bu Yönetmelik uyarınca yapılması zorunlu olan kapıcı dairelerinin toplam 70 m²’si,

ç) Atrium ve galeri boşlukları,

d) Ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilat,

e) Alışveriş merkezlerinde ve 40’tan fazla bağımsız bölümü bulunan binaların normal katlarında, binanın ortak merdiveni ile bağlantılı, dışarıdan erişimi bulunmayan, toplamda 50 m²’yi geçmeyen, ticari kullanıma konu edilemeyen, ortak alan niteliğinde kütüphane odası,

f) Bina için gerekli minimum sığınak alanı,

g) Ticari amaç içermeyen, ortak alan niteliğindeki ve bu Yönetmelik veya Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği gereği yapılması zorunlu olan çocuk oyun alanları ve çocuk bakım üniteleri,

ğ) Otopark alanları,

h) Yapı yüksekliği 60.50 metreden fazla olan binalar ile özelliği gereği tesisat katı oluşturulması zorunlu binalarda sadece tesisat için oluşturulan tesisat katları,

ı) Bina veya tesise ait olan ısıtma, soğutma, tesisat alanı, su sarnıcı, havalandırma sistemleri ve enerji verimliliği sistemlerinin bulunduğu alanlar, arıtma tesisi, gri su toplama havuzu, yakıt ve su depoları, trafolar, jeneratör, ısı merkezi, enerji odası, kömürlük, eşanjör ve hidrofor bölümleri,

i) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan bodrum katlar ile kısmen açığa çıkan yol cephesi haricindeki bodrum katlarda yer alan, tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, bir bağımsız bölümün eklentisi olmayan, ticari amaç içermeyen, sadece binada oturanların kullanımına yönelik, toplamda emsal hesabına konu alanın %5’ini ve 1000 m²’yi geçmeyen ortak alan niteliğindeki yönetim ve toplantı odaları ile spor ve sosyal mekânlar,

j) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan bodrum katlarda yer alan, tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, bağımsız bölüm net alanının %50’sini geçmeyen depo amaçlı eklentiler,

k) Bağımsız bölüm net alanının %20’sini geçmemek kaydıyla açık çıkma şartlarını taşıyan balkonlar, kat ve ara sahanlıkları dâhil açık veya kapalı merdiven evi ile açık havuzlar,

l) Taşıyıcı sistemi kesme taş yığma bina olarak tasarlanan zemin dâhil 3 katı geçmeyen geleneksel mimari öğeler barındıran yapıların statik tasarım gereği düşey taşıyıcılar da bulunabilen ve bağımsız bölüm net alanının %20’sini geçmeyen balkonları, bu yapıların geleneksel mimari öğesi olan; bahçe ile irtibatı olup gerektiğinde basamak ile çıkılan, binanın girişi ile beraber ya da çıkma veya balkon altında yer alabilen, düşey taşıyıcılar ile desteklenen üst örtüye sahip olabilen taşlık, dış sofa veya eyvan alanları,

katlar alanına dâhil edilmez.

Bahçe mesafeleri

MADDE 23- (1) Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;

a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az 5.00 metredir.

b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.

c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.

ç) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil, dörtten fazla katlı binalarda 4 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır.

d) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1 kat adedine tekabül eder.

e) Bina yüksekliği hesabında, arkasında kullanılan hacim oluşturulmamış istinat duvarları yükseklik hesabına dâhil edilmez.

f) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin 0.50 metre arttırılmasına ilişkin hükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlendirme yapılarak da uygulanabilir.

g) Uygulama imar planında aksine bir açıklama getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise; ön, yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır. 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe mesafelerine 0.50 metre ilave edilir.

ğ) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu maddede ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50 metre yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00 metre olup, 60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt edilerek binada kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.

h) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi halinde, bloklar arasında en az yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre bu Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar mesafe bırakılmak zorundadır.

(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe statüsünde olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve mevzuatı gereğince zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde de tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla otoparklar yapılabilir. Ancak sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında, koruma amaçlı uygulama imar planı hükümlerine uyulur.

(3) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerine;

a) Kameriye,

b) Pergola,

c) Süs havuzu,

ç) Çocuk bahçeleri,

d) Bina giriş köprüleri,

e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri,

f) Bitişik nizam yapılarda, arka bahçe zemin kotundan en fazla 2 metre yükselmek kaydı ile genişliği 1,5 metreyi geçmeyen, binaya bitişik, zemin veya bodrum katların ortak alanlarından arka bahçeye iniş merdivenleri,

yapılabilir.

(4) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi yapılabilir. Binaya ait trafolar zorunlu hallerde ilgili standartlar ve emniyet tedbirlerine uyulması kaydıyla ön, yan ve arka bahçelerde parsel sınırına minimum 1.00 metre yaklaşmak ve başka amaçla kullanılmamak şartı ile yapılabilir.

(5) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet, sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m²’si için bir ağaç dikilir. Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre hesaplanan sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir.

(6) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki kat veya alan artışları nedeniyle asansör yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak tadilatlarla asansör tesis edilememesi halinde, engellilerin de erişiminin sağlanabilmesi için ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla asgari ölçülerde panoramik asansör veya ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması halinde 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca muvafakat alınarak mekanik kaldırma iletme platformu yapılabilir. Ayrıca 634 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen koşulların sağlanması durumu da idarelerce bu kapsamda değerlendirilir.

(7) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde, uygulama imar planında belirlenen veya uygulama imar planında belirlenmemişse, bu Yönetmelikteki kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu Yönetmelik ile belirlenen bahçe mesafelerine uyulur.

Bir parselde birden fazla bina yapılması

MADDE 24- (1) Uygulama imar planında aksine bir hüküm yoksa bu Yönetmeliğin bahçe mesafeleri ile ilgili hükümlerine uyulması kaydı ile bir parsele, birden fazla bina yapılabilir.

(2) Bir parselde birden fazla binanın projelendirilmesi halinde, binalar arası mesafe her binanın yüksekliğine göre yaklaşma mesafeleri ayrı ayrı tespit edilip toplanmak suretiyle bulunur.

(3) Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri aynı kullanım kararını ve yapı nizamını haiz imar parsellerini imar adası içinde tevhit ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat mülkiyeti veya kat irtifakı tesis ederler.

Eksik katlı bina yapılması

MADDE 25- (1) Planla veya bu Yönetmelikle belirlenen kat adedine veya bina yüksekliğine uygun olarak bahçe mesafesi bırakılmak ve ilgili idarenin uygun görmesi, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen koşullar sağlanmaksızın ilave kat yapılamayacağının ilgilisine tebliğ edilmesi kaydıyla daha az katlı bina yapılabilir. Uygulama imar planlarında bu uygulamanın yapılmasına ilişkin hüküm olması halinde, ilgili idarenin uygun görmesi koşulu aranmaz.

(2) Eksik katlı yapılan binalarda yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve enerji kimlik belgesi yapılan kısım için düzenlenir. Daha sonradan tamamlanmak istenmesi halinde, yürürlükteki plan ve mevzuat hükümlerine uygun olarak ilave ruhsat ve binanın tamamı için enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunludur.

(3) Eksik katlı binalara imar planına aykırı olmamak koşuluyla kat ilavesi yapılabilmesi için; temel ve statik çözümlerin, yangın tedbirlerinin, enerji verimliliğinin, plan ve bu Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe uygun olması; otopark, sığınak, merdiven, asansör yeri, ışıklık ve diğer yapı elemanlarının da plan ve bu Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe göre hesaplanması ve bırakılması zorunludur.

(4) Eksik katlı inşa edilen binanın mevcut haliyle veya tadilat yapılarak yürürlükteki plana ve mevzuata uygunluğunun sağlanamaması halinde bina yıkılmadan kat ilavesi yapılmasına izin verilmez.

(5) Eksik katlı binalara yapılacak ilavelerde fenni mesuliyet, temel ve statik hesapları, yangın tedbirleri ve enerji verimliliği konuları da dâhil mevcut yapı ve ilave yapılan kısımları kapsayan teknik rapor düzenlemek suretiyle yapı denetim kuruluşlarınca üstlenilir.

Yapılaşmada idarenin yükümlülükleri

MADDE 26- (1) İdareler sorumluluk ve tasarrufundaki kamu malı olarak terkinli yerler üzerinde; ulaşım denetim noktaları, turizm ofisleri, taksi durağı, su, doğalgaz, otobüs, tramvay ve benzeri bileti, elektrik faturası ve benzeri tahsilat ve satış üniteleri, kamu ihtiyacına yönelik sondaj kuyusu, terfi istasyonu ve benzeri tesisler, emlak, tabela, vergi tahsilat merkezleri ve benzeri kamu hizmeti veren birimler, mescit, taziye evi, kan merkezi, 112 acil ambulans istasyonu gibi kamuya ait sağlık birimleri, turizm, tanıtma, danışma, bilgi edinme, kültür, sanat, kermes ve benzeri sosyokültürel amaçlı sökülüp takılabilir geçici yapılar, sosyal hizmet amaçlı dernek, vakıf ve benzeri tüzel kuruluşlara ücretsiz verilecek teşhir ve satış reyonları, belediye ve şirketlerinin kendi tesislerinde veya kurslarında ürettikleri her türlü ürünlerin satış ve teşhir stantları gibi kamu hizmetlerine yönelik geçici tesisler, ancak tarihi ve doğal dokuyu bozmayacak, trafiği olumsuz etkilemeyecek, civar binaların görüşünü kapatmayacak, bina girişlerini engellemeyecek şekilde söz konusu yerin karakterini muhafaza etmek şartı ile yaptırılabilir.

(2) İdareler, tasarrufu altındaki meydan, yol, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli büfe, para çekme makinesi, anıtsal yapı, çeşme, havuz, saat kulesi, heykel, tuvalet ve benzeri tesisleri, ulaşım ve haberleşme noktaları, sinyalizasyon ve aydınlatma elemanları, çöp kutusu, bank, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Reklam, İlan ve Tanıtım Yönetmeliği hükümlerine uyulması kaydıyla reklam ve bilgilendirme levha ve panoları gibi kent mobilyaları ile peyzaj elemanlarını ulaşımı aksatmayacak şekilde Türk Standardları Enstitüsü (TSE) standartlarına da uymak şartı ile yapar veya yaptırır.

(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilenlerin ve her türlü altyapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve onarımı sırasında yaya sirkülasyonunun engellenmemesi, engellilerin erişiminin, can ve mal güvenliğinin sağlanması zorunludur.

(4) Bu madde kapsamında yürütülen çalışmalarda tescilli ve tarihi yapılar ile doğal dokunun korunması esas alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yapılara İlişkin Hükümler

Yapı ünite fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları

MADDE 27- (1) Yapıda aşağıdaki kullanımların bulunması zorunludur:

a) İlgili mevzuatında öngörülen ölçülerde enerji odası,

b) Merkezi ısıtma sistemli binalarda kazan dairesi veya kaskat sistemi veya teshin merkezi,

c) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya zemin katlarında veya bodrum katı bulunmayan binaların ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla bahçelerinde her daire için en az 5.00 m², en fazla 10.00 m² odunluk, kömürlük veya depolama yeri,

ç) 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği, 22/2/2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve 18/3/2018 tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde binada zorunlu olarak bulunması gereken birimler,

asgari ölçülerde yapılır.

(2) İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve tesislere Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, TSE standardlarına uygun paratoner konması mecburidir.

Kat yükseklikleri

MADDE 28- (1) Kat yükseklikleri uygulama imar planında daha fazla belirlenmemiş ise döşeme üst kotundan döşeme üst kotuna olmak üzere en fazla;

a) Ticaret bölgelerinde; zemin katlarda 4.50 metre, diğer katlarda 4.00 metre,

b) Ticaretin de yapılabildiği karma alanlarda; zemin katlarda 4.50 metre, diğer katlar konut ise 3.60 metre, konut harici ise 4.00 metre,

c) Konut bölgelerinde zemin ve normal katlarda 3.60 metre,

ç) Zemin katında ticaret yapılabilen konut bölgelerinde ise zemin katlarda 4.50 metre, diğer katlarda 3.60 metre,

d) Konut bölgelerinde; geleneksel mimari öğeler barındıran ve taşıyıcı sistemi kesme taş yığma bina olarak tasarlanan zemin dâhil 3 katı geçmeyen binalarda zemin ve normal katlarda 4.50 metre,

kabul edilerek uygulama yapılabilir.

e) Sanayi ve küçük sanayi bölgeleri hariç, yapılarda asma kat yapılamaz.

(2) Bu maddede belirtilen kat yükseklikleri dikkate alınmadan bina yüksekliği verilen planlarda birinci fıkraya göre değerlendirme yapılıp bina yüksekliği yeniden değerlendirilinceye kadar uygulamalar birinci fıkrada belirtilen kat yükseklikleri ile plandaki veya planda belirlenmemişse bu Yönetmelikle belirlenen kat adedinin çarpılması sonucu bulunan bina yüksekliğine göre gerçekleştirilebilir. Ancak bir adada bulunan parsellerin en az dörtte üçünün yürürlükteki planın kat adedine göre yapılaşmış olması halinde mevcut teşekkülün kat yükseklikleri dikkate alınır.

(3) Tesisat katının yüksekliği 1.80 metre (döşeme ve kiriş yüksekliği hariç) iç yüksekliği aşamaz. Özelliği gereği tesisat katı zorunluluğu olan 60.50 metreyi aşan binalarda tesisat katının 2.00 metresi bina yüksekliğinden ve yapının kat adedinden sayılmaz.

(4) İskân edilen katların iç yüksekliği, 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava maniası olup planla kat adedi belirlenen parsellerde bu yükseklik 2.40 metreye düşürülebilir.

(5) Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri, tuvalet, kiler, merdiven altı, her türlü iç ve dış geçitler ve iskân edilmeyen bodrum katları ile müştemilât binalarında, iç yükseklik 2.20 metreye kadar düşürülebilir.

(6) Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük, bodrum katlarda yer alan otoparklar ve benzeri özellik arz eden yerlerin yükseklikleri bu maddede yer alan hükümlere tabi olmayıp, hizmetin gerektirdiği şekilde 2.20 metrenin altında olmamak kaydıyla idaresince tespit ve tayin olunur.

(7) Eğitim, sağlık, sanayi yapıları ile sinema, tiyatro ve konferans salonları, katlı otoparklar, düğün salonu, resmi kurum ve kuruşlara ait binalar ve spor salonları gibi özellik arz eden yapılarda iç yükseklikler, teknolojik ve mimari gereklere göre mimari estetik komisyon kararı ile belirlenir.

(8) Düğün salonlarında taban döşemesi üzerinden tavan altına kadar olan yükseklik 4.00 metreden az olamaz.

Yapı piyesleri ve ölçüleri

MADDE 29- (1) Her müstakil konutta en az aşağıdaki piyesler bulunur:

Piyes Dar Kenarı Net Alanı

1 oturma odası 3.00 metre 12.00 m²

1 yatak odası 2.50 metre 9.00 m²

1 mutfak veya yemek pişirme yeri 1.50 metre 3.30 m²

1 banyo veya yıkanma yeri 1.50 metre 3.00 m²

1 tuvalet 1.00 metre 1.20 m²

(2) Konutlarda banyo/yıkanma yeri ile tuvalet aynı yerde düzenlenebilir.

(3) Hol ve koridor genişlikleri 1.20 metreden az olamaz.

(4) Mutfak nişi ve oda ile banyo ve tuvaletin aynı mekânda düzenlenmesi halinde her mekân için öngörülen en az alanların toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.

(5) Birinci fıkrada belirtilen bu piyesler ile koridor ölçüleri engellilerin de kullanımını sağlayacak standartlara ve erişilebilirlik mevzuatına uygun olmak zorundadır.

(6) Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları aynı boşluğa açılamaz. Ancak, banyo ve tuvalet havalandırmaları aynı boşluğa açılabilir.

(7) Su depoları ve ıslak hacimlerin altında enerji odaları teşkil edilemez.

Bina girişleri ve rampaları

MADDE 30- (1) Bina giriş koridoru genişliği, ana merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı genişliğinden az olmamak koşuluyla umumi binalarda en az 2.20 metre, diğer binalarda ise en az 1.50 metredir.

(2) Ön bahçe mesafesi 10.00 metre ve daha fazla olan parsellerde bordür üst seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya çıkılmak suretiyle ön bahçeden bina girişi yapılabilir.

(3) Yoldan yüz almayan cephelerden, köprü veya giriş şeridi aksı hizasındaki bordür seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya çıkılmak suretiyle giriş yapılabilir.

(4) Yoldan doğrudan giriş alan binalarda, girişin hizasındaki bordür taşı üst seviyesinin altında giriş yapılamaz.

(5) Tabi zeminden kotlandırılan parseller birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki şartlara tabii değildir. Girişin, tabi zemine uyumlu olarak düzenlenen merdiven ve rampalarla sağlanması gerekir.

(6) Bölge kat nizamını bozacak şekilde tesviye yapılamaz.

(7) Konut binalarının zemin katlarının dükkân veya mağaza olarak düzenlenmesi halinde dükkân ve mağaza girişlerinin sadece yol cephesinden yapılması gerekir.

(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen, tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen, standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.

(9) Binalarda ve girişlerinde engellilerin erişimine yönelik TS 9111 standardına uyulması zorunludur.

(10) Rampaların kenar korumaları, genişlikleri, sahanlıkları, korkuluk ile küpeşte ve kaplama malzemeleri engellilerin de dolaşımına olanak sağlayacak şekilde TS 9111 standardına uygun yapılmak zorundadır.

(11) Bina girişlerinde engellilere yönelik ön bahçede parsel sınırına kadar giriş rampası veya merdivene bitişik dar kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engelli asansörü yeri ya da mekanik kaldırma iletme platformu yapılır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle engellilerin kullanımı için farklı uygulama yapılabilir.

(12) İlgili mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla; bina girişinde ve bina içinde bulunan rampaların eğimleri aşağıdaki değerlere uygun olmak zorundadır:

En fazla yükseklik En fazla eğim

15 cm ve daha az 1: 12 (% 8)

16-50 cm arası 1: 14 (% 7)

51-100 cm arası 1: 16 (% 6)

100 cm üzeri 1: 20 (% 5)

(13) Rampalarda ve ara sahanlıklarda kesintisiz olarak 0.90 metre yükseklikte 1. düzey ve 0.70 metre yükseklikte 2. düzey, elle tutulduğunda kolay kavranabilecek şekilde 32-45 mm çapında küpeşte bulunmak zorundadır.

Merdivenler

MADDE 31- (1) Merdiven kolu ve sahanlıklar:

a) Ortak merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri konut yapılarında Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hesap edilecek kaçış genişliğinden az olmamak üzere 1.20 metreden, diğer yapılarda 1.50 metreden, konutlarda bağımsız bölüm içindeki merdivenler ise 1.00 metreden az olamaz. Çatıya ve bodrum katlarına ulaşan ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de bu ölçülere uyulur. Bu merdivenler ahşap olamaz.

b) Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan doğrudan ışık alması ve merdivenlerin yalnızca konut kullanımlı müstakil binalar hariç çatıya ve bağımsız bölüm veya eklenti ya da ortak kullanım alanı olan bodrumlara ulaştırılması zorunludur. Bu durum bitişik nizam yapılaşma koşulu olan yapılarda ise arka bahçeye mimari projede belirtilecek çıkışların sağlanması kaydıyla geçerlidir.

c) Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine dair TSE standartlarının bu maddede belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması halinde bu madde hükümleri geçerlidir.

ç) Merdivenlerin her iki tarafında da engellilerle ilgili TSE erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte yapılması, ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da standartlara uyulması zorunludur.

(2) Merdiven basamaklarının ölçüleri ve özellikleri:

a) Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği 0.16 metreden, asansörlü binalarda 0.18 metreden fazla olamaz.

b) Basamak genişliği 2a+b= 60 ila 64 formülüne göre hesaplanır. Formüldeki a: yükseklik, b: genişliktir. Ancak bu genişlik 0.27 metreden az olamaz.

c) Balansmanlı (dengelenmiş) merdivenlerde basamak genişliği en dar kenarda 0.10 metre, basamak ortasında 0.27 metreden az olamaz.

ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak zorundadır.

(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu Yönetmelik hükümlerine göre kat ilavesi yapılması halinde mevcut merdiven ölçüleri ilave katlar için de aynen uygulanabilir.

(4) Karma kullanımlı binalarda her kullanım için ayrı merdiven evi düzenlenmesi zorunludur. Bu kullanımların birbirine dönüştürülmesi durumunda yeni oluşan kullanım için bağımsız genel merdiven oluşturulmadan tadilata izin verilmez.

(5) Yüksekliği 1.80 metreden az olan merdiven altları kapatılır.

Işıklıklar ve hava bacaları

MADDE 32- (1) Her müstakil ev veya dairede, en az 1 oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya hariçten ışık ve hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına lüzum olmayan diğer odalarla mutfakların ışıklıktan, yıkanma yeri ve tuvaletlerin ışıklık veya hava bacasından faydalanmaları da mümkündür. Ancak tuvalet ve yıkanma yerleri ile odalar aynı ışıklığa açılamaz.

(2) Işıklıkların;

a) 1 ve 2 katlı binalarda dar kenarı 1.00 metreden ve alanı 3.00 m²’den,

b) 3 ve 9 katlı binalarda dar kenarı 1.50 metreden ve alanı 4.50 m²’den,

c) 10 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı 2.00 metreden ve alanı 9.00 m²’den,

az olamaz.

(3) Her türlü binada hava bacalarının dar kenar net ölçüsü 0.30 metrenin altına düşmemek kaydıyla asgari 0.36 m²’dir. Bu alan herhangi bir yapı elemanı (baca, kiriş ve benzeri) ile daraltılamaz.

(4) Hava bacaları, şönt baca tipi olarak düzenlenemez.

(5) Asgari ölçüdeki bir ışıklık veya hava bacasından her katta en çok dört piyes faydalanabilir. Bu piyeslerin sayısının artması halinde, dörtten fazla her piyes için ışıklık veya hava bacası ölçüsü aynı oranda arttırılır. Ancak, birinci fıkrada belirtilen şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu ışık ve havayı bu Yönetmelikte tarif edilen şekilde alması mümkün olan piyeslerden, herhangi bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava bacası ölçülerinin arttırılmasını gerektirmez.

(6) Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası, kendi parseli üzerinde bulunur. Komşu bina ve parselin ışıklık veya hava bacasından faydalanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.

(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan kattan itibaren başlatılabilir. Hava bacalarının ve ışıklıkların bitişik komşu parsele bakan kısımlarının duvar ile kapatılması mecburidir.

(8) Binaların bitişik olması gereken komşu tarafından boydan boya ışıklık yapılması halinde, civarın inşaat nizamına aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina yüksekliğince kapatılması mecburidir.

(9) Binalarda banyo, tuvalet ve benzeri kullanım alanlarının havalandırma bacası ile veya mekanik havalandırma ile havalandırılması zorunludur.

(10) Havalandırma bacalarından elektrik ve doğalgaz tesisatı geçirilemez.

Bacalar

MADDE 33- (1) Kaloriferli binaların konut olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma hacimlerinin en az birinde ve sıcak su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı binalarda ise tuvalet ve koridor hariç tüm piyeslerde duman bacası yapılması zorunludur.

(2) Kaloriferli umumi binaların her katında en az bir adet duman bacası yapılması gereklidir.

(3) Konut olarak kullanılan sobalı binaların ticari kullanımlı bağımsız bölümlerinde birer adet duman bacası yapılması zorunludur.

(4) Zemin katta tertip edilen her bir işyeri için net 0.50 x 0.50 metre ebadında işyeri bacası bırakılması zorunludur.

(5) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak yapılması zorunludur.

(6) Yapılarda bina yüksekliğine göre uygun ölçülerde şönt baca yapılabilir.

(7) Kapıcı dairesi zorunlu olan konut binalarında, evsel atıkların yerinde ayrıştırılmasını teminen ilgili standartlara uygun atık ayrıştırma bacası için yer ayrılır. Atık ayrıştırma bacası bağımsız bölümlerin kat sahanlıklarında en az bir adet yapılabileceği gibi her bağımsız bölüm içinde de yapılabilir.

(8) Atık ayrıştırma bacası tesis edilmesi mümkün olamayan mevcut binalarda bahçe mesafeleri içinde TAKS ve KAKS’a dâhil olmaksızın atık ayrıştırma bacası tesis edilebilir.

(9) Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma araçları hayati tehlike arz edecek şekilde yerleştirilemez ve havalandırmadan uzak olan piyeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.

(10) Sınırları ilgili idare tarafından belirlenecek doğalgaz uygulama bölgeleri içinde inşa edilecek, iskân edilebilir bodrum katlar dâhil 5 katlı binaların mutfaklarında, doğalgazla çalışan her cihaz için bir müstakil baca yapılır.

(11) Bağımsız bölümlerin mutfaklarında en az bir adet aspiratör bacası yapılır. Bağımsız bölümlerde düzenlenen soba ve aspiratör bacaları, standartlara uygun olarak şönt baca şeklinde düzenlenebilir. 10 katın üzerindeki binalarda aynı baca sistemi yapılmakla birlikte hermetik cihaz kullanılır.

(12) Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında özel bir bölmeye konulduğunda, bu mahallin en az 6 m³ hacminde olması, bina dış cephesinden havalandırılması ve bir müstakil bacasının bulunması gerekir.

(13) Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her sobanın bu maddede belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.

(14) Elektrik-haberleşme, mekanik, doğalgaz tesisatları için ortak tesisat bacası kullanılamaz.

(15) Kalorifer daireleri ve bacalar ile ısıtma ve buhar tesisleri, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenir.

Asansörler

MADDE 34- (1) Tek bağımsız bölümlü konutlar hariç uygulama imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesisi zorunludur. İskân edilen veya bağımsız bölüm bulunan bodrum katlar dâhil kat adedi 4 ve daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılabilir.

(2) Tek asansörlü binalarda; asansör kabininin dar kenarı 1.20 metre ve alanı 1.80 m²’den, kapı net geçiş genişliği ise 0.90 metreden az olamaz. Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların genişliği, asansör kapısı sürgülü ise en az 1.20 metre, asansör kapısı dışa açılan kapı ise en az 1.50 metre olmak zorundadır. Birden fazla asansör bulunan binalarda, asansör sayısının yarısı kadar asansörün bu fıkrada belirtilen ölçülerde yapılması şarttır. Tek sayıda asansör bulunması durumunda sayı bir alta yuvarlanır. TSE standartlarının bu fıkrada belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması halinde; taban alanında yapılaşma hakkı 120 m²’nin altında olan parseller ile tek bağımsız bölümlü müstakil konut binalarında TSE standartlarına uyulmasına ilgili idaresi yetkilidir.

(3) Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında ilgili idaresi yetkilidir.

(4) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan binalar hariç 800 m²’den veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca; kat alanı 800 m²’den ve kat adedi 3’ten fazla olan umumi binalarda, uygulama imar planına göre 10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 20’den fazla konut kullanımlı bağımsız bölüm bulunan yapılarda ikinci fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde, duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.

(5) 10 kat ve üzeri binalarda asansörlerden en az bir tanesi yük, eşya ve sedye taşıma amacına uygun olarak dar kenarı 1.20 metre ve alanı 2.52 m²’den, kapı genişliği ise net 1.10 metreden az olmayacak şekilde yapılır.

(6) Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması, bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve ölçülerde merdiven yapılması şartını kaldırmaz.

(7) Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate alınarak, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) ve TSE standartları hükümlerine uyulur.

(8) Asansör zorunluluğu bulunan binalarda asansörlerin, bağımsız bölüm, çatı piyesi, eklenti ya da ortak kullanım alanı olan tüm katlara hizmet vermesi zorunludur.

(9) Asansörlere bina girişinden itibaren erişilebilirlik standartlarına uygun engelsiz erişim sağlanması zorunludur.

(10) Asansörler, erişilebilirlik standartlarına uygun gerekli donanımlara sahip olmak zorundadır.

(11) Özellik arz eden binalarda, binanın kat adedi, yapı inşaat alanı, kullanma şekli göz önünde tutularak asansör sayıları ile asgari ölçüleri ilgili idaresince artırılabilir.

Akaryakıt servis istasyonları

MADDE 35- (1) İmar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.

(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla; istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi, yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir.

(3) Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili kurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.

(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun olumlu görüşü ile otoparklar, akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri yapılabilir.

(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.

Su depoları

MADDE 36- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen;

a) Çok yüksek yapılarda 30 m³’ten,

b) Umumi binalarda 15 m³’ten,

c) Bağımsız bölüm sayısı 25 ve üzeri olan konut binalarında 10 m³’ten,

ç) Diğer binalarda 5 m³’ten,

az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sistemi gibi kriterler ile ulusal ve uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulması zorunludur.

(2) Konut binalarında 25 bağımsız bölümden sonraki artan her bağımsız bölüm için su deposu hacmi 0.50 m³ arttırılır.

(3) Tüm binalarda su deposunun bulunduğu kat itibarıyle cazibeli akımın mümkün olmadığı durumlarda hidrofor konulması zorunludur.

(4) Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplenebileceği gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında ön, yan ve arka bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.

(5) Su depoları, taşıyıcı sistemden bağımsız olarak betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi şartlara uygun benzeri malzemeden yapılır.

Fosseptikler

MADDE 37- (1) Genel olarak pis su kuyuları ile fosseptikler komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla yaklaştırılmaz. Ancak bahçe mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı nizamına tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu mesafeleri azaltmaya veya birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya bitiştirerek yaptırmaya belediye yetkilidir.

(2) Binaların en düşük kanal bağlantı kotu altında kalan pis su deşarjları ise, deşarj pompalarının elektrik kesintisi durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları binanın kullanış şekillerine göre muvakkat depolama imkânını veren ayrı bir rögarda toplanır ve motopomp sistemi kullanılarak kanalizasyon şebekesine verilir.

Korkuluklar

MADDE 38- (1) Binalarda; balkon, teras, galeri boşluğu, sahanlıkların boş kenarları 1'den fazla basamağı bulunan açık merdivenlerde ve rampalarda, istinat duvarı üstünde, 0.50 metreden daha aşağıda veya yukarıda teşekkül etmiş bahçelerde, 1.10 metreden düşük düzenlenmiş bahçe duvarlarında, bulunduğu katın taban döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren en az 1.10 metre yüksekliğe kadar teknik gereklere ve standartlara uygun olarak korkuluk yapılması mecburidir.

(2) Bina son kat açık teraslarında düzenlenen korkulukların ve parapetlerin 1.10 metresi bina yüksekliğinden sayılmaz.

(3) Korkuluklar, kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeden ve insan çarpması dâhil, tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri ile yapılır.

(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma gibi sebeplerle insanların can güvenliğini tehlikeye atacak boşluklar içermeyecek şekilde düzenlenir. Boşluklarda, yük altındaki deformasyonlar da dâhil, en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir.

Kapı ve pencereler

MADDE 39- (1) Bütün yapılarda;

a) Kapı yükseklikleri 2.10 metreden,

b) Kapı net (temiz) genişlikleri bina giriş kapılarında 1.50 metreden, kapıların çift kanatlı olması halinde bir kanat 1.00 metreden,

c) Bağımsız bölüm giriş kapılarında 1.00 metreden, diğer mahallerin kapılarında 0.90 metreden,

az olamaz. Balkon, kiler ve tuvalet kapıları 0.80 metreye düşürülebilir.

ç) Döner kapılar, belirtilen ölçülerde yapılacak normal kapıların yanında ilave olarak bulunabilir.

(2) Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması zorunlu hallerde engellilerin hareketini, yangın çıkışlarını ve benzeri eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.

(3) Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğine ve TSE standartlarına uyulması zorunludur.

(4) Bitişik ve blok nizama tabi binalarda komşu parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açılamaz.

(5) Asansörlü eşya taşımacılığı için, 3 kattan fazla 10 kattan az katlı binalarda her bir bağımsız bölümün en az bir balkonunun kapısının eni net 0.90 metreden düşük olamaz.

(6) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzeri ıslak hacimlerinde mekanik havalandırma yapılmadığı takdirde yapılacak havalandırma penceresinin ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden az olamaz.

(7) Atriumlu, galeri boşluklu veya iç bahçeli tasarlanan binalarda, bu mekânlara bakan pencere veya camekânların camlarının kırıldığında dağılmayan özellikli olması zorunludur.

(8) Bodrum katlardaki mekânların gün ışığından faydalandırılması ve havalandırılması amacı ile yapılan pencerelerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması ve bunların zemin seviyesinden en az 0.10 metre yukarıdan başlaması zorunludur.

Çatılar

MADDE 40- (1) Çatıların, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması şarttır.

(2) Çatı eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili idarenin tasvibi ile tayin edilir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti etkilememek kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik paneller de kullanılabilir.

(3) Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır. Çatılar parapet üzerine oturtulamaz.

(4) Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek kaydıyla; ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek kırma, iki taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı beşik çatı kurulacağı varsayılarak belirlenir.

(5) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları, alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla ilgili hacimlerin, fotovoltaik panellerin (PV), güneş enerjili su ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece teknik gereklere göre uygun görülecek ölçü ve şekilde izin verilebilir. Asansörlü binalarda TSE standartlarına göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte düzenlenen merdiven evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına da izin verilir.

(6) Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir. Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre yüksekliğinde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.

(7) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu kısımlarda ancak su deposu, asansör kulesi, iklimlendirme ve kaskat sistemleri de içerebilen tesisat odası ve son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler yapılabilir. Son kattaki bağımsız bölümler ile irtibatlı çatı piyeslerinden, çatıya ulaşan merdiven ve asansör holüne ulaşım için (bu Yönetmelikte belirtilen normal ölçülerde) ayrıca bağımsız bölüm giriş kapısı düzenlenebilir.

(8) Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içerisinde kalmak ve söz konusu fonksiyonunu sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz. Ancak, üst kat tavan döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan hacimler, döşeme yapılmak suretiyle bölünemezler.

(9) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak şartıyla ve konutlar hariç olmak üzere binaların çatı araları; sergi salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu gibi fonksiyonlarda ortak alan olarak kullanılabilir.

(10) Tescilli yapılar, anıtlar ve kamu yararlı yapılar ile dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir.

(11) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.

(12) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait birden fazla teras olması halinde birbirleri arasında en az 3.00 metre mesafe bırakılmak zorundadır. Ancak, bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda çatıdaki değişik çözümlerin kabulünde ilgili idaresi yetkilidir.

(13) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen yapılmayabilir.

(14) Teras çatılarda çatı bahçesi olarak düzenleme yapılabilir. Bahçe düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak alan olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde merdiven evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet, lavabo, çay ocağı, bahçe düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak için merdiven evine bitişik, toplam teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân oluşturulabilir. Kapalı mekân bina ön cephesine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca rezidans, otel, apart otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre derinliğinde olmak ve parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz yapılabilir.

(15) Mansard tipi çatılar bu Yönetmeliğin çatılara ilişkin hükümlerine aykırı olmamak üzere uygulanabilir. İmar planlarında 2 veya daha az katlı bitişik yapı nizamı belirlenmiş alanlara isabet eden binaların arka bahçelerine bakan cephelerinde çatı eğimi uygulanmayabilir. Ancak ayrık nizam yapılaşma koşullu alanlarda kat rejimine bakılmaksızın her yönde çatı eğimi yapılması zorunludur. Mansard tipi çatılarda ilk eğimin şakûli yüksekliği 2.50 metreyi, mahya yüksekliği 5.00 metreyi aşamaz.

Çıkmalar

MADDE 41- (1) Binalarda taban alanı dışında kendi bahçe hudutları dışına taşmamak şartı ile binanın her cephesinde açık ve kapalı çıkma yapılabilir. Ancak;

a) Kapalı çıkmalar;

1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.20 metre taşacak şekilde yapılabilir.

2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.20 metre taşabilir.

3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından daha içeri çekilerek bu fıkranın (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde yapılabilir.

b) Açık çıkmalar;

1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.20 metre taşacak şekilde yapılabilir.

2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.20 metre taşabilir.

3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından daha içeri çekilerek bu fıkranın (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde yapılabilir.

4) Bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına 2.00 metreden fazla yaklaşamaz.

(2) Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden çıkma altına kadar en yakın şakûli mesafesi en az 2.20 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafesi 3 metre ve daha az olan parsellerde; ön bahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu ile çıkma altı arasındaki düşey mesafe hiçbir yerde 2.20 metreden az olamaz.

(3) Zemin katta kendi parsel hududu dışına taşmayan hangi katta yapılırsa yapılsın 0.20 metreyi geçmeyen, kullanım alanına dâhil edilmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak üstü açık teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden itibaren genişliği 2.50 metreyi geçmemek, tretuvar dışına taşmamak ve en alçak noktası tretuvar kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılacak giriş saçakları çıkma olarak değerlendirilmez. Motif çıkmalar, açık ve kapalı çıkma önüne yapılacak ise motif çıkma da dâhil olmak üzere çıkma genişliği birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde açıklanan hükümlere göre belirlenir.

(4) Bina cephelerinde, mimari projesinde cephe estetiği ve tasarımı göz önünde bulundurulmak ve detay projeleri verilmek, hafif malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân oluşturmamak kaydıyla 0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılabilir.

(5) Yapılarda yapılacak balkonlar, kullanım alanını arttırmaya yönelik daimi bir kapalı alan oluşturularak kapatılamaz.

(6) Binaların 12.00 metre ve üzeri genişlikteki yollara bakan cephelerinde yer alan balkonlar açılır, kapanır, katlanır cam panellerle kapatılır. Bu balkonlar, balkon özelliğini yitirmeyecek ve kullanım niteliğini değiştirerek kiler, depo gibi bölümlere dönüştürülmeyecek (kullanım alanını arttırmayacak) şekilde açılıp kapanabilir, katlanır ve profil çerçevelerle bölünmeksizin, şeffaf cam sistem ile mimari proje aşamasında detaylandırılarak buna göre uygulama yapılır.

Saçaklar

MADDE 42- (1) Uygulama imar planında belirlenmemiş ise 1.00 metreyi geçmeyen saçak yapılabilir. Saçakların şekli ve genişliği, yörenin mimari karakterine ve yapılacak yapıların özelliğine göre mimari estetik komisyonu kararı alınarak ilgili idarece de tayin edilebilir.

(2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz.

Bahçe duvarları

MADDE 43- (1) Bahçe duvarlarının yüksekliği; binaların yol tarafındaki cephe hatlarının önünde, yoldan kotlandırılan binalarda kaldırım üst kotundan itibaren 0.50 metreyi, yoldan yüksek olup tabi zeminden kotlandırılan binalarda ise parselin yol sınırındaki tabii zemin kotundan itibaren 0.50 metreyi, yol cephelerinin en az 2.00 metre gerisinde düzenlenmesi halinde ise 1.5 metreyi geçemez. Ayrıca üzerlerine dönüşlerde ve otopark giriş çıkışlarında taşıt trafiğini tehlikeye atacak şekilde görüşü engellememek şartıyla yükseklikleri 1.00 metreyi aşmayan parmaklık yapılabilir.

(2) Eğimli yollarda/arazilerde bahçe duvarı üst kotunun tretuvardan en fazla 1.50 metre yükseldiği durumlarda duvar üstten kademelendirilir. Fazla meyilli ve tehlike arz eden yerlerde uygulanacak şekli takdire idare yetkilidir.

(3) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve savunma bakımından gizlilik veya önem arz eden bina ve tesisler ile okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane, açık hava sineması ve benzerleri gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe duvarları ile sanayi bölgelerinde yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi değildir.

Kapıcı dairesi, bekçi odası ve kontrol kulübeleri

MADDE 44- (1) Kapıcı dairesi ve bekçi odası yapılacak binalar:

a) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan ve katı yakıt kullanan kaloriferli veya kalorifersiz binalar için bir adet kapıcı dairesi yapılması zorunludur. Birden fazla yapı bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan parsellerde de bu hüküm uygulanır, ancak bağımsız bölüm sayısının 80’i aşması halinde ikinci bir kapıcı dairesi yapılır. Ayrıca, birden fazla yapının bulunduğu parsellerde 60’tan fazla bağımsız bölümü olan her bir bina için mutlaka ayrı bir kapıcı dairesi yapılır.

b) Katı yakıt haricindeki diğer ısıtma sistemleri kullanılması ve parseldeki konut kullanımlı toplam bağımsız bölüm sayısının 40’tan fazla olması halinde bir, 150’den fazla olması halinde iki kapıcı dairesi yapılması zorunludur. İlave her 150 daire için ek bir kapıcı dairesi yapılır.

c) Sıra evler düzeninde, ayrık, ikiz nizamda tek bağımsız bölümlü 1’den fazla müstakil konut binası bulunan parsellerde kapıcı dairesi yapılması mecburiyeti aranmaz.

ç) Yapı inşaat alanı 2000 m²’den fazla olan işyeri ve büro olarak kullanılan binalarda bekçi odası yapılması şarttır.

(2) Kapıcı dairelerinin ve bekçi odalarının ölçü ve nitelikleri:

a) Kapıcı daireleri, doğrudan ışık ve hava alabilecek şekilde düzenlenir.

b) Taşkın riski taşıyan alanlarda kalan binalarda düzenlenecek kapıcı dairelerinin kapı ve pencere boşluklarının alt seviyesi su taşkın seviyesinin en az 1.50 metre üzerinde olmak zorundadır.

c) Kapıcı dairelerinin toprağa dayalı ve iskân edilebilen bodrum katlarda yapılması halinde, oturma odası ve bir yatak odasının dış mekâna açılması bu mekânların taban döşemesinin üst seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, kapı ve pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlanması sel, taşkın ve su basmasına karşı önlem alınmış olması zorunludur. Kapıcı dairelerinin toprağa gömülü duvarlarında kuranglez yapmak suretiyle kapı ve pencere açılamayacağı gibi bu duvarlarda pencere açılabilmesi için pencere denizliğinin tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en az 0.90 metre yukarıda konumlanması gerekir.

ç) Bina içinde düzenlenen kapıcı daireleri, en az brüt 50 m²’dir. Kapıcı dairelerinde, her birisi en az 9 m² ve dar kenarı en az 2.50 metre olmak üzere 2 yatak odası ve 12 m²’den az olmamak üzere 1 oturma odası, en az 3.3 m² mutfak ve banyo veya duş yeri ve tuvalet bulunur.

d) Bina dışında tertiplenen kapıcı daireleri en fazla brüt 40 m² olmak zorundadır. Bu fıkranın (ç) bendinde yer alan ölçüleri sağlayacak şekilde 1 yatak odası, 1 oturma odası, mutfak ve banyo veya duş yeri ve tuvalet bulundurulur.

(3) Bekçi odası en az 4 m² büyüklüğünde, doğrudan ışık ve hava alabilecek şekilde düzenlenir. Bekçi odasında en az 1.5 m²’lik bir tuvalet yer alır.

(4) Kontrol kulübeleri:

a) Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün ve yüzölçümü en az 1000 m² olan parsellerde, istenmesi halinde, trafik emniyeti bakımından tehlike arz etmemek ve hiçbir şartta parsel sınırını aşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içinde kontrol kulübesi yapılabilir.

b) Kontrol kulübesi 9 m²’yi geçemez.

c) Kontrol kulübesinin yüksekliği tabii veya tesviye edilmiş zeminden itibaren en fazla 4.00 metredir.

ç) Kontrol kulübesi ile esas bina arasındaki mesafe 2.00 metreden az olamaz.

d) Devletin güvenliği bakımından özellik arz eden parsellerde bu fıkrada belirtilen ölçülere uyulma şartı aranmaz.

Portikler

MADDE 45- (1) Portikli yapıların yapılacağı cadde ve sokaklar uygulama imar planı kararı ile belirlenir.

(2) Genel olarak portik bırakılması gereken yerlerde, portik yüksekliği 3.50 metre, derinliği ise 4.00 metredir. Ancak, civarın teşekkül tarzı ve mevkiin özellikleri dolayısıyla bu miktarlar ilgili idarece değiştirilebilir.

(3) Portiğe ve doğrudan yola açılan bina giriş kapıları dışa açıldığında, gizlenecek kadar bina giriş holüne doğru çekilir.

Fırınlar

MADDE 46- (1) 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak üzere fırınlar; sanayi, küçük sanayi, organize sanayi, konut dışı çalışma alanları ile ticaret bölgelerinde yapılabilir. Katkılı pide, kebap, simit fırınları ve geleneksel tandır ocakları, zemin katı işyeri olarak kullanılabilen binalarda yapılabilir.

(2) Fırınların tanziminde;

a) Mevcut binalarda ekmek fırını hariç fırın ve tandır yapılması durumunda, 634 sayılı Kanun hükümlerine uyulur.

b) Ekmek fırınları ayrık nizam yapılaşma bölgelerinde ve müstakil olarak yapılır.

c) Projesinde sınıfı belirtilmek zorundadır.

ç) Duvar ve döşemelerinde ısı ve ses yalıtımı uygulanır. Binanın taşıyıcı sisteminin ve fırınla ilgisi olmayan diğer bağımsız bölümlerin ısı değişiminden olumsuz etkilenmemesi için proje müelliflerince veya bu konunun uzmanı teknik elemanlarca hazırlanan rapora göre gerekli tedbir alınır.

d) Mekanik tesisat projelerinde, kanalizasyon bağlantısına, her türlü böcek ve kemirgen girişini önlemek için çekvalf konulur.

e) Baca ölçülerinin hesaplanması, bacaların bina iç duvarlarında tesis edilmesi ve filtre takılması şartı aranır.

f) Trafik açısından ilgili birimin görüşünün alınması gerekir.

g) Tesisin ihtiyacı olan otopark kendi parselinde karşılanır.

ğ) TSE standartlarına uyulur.

h) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli tedbirler alınır.

(3) İkinci fıkra hükümlerine uyulmaması durumunda ruhsat düzenlenemez.

Pasajlar ve alışveriş merkezleri

MADDE 47- (1) Ticaret bölgelerinde yapılacak pasajların;

a) Taban döşemesi üzerinden tavan alana kadar olan yüksekliğinin 3.50 metreden, uzunluğunun 30.00 metreden az olmaması,

b) Her biri 1.50 metreden dar olmayan en az 2 giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar havalandırma bacası veya tertibatını haiz bulunması, pasaj giriş ve çıkışlarının erişilebilir olması,

c) Birden fazla katlı olmaları halinde her bir kat arasında bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun merdiven olması ve erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması,

ç) Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar için kullanılan binalar içerisinde bulunmaları halinde, diğer esas giriş merdiven, asansör ve geçit gibi tesislerle, bu tesislere ayrılan yerlerin pasaj dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi,

gereklidir.

d) Kapasiteye bağlı olarak ilgili idaresince uygun görülen büyüklük ve miktarda çocuk oyun alanı, bay ve bayan tuvaletler, bebek bakım alanları, ilk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m²’den küçük olmamak üzere ihtiyacı karşılayacak büyüklükte mescit ayrılır.

(2) Alışveriş merkezlerinde; 26/2/2016 tarihli ve 29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulur.

Tuvaletler

MADDE 48- (1) Yarısı kadınlar, yarısı erkekler için olmak üzere; iş hanı, büro, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj ve mağaza gibi binalar ile otel ve benzerleri binalarda her 25 kişi için, en az birer adet, resmî binalar ile sinema, tiyatro gibi umumî binalarda ise her 50 kişi için en az birer adet tuvalet yapılması zorunludur. Bu yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik standardına uygun tuvalet ayrılır.

(2) İbadet yerleri, şehirlerarası yollarda yer alan dinlenme tesisleri, meydan ve park gibi yerlerde yapılacak umumî tuvaletlerin en az yarısının, diğer yapılarda ise en az üçte birinin alaturka tuvalet taşlı olması sağlanır.

(3) Tuvaletlerde yeterli sayıda pisuar ve lavabo bulundurulur. Resmî binalar, işyeri, büro, fabrika gibi yerlerde çalışan sayısı, mağaza, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj gibi yerlerde tahmini müşteri sayısı, lokanta, sinema, tiyatro gibi yerlerde oturma sayısı, otel ve benzeri konaklama tesislerinde yatak sayısı ve bu hesaplamalara dâhil olarak ziyaretçi sayıları ve diğer farklı özellikler dikkate alınarak yeterli tuvalet ayrılır.

(4) Birden fazla kullanımı haiz binalarda her kullanım için bu maddedeki kriterlere göre ayrı ayrı değerlendirme yapılır. Uluslararası kurallara tabi yapılarda bu Yönetmelikte belirtilenden az olmamak kaydıyla uluslararası kuralların gerektirdiği sayıda tuvalet yapılması zorunludur.

(5) Umumî binalarda çalışan, müşteri ve ziyaretçi gibi tüm kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kapasite hesabına göre belirlenen büyüklük ve sayıda erişilebilirlik standardına uygun engelli tuvaleti yapılır.

Çay ocakları

MADDE 49- (1) Büro, iş hanı, alışveriş merkezi, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi tesislerinde; kullanma alanı en az 3 m² olmak, dar kenarı en az 1.20 metre, yüksekliği en az 2.20 metre olmak, 0.45 x 0.45 metre ebadında hava bacasıyla havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla çay ocakları bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir.

(2) Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan veya doğrudan ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek yoktur.

Yığma, ahşap ve kâgir yapılarda aranan şartlar

MADDE 50- (1) Binalar, güncel teknik mevzuat ile fen ve sanat kurallarına uygun olarak;

a) Binayı etkiyebilecek bileşik etkilere karşı yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli bir şekilde zemine aktarabilecek ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek şekilde,

b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma, büzülme ve donma sebebiyle yapı stabilitesi bozulmayacak biçimde,

tasarlanarak inşa edilmek zorundadır.

(2)Taşıyıcı sistem tasarımında, asansör makine dairesi ve merdiven evinin çatı saçağı üzerinde kalan kısmı yığma yapı tekniğiyle oluşturulamaz.

Bodrumlar

MADDE 51- (1) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya zemin katlarında veya teknik olarak bodrum kat tesis edilememesi durumunda yüksekliği 2.20 metreyi geçmemek üzere bahçelerinde; ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla her bağımsız bölüm için en az 5 m², en fazla 10 m² odunluk, kömürlük veya depolama yeri ayrılması zorunludur.

(2) Bodrum kapısı tamamen tretuvar üzerinde kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda, yol cephesinde bodrum girişi yapılamaz.

(3) Toprağa dayalı bodrum katlarda bulunan konutlarda oturma odası ve bir yatak odasının; taban döşemesinin üst seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, doğal aydınlatma ve havalandırmasının pencere açılmak suretiyle sağlanması, sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur. Bu bağımsız bölümlerin kısmen veya tamamen tabii ve tesviye edilmiş zemin altında kalan duvarlarında pencere açılamaz.

(4) Konut kullanımı içeren binalarda otopark katlarının altında iskan edilebilir bağımsız bölüm düzenlenemez.

(5) Ticari alanlarda yapılan binaların ticari amaçla kullanılan bodrum katlarında döşemenin zemine gömülü olmama şartı aranmaz. Bu tür binalarda suni havalandırmanın sağlanması ile engellilerin dolaşımına olanak sağlayan erişilebilirlik standartlarına uygun rampa, yürüyen bant ve bunlar gibi önlemler alınır.

(6) Konut alanında kalmakla birlikte, ilgili idare meclisince yol boyu ticaret kararı alınan yol güzergâhlarında zemin katta, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak ticaret yapılabilir. Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu piyesler binanın ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz. Ancak, köşe başı veya köşe başından başka iki yola cephesi olan parsellerde yapılacak binaların yola cephesi bulunan bodrum katlarına ticari kullanımlı bağımsız bölüm yapılabilir. Bu bölümlerin üst ve alt kattaki mekânlarla içten bağlantısı sağlanabilir. Ticari kullanımların altında konut yapılamaz.

(7) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış etkilere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması zorunludur.

(8) Bina etrafında mütemadi kuranglez tesis edilemez. Kuranglezlerden giriş çıkış yapılamaz. Ancak, yol cephesinde bulunmayan kuranglezlerinden kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilir. Kuranglezlerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur.

(9) Arazi eğiminden faydalanmak amacıyla veya mimari nedenlerle, binalar bloğunun, bir binanın veya bağımsız bir dairenin; belirlenen bina yüksekliğini aşmamak, belirli piyesler için tespit olunan asgari kat yüksekliklerine veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine aykırı olmamak şartı ile çeşitli katlarda ve/veya farklı taban ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca, zemin katların binanın kot aldığı yol cephesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol cephesinde yer alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes derinliğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları, zemin kat kotundan farklı kotta düzenlenebilir.

Müştemilatlar

MADDE 52- (1) Binaların müştemilat kısımları, mümkün ise binanın bodrumunda, aksi halde bahçede tertiplenir.

(2) 4 tarafı yol ile çevrili istisnai parseller dışında esas binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz eden müştemilat binası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat binalarının yapılacağı yeri tayine idare yetkilidir.

(3) Müştemilat binalarının;

a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek noktasının tabii zeminden yüksekliği 2.50 metreden fazla olamaz.

b) Binaya bitişik oldukları takdirde, komşu parsel sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu parsel sınırına uzaklıkları bu Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az olamaz.

c) Yapı cinsleri ahşap olamaz.

ç) Parsel durumu müsait olduğu takdirde esas binanın inşasından önce de yapılması mümkündür.

d) Kapıcı dairesi, garaj, odunluk, kömürlük, depo, mutfak, çamaşırhane ve benzeri hizmetler için olup, maksadı dışında kullanılamaz.

(4) Müştemilatlar mimari projede ve vaziyet planında gösterilir. Bahçede yapılmasının zorunlu olduğu hallerde; bu Yönetmelikte veya planında belirtilen şartlara ve çekme mesafelerine uyularak yapılır.

Mescitler

MADDE 53- (1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e) ve (h) bentlerinde sayılan yerlerin yanı sıra tersanelerde, 634 sayılı Kanun kapsamındaki toplu yapılarda, organize sanayi-endüstri-teknoloji geliştirme bölgelerindeki yapılarda ve dinlenme tesislerinde kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla mescit kullanımı için yeterli mekânlar ayrılır. Mimari projelerde mescit alanı olarak ayrılacak mekânlar gösterilmeksizin ilgili idarece proje onayı yapılamaz ve yapı ruhsatı düzenlenemez.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki yerlerde mescit olarak ayrılacak mekânlar için aşağıda belirtilen şartlar aranır:

a) Yeterli aydınlatma ve iklim koşullarına göre merkezî sistem veya klima ile iklimlendirme sağlanır.

b) Kolay erişilebilir bir konumda bulunması esastır.

c) Kadınlar ve erkekler için ayrı alanlarda abdest almaya ve ibadet etmeye elverişli olacak şekilde tesis ve tanzim edilir. Abdest alınan ıslak hacimlerde tuvalet yer almaz ve ibadet mekânlarına doğrudan geçiş sağlanmaz.

ç) Toplam personel sayısı yüze veya toplam emsale esas alanı bin metrekareye kadar olan yerlerde kadın ve erkekler için ayrı ayrı tesis edilen ibadet mekânlarından her birinin net alanı abdest alanı hariç 15 m²’den az olamaz. İlave her yüz personel veya her üç bin metrekare emsale esas alan için kadınlara ve erkeklere ayrı ayrı olmak üzere on beşer metrekare alan eklenir. Personel sayısına veya emsale esas alana göre yapılan hesaplamadan çok olanı esas alınır.

(3) Birinci fıkrada sayılan kullanımların;

a) Aynı yapı bünyesinde bulunması ve bunlardan birinde ikinci fıkrada belirlenmiş şartları karşılayan nitelikleri haiz mescit bulunması halinde,

b) Yer aldığı parselde veya tesis, kampüs, yerleşke ve benzeri içerisinde ya da toplu yapı kapsamında 250 metre yürüyüş mesafesi dahilinde cami bulunması halinde,

ayrıca mescit bulundurma şartı aranmaz. Bu fıkra yapı sahibince talep edilmesi halinde mescit yapılmasına engel teşkil etmez.

(4) Birinci fıkra kapsamındaki yapıların bu madde uyarınca denetimi belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, belediye ve mücavir alan sınırları dışında il özel idareleri tarafından yapılır. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılacak bildirim üzerine ilgili idarece gerekli tedbirlerin alınması sağlanır.

Dış görünüm ve binaların estetiğinde idarelerin yetkileri

MADDE 54- (1) Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yetki ve sorumluluk alanında kalan yerlerde; kentin mevcut ve yeni yapılacak yapılarının estetiği ile ilgili kurallar getirmeye, çevre ve mevcut bina cephe özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamaya, kente yakışır bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamalarını, bahçe duvarlarını, pergola, sundurma ve benzeri kullanım şekillerini, çatı malzeme ve renklerini ve çatı üzerinde kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin tesislerin görünümlerinin estetik açıdan düzenlenmesine ilişkin karar almaya ve tüm ilçelerde uygulamaya koymaya Büyükşehir Belediye Meclisi yetkilidir.

(2) İlçe belediyeleri bu kararların uygulanmasından ve denetlenmesinden sorumludurlar.

(3) İlgili belediyeler, binaların cephelerinin temiz ve bakımlı kalmasını sağlamak amacıyla, dış cephe boya ve kaplamalarının yenilenmesi için gerekli önlemleri alır ve yapı malikini uyarır. Belediye encümen kararı ile yapılan tebligata rağmen mal sahipleri tarafından yerine getirilmeyen eskimiş cephe, malzeme, boya ve kaplamasının yenilenmesi iş ve işlemleri, belediye tarafından yerine getirilir. Yapılan işlerin masrafı %20 fazlasıyla mal sahibinden tahsil edilir.

(4) Mevcut ve yeni yapılacak binalarda uydu anteni ve klima dış ünite yerlerinin, bina cephelerinde görüntü kirliliği yaratmayacak şekilde belirlenmesi zorunludur.

(5) Zemin katı ticaret, üst katlarında da ofis, büro ve benzeri olan binalarda işyerlerine ait tabelalar, binanın giriş kapısının iki yanına 0.25 x 0.15 metre ebadında pirinç levha üzerine belirtilir, bunun dışında katlar seviyesinde tabela yapılamaz. Zemin katta yer alan işyerlerinde ise işyeri cephesi eninde ve 0.70 m. yüksekliği geçmemek üzere tabela kullanılır. Cam giydirme yapılarda cephelere hiçbir şekilde işyeri belirten yazılar yazılamaz. Apartman yönetimi bina cephesinde yapılan uygulamalardan sorumludur.

(6) Bitişik yapı düzenindeki parsellerde yapılan binaların diğer parsellere bitişik olan yan yüzlerinde yapı yoksa veya daha alçak katlı yapı olması nedeniyle sağır cephe görünen yüzleri düzgün bir sıva ile kaplanıp, boyanır.

(7) Bitişik parselde bulunan alçak katlı bina sahipleri, asma iskele ile yapılacak olan bu sıva işlemine binalarının çatılarına zarar verilmemek, verilirse onarmak ve daha sonra çatıyı temizlemek koşuluyla izin verir.

ALTINCI BÖLÜM

Projeler ve Yapı İzin Belgeleri

Projeler ve yapı izin belgelerine ilişkin hususlar

MADDE 55- (1) Projeler ve yapı izin belgelerine ilişkin hususlarda;

a) Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümlere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 54 üncü maddesi,

b) Yapı ruhsatı işlemlerine ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55 inci maddesi,

c) Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsata ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56 ncı maddesi,

ç) Yapı projelerine ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57 nci maddesi,

d) Binalarda tasarruf tedbirleri ve iklim değişikliğine dair ilkelere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57/A maddesi,

e) Esaslı tadilata ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 58 inci maddesi,

f) Yapı ruhsatı gerekmeyen inşai faaliyetlere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi,

g) İstinat duvarlarına ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi,

ğ) Muvakkat yapıya ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 61 inci maddesi,

h) Elektronik haberleşme istasyonlarına ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 62 nci maddesi,

ı) Şantiye binaları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 63 üncü maddesi,

i) Yapı kullanma iznine ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 64 üncü maddesi,

j) Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 65 inci maddesi,

k) Mimari estetik komisyonları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 66 ncı maddesi,

uygulanır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Denetime Dair Hükümler

Bakanlığın denetim yetkisi

MADDE 56- (1) Bakanlığın denetim yetkisine ilişkin hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 67 nci maddesine uyulur.

Fenni mesuliyet

MADDE 57- (1) Fenni mesuliyet hizmetlerine ilişkin hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 68 inci maddesine uyulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Esaslar

Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar

MADDE 58- (1) Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69 uncu maddesine uyulur.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenmesi gereken taahhütnameler, tutanaklar, yapı denetim defteri, yapı tatil zaptı, yapı kullanma izin belgesi formu ve yapı ruhsatı formu hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin eklerinde yer alan örnekler ve formlar kullanılır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bakanlık denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bakanlık denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 1 inci maddesine uyulur.

Mevcut teşekkül

GEÇİCİ MADDE 2- (1) Mevcut teşekkül hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 2 nci maddesine uyulur.

Mevcut yapı ruhsatı başvuruları

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Mevcut yapı ruhsatı başvuruları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 3 üncü maddesine uyulur.

Mevcut haberleşme istasyonları

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Mevcut haberleşme istasyonları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 4 üncü maddesine uyulur.

Yürürlük

MADDE 59- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 60- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı yürütür.

Kirada uygulanabilecek tavan zam oranı, TÜİK'in açıkladığı enflasyon verileriyle birlikte ortaya çıkan 12 aylık enflasyon ortalamasıyla belirleniyor.

2024'ün temmuz ayına kadar 2 yıl boyunca konut kiralarında yüzde 25 zam tavanı uygulanmıştı.

SON 7 AYLIK KİRA ARTIŞ ORANLARI ŞU ŞEKİLDE:

Ağustos 2025: Yüzde 39,62

Eylül 2025: Yüzde 38,36

Ekim 2025: Yüzde 37,15

Kasım 2025: Yüzde 35,91

Aralık 2026: Yüzde 34,88

Ocak 2026: Yüzde 33,98

Şubat 2026: Yüzde 33,39

Mart 2026 TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) – Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) Oranları Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlendi. Açıklanan verilere göre yeni oranlar aşağıdaki gibidir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesi gereğince; taraflarca bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla belirlenecek olup; Mart 2026 Kira artış oranı %32,82 olmuştur.

Kira Artışına Türk Borçlar Kanunu Uyarınca Uygulanan Endeksler (Oranlar)

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk borçlar kanunu 344. Madde

* 26.02.2014 Tarihli ve 6527 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile 5429 sayılı Kanuna eklenen fıkra gereğince “Muhtelif mevzuatta Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve Üretici Fiyat Endeksine (ÜFE) yapılmış olan atıflar, Kurumca hesaplanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine (Yİ-ÜFE), tarım sektörü TEFE ve ÜFE’ye yapılan atıflar Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksine yapılmış sayılır.

** Özel hüküm bulunmayan durumlar için Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesine göre kira artış oranında 12 aylık ortalamaya göre belirlenen TÜFE oranı esas alınır.

*** 7409 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 1. madde uyarınca (11.06.2022 ile 01.07.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

**** 7456 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 2. madde uyarınca (02.07.2023 ile 01.07.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 592)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ek 1 inci maddesinde yer alan yetkiye dayanılarak, vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının belirlenmesi bu Tebliğin amacını ve kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal mevzuat ve dayanak

MADDE 2- (1) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- Ek 1 inci maddesinde; “Mükellef tarafından, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergilere ilişkin vergi ziyaı cezaları ile 5.000 Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve 370 inci maddenin (b) fıkrası kapsamında kendilerine ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere mezkur maddeye göre kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir. Uzlaşmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tespitinde cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınır ve 5.000 Türk lirasını aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için Kanunun 376 ncı maddesindeki indirim oranı %50 artırımlı olarak uygulanır…

Sürekli, geçici ve merkezi uzlaşma komisyonlarının teşkili, uzlaşmaya müracaat etmeye yetkili olanların belirlenmesi, uzlaşmanın şekli, uzlaşmaya konu edilebilecek vergi, resim ve harçlara ilişkin cezaların belirlenmesi, uzlaşma komisyonlarının yetkileri, uzlaşmanın yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir…”,

- Mükerrer 414 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bu Kanunda yer alan maktu hadler ile asgari ve azami miktarları belirtilmiş olan para ile ödenecek ceza miktarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve miktarların yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Cumhurbaşkanı, bu suretle tespit edilen had ve miktarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye, nispi hadleri ise iki katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye veya tekrar kanuni seviyesine getirmeye yetkilidir.”

hükümleri yer almaktadır.

Vergi ziyaı cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının tespiti

MADDE 3- (1) Vergi dairesi/bağlı vergi dairesi (malmüdürlüğü) uzlaşma komisyonlarının yetkisini aşan uzlaşma talepleri ilgili defterdarlık uzlaşma komisyonunca, bunların yetkisini aşan uzlaşma talepleri ise sırasıyla Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonu veya Merkezi Uzlaşma Komisyonunca incelenip sonuçlandırılacaktır.

(2) Uzlaşma görüşmesinin yapılacağı yetkili komisyon, vergi/ceza ihbarnamesinde yer alan vergi ziyaı cezası tutarı esas alınmak suretiyle belirlenecektir. Aynı yıl veya muhtelif yıllar için birden fazla vergi ziyaı cezası kesilmesi durumunda, yetkili komisyon en yüksek ceza tutarını içeren vergi/ceza ihbarnamesine göre belirlenecektir. Uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından, diğer vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin uzlaşma talepleri de ceza tutarı en yüksek olan vergi/ceza ihbarnamesindeki tutara göre belirlenen yetkili uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetkili uzlaşma komisyonlarının tespiti

MADDE 4- (1) Vergi dairesi/bağlı vergi dairesi (malmüdürlüğü) uzlaşma komisyonlarının yetkisini aşan uzlaşma talepleri ilgili defterdarlık uzlaşma komisyonunca, bunların yetkisini aşan uzlaşma talepleri ise sırasıyla Vergi Daireleri Koordinasyon Uzlaşma Komisyonu veya Merkezi Uzlaşma Komisyonunca incelenip sonuçlandırılacaktır.

(2) Uzlaşma görüşmesinin yapılacağı yetkili komisyon, vergi/ceza ihbarnamesinde yer alan usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezası tutarı esas alınmak suretiyle belirlenecektir. Aynı yıl veya muhtelif yıllar için birden fazla usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasının kesilmesi durumunda, yetkili komisyon en yüksek ceza tutarını içeren vergi/ceza ihbarnamesine göre belirlenecektir. Uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından, diğer vergi/ceza ihbarnamelerine ilişkin uzlaşma talepleri de ceza tutarı en yüksek olan vergi/ceza ihbarnamesindeki tutara göre belirlenen yetkili uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

(3) Uzlaşma kapsamına alınan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tutarı, 213 sayılı Kanunun mükerrer 414 üncü maddesi uyarınca, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesine göre tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle belirlenecek olup belirlenen tutarlar Hazine ve Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete’de ilan edilecektir. Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezasının uzlaşma kapsamına girip girmediğinin tespitinde tarhiyat sonrası uzlaşma için vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihinde geçerli olan 213 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesindeki 5.000 Türk liralık (2026 yılı için 40.000 Türk lirası) tutarın, mezkûr Kanunun 414 üncü maddesi gereğince artırılmış hali dikkate alınacaktır.

(4) Aynı yıl veya muhtelif yıllar için usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezaları ile birlikte vergi ziyaı cezaları için de uzlaşma başvurusunda bulunulması halinde, yetkili uzlaşma komisyonunun tespiti için vergi ziyaı cezası tutarları dikkate alınacaktır. Vergi ziyaı cezası tutarı hangi uzlaşma komisyonunun yetkisinde kalıyorsa, kesilen diğer ceza/cezalar için yapılan uzlaşma talepleri de uzlaşmada birliğin sağlanması bakımından aynı uzlaşma komisyonunda görüşülecektir.

Uzlaşma komisyonlarının uzlaşma konusu yapabilecekleri vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarına ilişkin yetki sınırı

MADDE 5- (1) Uzlaşma komisyonlarının uzlaşma konusu yapabilecekleri vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tutarları, uzlaşma görüşmelerinin mahallinde hızlı bir şekilde sonuçlandırılması amacıyla ve gerekli görülen diğer hallerde iller veya il grupları itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenir.

Yürürlük

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 2026/1)

MADDE 1- (1) 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 95 inci maddesi gereğince, nüfusları ile ekonomik ve sosyal gelişme durumlarına göre hazırlanan belediye grupları ekli listede gösterilmiştir.

MADDE 2- (1) Nüfuslarına göre belediyeler aşağıdaki gruplara ayrılmıştır:

a) Nüfusu 250.000’den fazla olan belediyeler 1. grup.

b) Nüfusu 100.001 - 250.000 arasında olan belediyeler 2. grup.

c) Nüfusu 50.001 - 100.000 arasında olan belediyeler 3. grup.

ç) Nüfusu 10.001 - 50.000 arasında olan belediyeler 4. grup.

d) Nüfusu 10.000’e kadar olan belediyeler 5. grup.

MADDE 3- (1) Sanayi veya ticaret ya da turizm yönünden önem arz eden belediyeler ile ilçe merkezi olan belediyeler, mensup oldukları gruptan bir üst gruba yükseltilmiştir.

(2) Nüfusu 100.001’den az olan il merkezi belediyeleri 2. grup olarak belirlenmiştir.

MADDE 4- (1) Belediyelerin nüfuslarının tespitinde, Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılına ait Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları esas alınmıştır.

MADDE 5- (1) 3/8/2022 tarihli ve 31912 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 2022/1) yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

‘YARGILAMA, SAVCI, AVUKAT VE HAKİMDEN OLUŞAN ÜÇLÜ BİR YAPIYA SAHİPTİR’

Konuşmasında Çekmeköy’de menfur bir saldırı sonucu hayatını kaybeden öğretmen Fatma Nur Çelik’e rahmet, ailesine başsağlığı dileyen Gürlek, süreci yakından takip ettiğini belirtti. Mülkün temelinin adalet olduğunu vurgulayan Gürlek, savunmanın ana omurgasının avukatlar olduğunu ifade ederek, “Yargılama; savcı, avukat ve hâkimden oluşan üçlü bir yapıya sahiptir. Ancak üçü bir araya gelirse yargılama faaliyeti başlar. Bu üç unsur eşit derecede kıymetlidir. Yargı bağımsızlığının güvencesi bağımsız avukatlardır. Kanunlarımızda açıkça avukatların yargının kurucu unsuru olduğu yazılıdır" diye konuştu.

‘SON 24 YILDA ÖNEMLİ DÜZENLEMELERİ HAYATA GEÇİRDİK’

Uzlaşma ve arabuluculuk gibi alternatif çözüm yollarındaki katkıları için avukatlara teşekkür eden Gürlek, son 24 yılda avukatları doğrudan ilgilendiren pek çok düzenlemenin hayata geçirildiğini söyledi. Gürlek, “Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı’nı getirerek mesleğe nitelik kazandırdık. Hukuk fakültelerinde ikinci öğretimi kaldırdık. Dikey geçiş sistemini kaldırdık. Fakültelere girişte başarı sıralamasını önce 125 bine, daha sonra 100 bine getirerek hukuk fakültelerinde kaliteyi artırdık. Avukatların görevlerinden doğan suçlarda verilen bölge adliye mahkemesi kararlarının her hâlükârda Yargıtay’a gitmesi için gerekli düzenlemeyi yaptık. Avukatlarımıza yeşil pasaport hakkı tanıdık. E-duruşma uygulamasını hayata geçirdik. Avukatlarımız video konferans yoluyla bürolarından ya da bulundukları yerden duruşmalara katılabiliyor" ifadelerini kullandı.

UYAP entegrasyonunun genişletilmesi, avukatlık hizmetlerindeki KDV oranının düşürülmesi, mesleğe yeni başlayan avukatlardan 5 yıl boyunca baro keseneği alınmaması ve büro kurma giderleri için finansman desteği sağlanması gibi düzenlemeleri de hatırlatan Gürlek, “20 yıllık kıdeme sahip hukukçulara arabuluculuk imkânı tanıdık. Uzlaştırmacı olabilmek için hukuk fakültesi mezunu olma şartı getirdik. Tüm bu düzenlemeler savunmayı güçlendiren, avukatlarımızın yıllardır dile getirdiği taleplere cevap veren önemli adımlardı" dedi.

Bakan Gürlek, “Avukatlarımız hak arama hürriyetinin teminatı, adalet sistemimizin vazgeçilmez kurucu unsurudur. Savunmanın güçlü olduğu yerde adalet daha da kökleşir, toplumsal güven daha da artar" diye konuştu.

Kanun değişikliği öncesinde de bu konuda gerçek olmayan bilgiler yayılmıştı. Şimdi de Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra aynı yanlış bilgiler verilmeye devam ediliyor.

Bazı ulusal ve sosyal medya mecralarında iddia edildiğinin aksine trafik cezalarında uygulanan tolerans sınırı kaldırılmadı ancak önemli bir değişikliğe gidildi.

Bilgi kirliliğini ortadan kaldırmak için Kanunun ilgili maddelerine de atıf yaparak değerlendirme yapalım.

1) Tolerans Sınırı Artık Hızın Yüzdesiyle Değil Doğrudan Aşılan “Km/s” Değeriyle Ölçülecek

2) Şehir içinde tolerans sınırı düşürüldü.

TRARİK KANUNUNDA yapılan değişiklikten önce, şehir içi hız sınırının 82 km/s olduğu bir yolda %10 esneklik payı ile 91 km/s hıza kadar ceza yazılmazken, yeni kural ile bu sınır 88 km/s'ye çekildi. Zira Kanunun 51. Maddesinin a) bendinde şehir içinde hız sınırını 6 km. ve üzeri aşanlara ceza öngörülmüştür.

51. Maddenin b) bendinde ise şehirlerarası yolda 11 km. ve üzeri aşanlara ceza öngörülmüştür. Dolayısıyla şehir içi ve şehirlerarası yollar şeklinde bir ayrım yapılmıştır.

Hız Aşımına Göre Yeni Ceza Tutarları

Yeni sistemde hız ihlali yapanların ehliyetleri de 30 ila 90 gün arasında geri alınabilecek.

Yeni ceza listesi belli oldu

Yerleşim yeri içinde:

6-10 km/s aşımına 2.000 TL

11-15 km/s aşımına 4.000 TL

16-20 km/s aşımına 6.000 TL

21-25 km/s aşımına 8.000 TL

26-35 km/s aşımına 12.000 TL

36-45 km/s aşımına 15.000 TL

46-55 km/s aşımına 20.000 TL

56-65 km/s aşımına 25.000 TL

66 km/s ve üzeri aşımda 30.000 TL

Yerleşim yeri dışında:

11-15 km/s aşımına 2.000 TL

16-20 km/s aşımına 4.000 TL

21-25 km/s aşımına 6.000 TL

26-30 km/s aşımına 8.000 TL

31-40 km/s aşımına 12.000 TL

41-50 km/s aşımına 15.000 TL

51-60 km/s aşımına 20.000 TL

61-70 km/s aşımına 25.000 TL

71 km/s ve üzeri aşımda 30.000 TL

Prof. Dr. Rauf Karasu

Hacettepe Üni. Hukuk Fak. Özel Hukuk Bölüm Başkanı

Ağustos 2025: Yüzde 39,62

Eylül 2025: Yüzde 38,36

Ekim 2025: Yüzde 37,15

Kasım 2025: Yüzde 35,91

Aralık 2025: Yüzde 34,88

Ocak 2026: Yüzde 33,98

Şubat 2025 TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) – Yİ-ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) Oranları Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlendi. Açıklanan verilere göre yeni oranlar aşağıdaki gibidir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesi gereğince; taraflarca bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla belirlenecek olup; Şubat 2025 Kira artış oranı %33,39 olmuştur.

Kira Artışına Türk Borçlar Kanunu Uyarınca Uygulanan Endeksler (Oranlar)

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk borçlar kanunu 344. Madde

* 26.02.2014 Tarihli ve 6527 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile 5429 sayılı Kanuna eklenen fıkra gereğince “Muhtelif mevzuatta Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve Üretici Fiyat Endeksine (ÜFE) yapılmış olan atıflar, Kurumca hesaplanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine (Yİ-ÜFE), tarım sektörü TEFE ve ÜFE’ye yapılan atıflar Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksine yapılmış sayılır.

** Özel hüküm bulunmayan durumlar için Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesine göre kira artış oranında 12 aylık ortalamaya göre belirlenen TÜFE oranı esas alınır.

*** 7409 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 1. madde uyarınca (11.06.2022 ile 01.07.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

**** 7456 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 2. madde uyarınca (02.07.2023 ile 01.07.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

>> Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun için TIKLAYINIZ

ALKOLLÜ ARAÇ KULLANMA

0,50 promil üzeri alkolle araç kullananlara verilen ceza 25 bin liraya yükseltildi. İkinci kez alkollü araç kullananlara 50 bin lira, üçüncü ve sonraki ihlallerde ise 150 bin lira ceza uygulanacak. Uyuşturucu madde kullanan sürücülere 150 bin lira ceza ve ehliyet iptali uygulanacak. Kolluk tarafından ölçüm yaptırmayanlara da aynı miktarda ceza ve 5 yıl ehliyete el koyma yaptırımı getirildi.

SALDIRI AMAÇLI ISRARLI TAKİBE 180 BİN LİRA

Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Ayrıca bu sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilecek.

Sürücü belgeleri geri alınan sürücülerin, ehliyetleri psikoteknik değerlendirmeden geçirilmesinin ardından iade edilecek.

EHLİYETSİZ SÜRÜCÜYE CEZA DA ARTTI

Ehliyeti olmadan motorlu araç kullananlara 40 bin lira idari para cezası uygulanacak. Ehliyeti geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullananlar ile sürücü belgesi iptal edildiği halde direksiyon başına geçenlere ise 200 bin lira ceza kesilecek.

Ehliyeti iptal edilen kişilere araç kullandıran işletenlere de tescil plakası üzerinden 40 bin lira idari para cezası verilecek.

KIRMIZI IŞIK İHLALİ CEZASI

Kırmızı ışık ihlali nedeniyle kazaya sebebiyet veren sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınacak. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geri doğru bir yıl içinde 6 kez kırmızı ışık ihlali yapan sürücünün ehliyeti iptal edilecek.

Kırmızı ışık ihlallerinde cezalar, bir yıl içindeki tekrar sayısına göre artırılacak.

İkinci ihlalde 10 bin lira, üçüncü ihlalde 15 bin lira, dördüncü ihlalde 20 bin lira, beşinci ihlalde 30 bin lira, altıncı ihlalde 80 bin lira para cezası kesilecek.

DRİFT ATAN SÜRÜCÜNÜN BELGESİ İPTAL EDİLEBİLECEK

Kanun ile kamuoyunda "drift atmak" olarak bilinen hareketleri yapan sürücülere verilecek cezalar düzenleniyor. Akrobatik hareketler yaparak araç süren sürücülere 46 bin lira idari para cezası uygulanacak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak ve araç 60 gün süreyle trafikten menedilecek. Geri alınan sürücü belgeleri, süre sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına engel hali olmadığının anlaşılması ve idari para cezasının tümünün tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilecek.

Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilecek.

Bisiklet, elektrikli skuter, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerinin yaya yollarında araç sürmeleri halinde 5 bin lira idari para cezası kesilecek.

CEP TELEFONU İLE KONUŞANA KADEMELİ CEZA

Seyir halinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5 bin lira idari para cezası kesilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde sürücülere 10 bin lira, bir yıl içinde bu kuralın 3 veya daha fazla ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 20 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınacak.

DÜĞÜN KONVOYLARI

Trafikte makas atanlara, otoyollarda veya bölünmüş karayollarında araçlarını ters istikamette sürenlere, araçlarını konvoy şeklinde veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfi hareketlerle trafiğin akışını engelleyecek şekilde araçlarını durduranlar 90'ar bin lira idari para cezasına çarptırılacak.

AMBULANSA YOL VERMEYENE AĞIR CEZA

Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermeyenlere 15 bin lira, ambulans veya itfaiyeye yol açmayanlara ise 46 bin lira, ayrıca ehliyete el koyma ve trafikten men cezaları uygulanacak. Araçlar arasındaki mesafe kuralına uymayanlara 5 bin lira, kavşaklarda geçiş hakkı kurallarına uymayanlara ise bin ila 5 bin lira arasında idari para cezası verilecek.

HIZ SINIRI İHLALİ CEZASI NE KADAR?

Kanunla, Karayolları Trafik Kanunu'nun hız sınırlarına uyma zorunluluğuna yönelik hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmayacak.

-Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu yönetmelikte belirlenen hız sınırlarını, yerleşim yeri içinde, 6-10 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira,

-11-15 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 16-20 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 26-35 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 36-45 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira, 46-55 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira,

-56-65 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 66 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası verilecek.

Söz konusu hız sınırlarını, yerleşim yeri dışında 11-15 kilometre/saat aşanlara 2 bin lira,

-16-20 kilometre/saat aşanlara 4 bin lira, 21-25 kilometre/saat aşanlara 6 bin lira, 26-30 kilometre/saat aşanlara 8 bin lira, 31-40 kilometre/saat aşanlara 12 bin lira, 41-50 kilometre/saat aşanlara 15 bin lira,

-51-60 kilometre/saat aşanlara 20 bin lira, 61-70 kilometre/saat aşanlara 25 bin lira, 71 kilometre/saat ve daha fazlasını aşanlara 30 bin lira idari para cezası uygulanacak.

- Yerleşim yeri içinde hız sınırını 46-55 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 30 gün, 56-65 kilometre/saatle ihlal edenlerin her seferinde 60 gün, 66 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin her seferinde 90 gün süreyle sürücü belgeleri geri alınacak.

TRAFİK ZABITASI

Otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahası ile sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilecek.

Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde sorumluluk bölgesine göre genel zabıta ilgili mevzuatta belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkili olacak.

AĞIR TONAJA İZİN ŞARTI

Özellikli yüklerin taşınması ve trafiğe çıkışı için Karayolları Genel Müdürlüğü'nden (KGM) izin alınacak. Bu araçlardan karayolu kullanım bedeli alınacak. Ödenecek bedel dingil başına tonaj, dingil sayısı, taşıma mesafesi gibi kriterlere göre her yıl ilan edilecek.

“DUR” İHTARINA UYMAMA

Polisin “dur” ihtarına uymayarak kaçan sürücülere 200 bin lira idari para cezası verilecek. Bu sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçları ise 60 gün trafikten men edilecek.

PLAKADA DEĞİŞİKLİK CEZASI ARTTI

Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin lira idari para cezası verilecek. Bu araçlar plakaları uygun duruma getirilene kadar trafikten menedilecek.

Başka bir araca ait tescil plakasını veya geçici tescil plakasını, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluş tarafından verilmemiş plakayı, tescil kaydı bulunmayan plakayı veya sahte plakayı takan veya kullananlara 140 bin lira idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün süreyle trafikten menedilebilecek.

Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücüler 140 bin lira idari para cezasına çarptırılacak, araç 30 gün süreyle trafikten menedilecek. Yasa değişikliğinde şöyle denildi:

“Tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere 140.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere her seferinde 280.000 Türk lirası idari para cezası verilir ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir.”

Motorlu bisiklet ve motosiklet cinsi araçların, izin alınarak yapılan gösteriler dışında tek tekerlek üzerinde, sele üzerine yatarak, sele üzerinde ayağa kalkarak, kendi etrafında döndürülerek, tekerleği kaydırılarak, sürüş güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek benzeri akrobatik hareketler yapılarak sürülmesi yasaktır.”

“Birinci fıkranın (a), (b), (c), (d) ve (e) bentleri ile beşinci fıkra hükümlerine uymayan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Birinci fıkranın (f) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 46.000 Türk lirası idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması ve bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla iade edilir.

>> Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun için TIKLAYINIZ

Tebliğ ile; Taksilere, kartla ödeme yapılması amacıyla taksimetre özelliği ile bağlantılı Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirildi.

Bu çerçevede mevcut taksi işletmecilerinin, en geç 1 Eylül'e kadar bu cihazları alıp kullanmaya başlaması gerekiyor.

---

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 591)

Amaç ve konu

MADDE 1- (1) Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, belge düzenine olan uyum ve kartla ödeme imkânlarının artırılması amacıyla taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere, kullandıkları taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışacak veya taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti getirilmiştir.

(2) Bu kapsamda, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere Taksi Mali Cihaz kullanma ve bu cihazlar üzerinden kartla ödeme imkânı sağlanması zorunluluğu getirilmesine, söz konusu cihazların onaylanmasına ve üretilmesine ilişkin hususlar ile bu cihazlarla bağlantılı çalışacak taksimetrelerde ilave olarak bulunması gereken özelliklerin belirlenmesi, bu cihazlar üzerinden düzenlenecek belgelerin içeriği ile formatların belirlenmesi, bu cihazlar aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlere yönelik bilgi verme yükümlülüğü getirilmesi, bu yükümlülüğü yerine getireceklerin uymakla yükümlü oldukları kurallar ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesi bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.

Yasal düzenlemeler

MADDE 2- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 149 uncu maddesinde, “Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”,

- Mükerrer 242 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında, “Maliye ve Gümrük Bakanlığı; mükelleflere, niteliklerini belirlediği elektronik cihazları kullandırmak suretiyle belge düzenlettirmeye ve kullanılacak özel cihazlardan çıkarılan pulları belgelere ekletmeye yetkilidir. Elektronik cihazlarla düzenlenen belgeler ile özel cihazlardan çıkarılan pulları ihtiva eden belgeler bu Kanun hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş belge hükmündedir.

...

Maliye ve Gümrük Bakanlığı, elektronik cihazlarla veya kullanılacak özel cihazlardan çıkarılan pulları ekletmek suretiyle belge düzenletme yetkisini; iş grupları, sektörler, bölgeler, yerleşim birimleri, yıllık hasılat tutarları itibariyle veya sabit bir işyerinde faaliyet gösterilip gösterilmediğine göre ayrı ayrı veya topluca kullanabilir”,

- Mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Maliye Bakanlığı;

1. Mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya,

…

3. Tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması veya ibraz edilmesi hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye,

4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye, standart belirlemeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler ile bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluk veya standartları beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler veya bilgi ve işlem çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya ya da belirlemeye, kanuni süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameler ile süresinden sonra verilen bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere istinaden düzenlenen ihbarnameleri, mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeleri gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelere ilişkin yapılan işlemlerin sonuçlarını internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında ilgili kişilere göndermeye ve bunların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye,

…

6. Vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya,

….

Yetkilidir.”

hükümleri yer almaktadır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) 213 sayılı Kanun: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununu,

b) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,

c) Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

ç) Bütünleşik belge: Taksi Mali Cihaz kullanılarak belgelendirilecek işleme ilişkin yapılacak ödemenin kart ve benzerleri ile gerçekleşmesi halinde muhteviyatında banka POS harcama bilgilerini de içeren e-Belgeyi,

d) Bütünleşik fiş: Taksi Mali Cihaz kullanılarak belgelendirilecek işleme ilişkin yapılacak ödemenin kart ve benzerleri ile gerçekleşmesi halinde muhteviyatında banka POS harcama bilgilerini de içeren fatura yerine geçen belge olarak kabul edilen perakende satış vesikasını,

e) EFT-POS: Troy, Europay, Mastercard, VISA ve benzeri sertifikalarla uyumlu kartlı ödeme sistemleri terminalini,

f) Elektronik belge (e-Belge): Usul ve esasları Vergi Usul Kanunu genel tebliğleri ile belirlenen e-Arşiv Fatura ve e-Faturayı,

g) GİB Teknoloji: Gelir İdaresi Başkanlığının bilgi teknolojilerine ilişkin süreçlerini yürüten birimleri,

ğ) GPS: Küresel konumlama sistemini (Global Positioning System),

h) İşletici kuruluş: 1/6/2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 507)’nde tanımlanan Finans Kuruluşu veya Ödeme Kaydedici Cihaz Üreticilerinden, Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemini işletmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen ve Sistemin işletilmesi nedeniyle Bakanlık, Başkanlık ve Sistem kapsamındaki hizmetlerden yararlananlara karşı asli sorumlu olan kuruluşlardan her birini,

ı) Kart: 23/2/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununda tanımlanan banka kartı ve kredi kartı ile 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında ödeme aracı olarak kullanılan kartları,

i) Kuruluş: 6493 sayılı Kanun kapsamında faaliyet izni bulunan ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları ile Posta ve Telgraf Teşkilat Anonim Şirketini,

j) Ödeme Kaydedici Cihaz (ÖKC) üreticisi: 15/6/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 426) kapsamında YN ÖKC’lerin ithali/üretimi, satışı ve satış sonrası bakım onarım hizmetlerinin yürütülmesi için Bakanlıktan onay alan firmayı,

k) Sistem: Taksi Mali Cihazların kayıt, aktivasyon, hurda ve benzeri işlemlerin yapıldığı Taksi Mali Cihaz üreticilerine ait sistemi,

l) Taksi: Yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en çok dokuz oturma yeri olan, insan taşımak için imal edilmiş, taksimetre ile yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu aracı,

m) Taksimetre: 3/9/2013 tarihli ve 28754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taksimetre Muayene Yönetmeliğinde belirlenen şartları taşıyan ve takıldığı taksinin özelliklerine ve ayarlandığı tarife esas alınarak yolcunun ödemesi gereken ücreti taksimetre ücret hesaplama yöntemine göre sürekli olarak hesaplayabilen ve ücret göstergesinde gösterebilen ölçü aletini,

n) Taksi Mali Cihaz: Taksimetreler ile bağlantılı olarak çalışan veya taksimetre özelliğini haiz bu Tebliğ kapsamında onay alan çevrimiçi çalışan EFT-POS özellikli cihazı,

o) Taksi Mali Cihaz üreticisi: Bu Tebliğ kapsamında Bakanlıktan Taksi Mali Cihaz üretim/ithalat izni alan firmaları,

ö) Taksi Mali Cihaz yetkili servisi: Taksi Mali Cihaz için Bakanlıktan onay alan üretici/ithalatçı firmaların bu cihazların bakım ve onarım hizmetlerini yapmaya yetkili kıldığı kişi veya kurumu,

p) TCKN: Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarasını,

r) TSE: Türk Standardları Enstitüsünü,

s) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,

ş) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti: Elektronik ortamda yolcu ile taksicilik faaliyetinde bulunan mükellef arasında bağlantı kurulmasına, yolcunun hizmet almasına ve ödeme yapmasına imkân tanıyan hizmeti,

t) Üye İşyeri Anlaşması: Kartların kabulünü sağlamak amacıyla 5464 sayılı Kanun kapsamında banka ya da diğer kuruluşlar ile yapılan anlaşma veya 6493 sayılı Kanun kapsamında ödeme hizmeti sağlayıcısı ile yapılan anlaşmayı,

u) VKN: Vergi Kimlik Numarasını,

ifade eder.

Taksi Mali Cihaz

MADDE 4- (1) Taksi Mali Cihazları, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay alınan cihazlardır. Taksi Mali Cihazları fiş veya e-Belge düzenleyebilen cihazlar olarak aşağıda belirtildiği şekilde ikiye ayrılmaktadır:

a) Fiş düzenleyen Taksi Mali Cihaz: Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay almış fiş düzenleyebilen Taksi Mali Cihazdır.

b) e-Belge düzenleyen Taksi Mali Cihaz: Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bu Tebliğ kapsamında taksi işletmeciliği faaliyetinde kullanılmak üzere Bakanlıktan onay almış e-Belge düzenleyebilen Taksi Mali Cihazdır.

Taksi Mali Cihaz onayı ve teknik özellikleri

MADDE 5- (1) Taksi Mali Cihaz modellerinin taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerce kullanılabilmesi için, Bakanlıkça belirlenmiş olan şartları haiz olduğunun onaylanmış olması mecburidir.

(2) Onay müracaatında bulunan firmalar idari ve teknik incelemeye tâbi tutulur. Firmaların idari incelemeleri, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca gerçekleştirilir. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 426) kapsamında onay almış ÖKC üreticileri ve Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 507) kapsamında yetkilendirilmiş işletici kuruluşlar idari incelemeye tabi değildir. Taksi Mali Cihaz üreticileri gerek görülmesi hâlinde Bakanlık tarafından her zaman idari incelemeye tâbi tutulabilir.

(3) Bu Tebliğ ve dijital.gib.gov.tr adresinde Başkanlıkça yayımlanacak ilgili teknik kılavuzlarda nitelikleri belirtilen Taksi Mali Cihaz onay başvuruları, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından yapılacaktır. Onay başvurusunda bulunulan Taksi Mali Cihazların en az iki farklı taksimetre üreticisine ait olan taksimetrelerle bağlantılı olarak çalışması gerekmektedir. Ancak taksimetre ve Taksi Mali Cihaz fonksiyonlarını haiz tek bir cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda en az iki farklı taksimetre ile bağlantılı çalışma şartı aranmaz.

(4) Taksi Mali Cihaz onayları bu cihazların bağlantılı olarak çalışacakları taksimetrelerin marka ve modellerini de içerecektir.

(5) Taksi Mali Cihazlar aşağıdaki süreçler tamamlandıktan sonra onaylarında belirtilen taksimetreler ile bağlantılı olarak kullanılabilecektir:

a) Onay süreci, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından aşağıda sayılan bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlığa yapılacak başvuru ile başlar.

b) Taksi Mali Cihaz üreticileri, bir dilekçe ile Bakanlığa başvurarak Taksi Mali Cihazlarının onaylanmasını talep edeceklerdir.

c) Taksi Mali Cihaz üreticilerinin bu Tebliğde belirtilen yükümlülükleri yerine getirecek şekilde organizasyon yapısına veya servis ağına sahip olması gerekmektedir.

ç) Onay başvurusu ekinde yer alması gereken teknik dosyada (fiziki ve dijital) aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere yer verilecektir:

1) Taksi Mali Cihaz üreticilerinin veya bunların kanuni temsilcilerinin kimlik bilgileri.

2) Cihazın üretildiği ülke.

3) Cihazı üreten fabrikanın adı ve adresi.

4) Cihazın modeli.

5) Cihazın ticari ismi (markası).

6) Cihazın tipi.

7) Cihazın teknik özellikleri.

8) Elektronik unsurların listesi ve bunların başlıca özellikleri (ulusal veya uluslararası normlara atıf yapılacak).

9) Fonksiyonel ve imalatla ilgili özelliklerinin açıklandığı şema ve planlar.

10) Cihazın işleme programı ve işleniş sırasında dikkate alınacak konuları içeren bir ana şema.

11) Cihazın bütününün ve muhtelif kısımlarının fotoğrafları.

12) Onaylanan Taksi Mali Cihazların dış yüzünde kolayca görülebilecek şekilde, üzerinde üreticinin firma adı, modelin ticari ismi (marka ve modeli), cihazın sicil numarası, onay belgesi ile ilgili hususların ve yetkili teknik servisin yer aldığı bir plaket bulunacaktır. Sicil numarasının cihaz içerisine tespit edilmesi ve cihaza yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere kaydedilmesi, kaydedildikten sonra ise herhangi bir yöntemle değiştirilemez ve silinemez olması zorunludur.

13) Kullanım ve bakım normları (Ulusal veya Uluslararası).

14) Satış usulü ve organizasyonunun özellikleri.

15) Bakım ve onarım organizasyonunun özellikleri.

16) Yurt içinde yetkili bakım ve onarım yapabilecek merkez ve servislerin listesi, bunların yerlerini gösterir harita.

17) Bakım ve onarım merkezlerinde çalışacak elemanlara verilmesi düşünülen kimlik belgesi örneği.

18) Cihazı üreten firmanın adını belirten damgası (kaşesi).

d) Onay başvurusu sırasında iki adet Taksi Mali Cihazın teslimi gerekmektedir. Başvuru dilekçesinde cihazların, yürürlükte olan kanuni ve idari düzenlemelere uygun olduğu belirtilmelidir. Seri olarak yapılacak üretimlerin onaylanan modele uygun olarak imal edileceği garanti edilmelidir.

e) Verilen onaylar üç yıl için geçerli olup eşit süreler itibarıyla uzatılabilir. Onayın geçerli olduğu süre içerisinde süre uzatımı talebinde bulunulmazsa veya uzatma talebi reddedildiği takdirde, onaylanan modele uygun faaliyette bulunan cihazlar için onay hükümleri geçerli sayılır. Onayın geçerli olduğu süre içerisinde süre uzatım talebinde bulunulmaması veya talebin reddedilmesi durumunda, söz konusu cihazın üretimi ve satışı mümkün değildir. Ancak Taksi Mali Cihaz üreticileri, mükellefler tarafından kullanılmakta olan cihazlara ilişkin bakım, onarım ve servis hizmetlerine devam edeceklerdir.

f) Onay için başvuru yapan Taksi Mali Cihaz üreticileri, bağlantılı olarak çalışacakları en az iki farklı taksimetre üreticisine ait olan taksimetrelere ilişkin özelliklere ve taksimetrelerin ilgili mevzuat kapsamında alınmış onay belgesine başvuru dosyasında yer vereceklerdir. Taksimetre ve Taksi Mali Cihaz fonksiyonlarını haiz tek bir cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda da taksimetre özelliklerine ve taksimetrenin ilgili mevzuat kapsamında alınmış onay belgesine yer verilecektir.

g) Onay başvurusunda bulunan Taksi Mali Cihazlar teknik incelemeye tâbi tutulacaktır.

ğ) Taksimetreler ile bağlantılı çalışacak Taksi Mali Cihazlara ve bağlantılı çalışmaya ilişkin teknik incelemeler (donanım güvenliği testleri, mali yazılım fonksiyonel ve güvenlik testleri, güvenli haberleşme testleri ve benzeri) Başkanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde TÜBİTAK ve TSE tarafından yapılır. Başkanlık, gerek görmesi hâlinde TÜBİTAK ve TSE dışındaki kurumlara da inceleme yaptırabilir. Yetkili kurumlarca yapılan teknik incelemelerin müspet olması hâlinde, Taksi Mali Cihazları ve bağlantılı çalışacakları taksimetrelere marka ve modelleri itibarıyla birlikte onay belgesi verilecektir. Onay verilen cihazların “marka, model, firma kodu ile firma adı” ve taksimetrelerin “marka, model ve firma adı” dijital.gib.gov.tr adresinde ilan edilecektir.

h) Onaylanan modele uygun olmayan cihazların üretildiği veya ithal edildiği ve satış sonrası bakım ve onarım konusunda öngörülen şartlara uyulmadığı takdirde modelin onayı iptal edilir. Onayın iptali tedbirin alındığı tarihten itibaren hüküm icra eder.

ı) Bu madde kapsamında onay alan Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından, daha önce verilen onayda yer almayan marka ve modeldeki bir veya birden fazla taksimetre için de onay başvurusunda bulunulabilecektir.

(6) Taksi Mali Cihazlar ile birlikte onaya sunulacak taksimetrelerin, ilgili mevzuatta belirlenen teknik özellikleri/şartları taşıması gerekmektedir.

(7) Bakanlıkça onaylanacak Taksi Mali Cihazlar ve bağlantılı çalıştıkları taksimetrelerin aşağıda yer verilen teknik özelliklere sahip olması gerekmektedir:

a) Taksimetrenin açılması ile birlikte eş zamanlı olarak Taksi Mali Cihazda işlemin başlaması, taksimetrede ücretin hesaplanmasıyla eş zamanlı olarak Taksi Mali Cihazda da işlemin sonlandırılması esastır.

b) Taksimetre, Taksi Mali Cihazdan bağımsız olarak tek başına çalışamayacak, ücretin hesaplanması ve işlemin tamamlanmasını müteakip Taksi Mali Cihazdan fiş veya e-Belge düzenlendikten sonra taksimetrenin yeniden kullanılması mümkün olabilecektir.

c) Taksi Mali Cihaz, taksimetreden bağımsız olarak tek başına çalışamayacak ve fiş veya e-Belge düzenleyemeyecektir. Tutar bilgisi Taksi Mali Cihaza taksimetreden otomatik olarak gelecek ve Taksi Mali Cihaza manuel tutar girişi yapılamayacaktır.

ç) Taksi Mali Cihazdan düzenlenecek, fiş, e-Belge, bütünleşik fiş ile bütünleşik e-Belgeye ilişkin hususlar Başkanlık tarafından dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanan teknik kılavuzlarla belirlenecektir. Bu kapsamda taksimetre üreticileri/ithalatçıları, banka ve benzeri kuruluşlar Taksi Mali Cihaz üreticilerine her türlü teknik desteği sunmak zorundadırlar.

d) Taksimetrenin, Taksi Mali Cihaz ile haberleşen donanım birimlerinin değişimini gerektiren hallerde değişim işlemi yetkili servis ile birlikte yapılıp ruhsatnameye işlenecektir.

e) Fiş düzenleyebilen Taksi Mali Cihazların verilen hizmet bedelinin 213 sayılı Kanunda belirlenen fatura düzenleme sınırının üzerinde olması veya talep edilmesi durumunda hizmeti alanın TCKN ve VKN bilgisinin girilmesine imkân verecek özellikte olması gerekmektedir.

f) Taksi Mali Cihazlar, taksimetreler ile Başkanlık tarafından geliştirilen güvenli ve şifreli iletişim protokolleri ile haberleşmek zorundadır.

g) Taksi Mali Cihaz, GPS üzerinden enlem ve boylam bilgilerini içeren konum verisini alarak zaman bilgisi ile birlikte saklamalıdır. Ancak Taksi Mali Cihazla bağlantılı olarak kullanılacak taksimetrede yer alan GPS üzerinden söz konusu verilerin alınabilmesi halinde Taksi Mali Cihazda bu özelliğin bulunmasına gerek bulunmamaktadır.

(8) Taksi Mali Cihazlar, bu Tebliğde belirtilen özelliklere ilave olarak Başkanlık tarafından dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarda belirtilen asgari teknik özellikleri de haiz olmalıdır.

(9) Taksi Mali Cihaz üreticileri onay belgesi almadan, GİB Teknolojiye kayıt işlemi yaptırmadan ve ruhsat almadan, herhangi bir cihazı satamaz, devredemez veya diğer yollarla kullandıramazlar.

(10) Taksi Mali Cihaz üreticileri, sattıkları mali cihazlar ile birlikte ayrıca cihazın kullanılmasına, teknik özelliklerine, yetkili servis bilgilerine yer veren kullanma kılavuzunu mükellefe vereceklerdir. Bu kılavuzda, cihazın markası, çalıştırılması ve kullanılmasına ilişkin bilgiler, korunmasında dikkat edilecek hususlar, cihaz fotoğrafı, bakım ve onarımlarında başvurulacak yetkili servislerini gösterir liste, garanti süresi ve şekli, kılavuzun sayfa adedi ve onay belgesinin tarihi ve sayısı yer alacaktır.

(11) Taksimetre özelliğini de haiz Taksi Mali Cihaz için onay başvurusunda bulunulması durumunda, söz konusu cihazın bu Tebliğde ve Başkanlıkça yayımlanacak teknik kılavuzlarda belirlenen özellikleri haiz olması gerekmektedir. Ayrıca bu cihazların onaya sunulmadan önce taksimetrelerle ilgili mevzuata uygun olarak üretildiğinin belgelendirilmesi gerekmektedir.

Taksi Mali Cihazların Başkanlık elektronik kayıt sistemine kaydedilme işlemleri

MADDE 6- (1) Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından, Bakanlıktan onay alınarak imal veya ithal edilen cihazların marka, model, firma kodu sicil numaraları ve benzeri bilgileri elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilecektir.

(2) Taksi Mali Cihazların kaydının Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından; satışı, kullanıma açılması (aktivasyonu), kullanılmış cihazların satışı veya devri, kullanım dışı bırakılması (kapatılması), hurdaya ayrılması, servis ve benzeri hizmetlerinin bu Tebliğ ve dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak kılavuzlarda belirlenen usul ve esaslara göre Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından yapılması gerekmektedir.

Kayıtlı Taksi Mali Cihazların satışı

MADDE 7- (1) Taksi Mali Cihazların mükelleflere satışı, Taksi Mali Cihaz üreticileri veya satış bayileri tarafından yapılır.

(2) 6 ncı madde kapsamında GİB Teknolojiye kaydı yapılan Taksi Mali Cihazların satışları yapılabilecek olup, kaydı yapılmayan Taksi Mali Cihazların satışları yapılmayacaktır.

(3) Taksi Mali Cihazların satışları tamamlanmadan önce sistem üzerinden gerekli kontroller yapılacaktır.

(4) Satış işlemi gerçekleşen Taksi Mali Cihaz, ruhsatnamesi ve kullanma kılavuzu ile birlikte taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe teslim edilecektir.

(5) İşlemlerin tamamlanmasını müteakip, Taksi Mali Cihazın kullanıma açılması (aktivasyon işlemi) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından gerçekleştirilecektir. Taksi Mali Cihaz aktivasyon işlemini takiben kullanılmaya başlanabilecektir.

(6) Satış işlemini gerçekleştirenler, yukarıda açıklandığı şekilde satışını yaptıkları Taksi Mali Cihazlara ilişkin olarak sisteme; satışa dair tanzim edilen faturanın tarih ve seri/sıra numarası ile alıcının VKN’sini (veya TCKN’sini), ad-soyadı/ünvanı ve plaka bilgisi ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Adres Kayıt Sistemine kayıtlı adresini girmek suretiyle satış işlemini sonuçlandıracaklardır.

(7) Satış işlemine ilişkin kayıtlar, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından muhafaza edilecektir.

Kullanılmış Taksi Mali Cihazların satışı veya devri

MADDE 8- (1) Kullanılmış Taksi Mali Cihazlar, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve Taksi Mali Cihaz kullanma mecburiyeti olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir.

(2) Kullanılmış Taksi Mali Cihazların satış veya devir işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticileri veya servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir.

(3) Kullandıkları Taksi Mali Cihazları satmak veya devretmek isteyen mükellefler alıcı ile birlikte Taksi Mali Cihaz üreticilerine veya yetkili servislere başvuruda bulunurlar.

(4) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, Taksi Mali Cihazların satış/devir anına kadar satıcıya ait bulunan mali veriler GİB Teknolojiye bildirilir.

(5) Satıcı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Taksi Mali Cihaz, ilgili bölümlerinin Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisçe doldurulacağı ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edilir.

(6) Taksi Mali Cihaz üreticisi veya yetkili servisi, sisteme satışa/devre konu Taksi Mali Cihaz ile satıcı ve alıcı bilgilerini girmek suretiyle cihazın satış/devir işlemini gerçekleştirir ve satıcı aktivasyon kaydını kapatarak cihazı alıcı adına aktive eder.

(7) Yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen kullanılmış Taksi Mali Cihazların satış/devir ve aktivasyon kayıtları, sistem tarafından anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

Taksi Mali Cihazların kullanım dışı bırakılması (kapatılması)

MADDE 9- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler işi bırakma veya sair nedenlerle sahibi oldukları Taksi Mali Cihazları, ileride tekrar kullanmak veya satmak gibi amaçlarla kullanıma kapatmak istemeleri halinde, kullanıma kapatma işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından yapılır.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, kullanıma kapatma anına kadar bulunan mali verilerin GİB Teknolojiye bildirilmesini müteakip sistem kayıtlarına “KAPATMA” şerhi düşülerek cihaz kullanıma kapatılır.

(3) Yukarıda açıklandığı şekilde kullanıma kapatılan Taksi Mali Cihazlara ilişkin bilgiler, anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

(4) Kullanıma kapatılan Taksi Mali Cihazın satılmak veya tekrar kullanılmak istenmesi halinde bu Tebliğde ve ilgili kılavuzlarda belirtilen aktivasyon işlemleri yapılır.

Taksi Mali Cihazların hurdaya ayrılması

MADDE 10- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin işi bırakma, yeni bir Taksi Mali Cihaz alma ve benzeri nedenlerle sahibi oldukları cihazları hurdaya ayırmaları halinde, Taksi Mali Cihazların hurdaya ayrılma işlemleri Taksi Mali Cihaz üreticisi veya yetkili servisleri tarafından yapılır.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servisleri tarafından, hurdaya ayrılma tarihine kadar olan mali verilerin GİB Teknolojiye bildirilmesini müteakip sistem kayıtlarına “HURDA” şerhi düşülerek cihaz hurdaya ayrılır.

(3) Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir. Söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz.

(4) Yukarıda açıklandığı şekilde hurdaya ayrılan Taksi Mali Cihazlara ilişkin bilgiler, anlık olarak elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilir.

Taksi Mali Cihazların servis hizmetleri

MADDE 11- (1) Taksi Mali Cihazların bakım, onarım, aktivasyon ve benzeri servis hizmetleri, Taksi Mali Cihaz üreticileri veya GİB Teknolojiye bildirilen yetkili servisler tarafından yerine getirilir.

(2) Taksi Mali Cihaz üreticileri, yetkili servis hizmeti verecek olan gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet bilgileri ile bu amaçla istihdam edilen personelin kimlik ve yetkilendirildikleri il ve ilçe bilgilerini sisteme kaydettikten sonra elektronik ortamda anlık olarak GİB Teknolojiye bildirirler.

(3) GİB Teknolojiye bildirilen Taksi Mali Cihaz yetkili servis personeline Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından bir tanıtıcı yetki belgesi verilir. Taksi Mali Cihaz üreticileri, Taksi Mali Cihazların servis hizmetleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinden yetkili servisleri ile birlikte müteselsilen sorumludurlar.

(4) Taksi Mali Cihazların arızalanması durumunda taksimetreler arıza saatini müteakip en fazla 72 saat tek başına kullanılabilecektir. Arızalı olunan süre içerisinde taksimetreye kaydedilen verilerin Taksi Mali Cihaz ile bağlantı kurulduğunda otomatik olarak Taksi Mali Cihaza aktarılması gerekmektedir. Cihazların arızalı olduğu dönemlerde verilen hizmetler, 213 sayılı Kanunda yer alan diğer belgeler (fatura, e-Arşiv Fatura, perakende satış fişi ve benzeri) ile belgelendirilecektir. Taksi Mali Cihaz üreticileri veya yetkili servislerinin de mükellefin müracaat saatinden itibaren azami 48 saat içerisinde bakım ve onarım hizmetini tamamlaması gerekmektedir.

Taksi Mali Cihaz kullanma ve kartla ödeme kabul etme zorunluluğu

MADDE 12- (1) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler (ticari kazançları basit usulde tespit edilenler dâhil) 1/9/2026 tarihine kadar, bu Tebliğ ve ilgili kılavuzlarda belirlenen teknik özellikleri taşıyan ve Bakanlıkça onay verilmiş Taksi Mali Cihazları satın alarak kullanmaya başlamak zorundadır. Taksilerle yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin başka bir mükellefe ait Taksi Mali Cihaz kullanması yasaktır.

(2) Bu Tebliğ kapsamında Bakanlık tarafından onay verilmiş Taksi Mali Cihaz bulunması şartıyla, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere yeni mükellefiyet tesis edilmesi veya kullanılan taksimetrelerin değiştirilmesi durumunda, işe başlama ya da taksimetrenin değiştirildiği tarihi izleyen en geç 30 gün içerisinde, bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanılması zorunludur. Ancak bu süre içerisinde fiilen yolcu taşınmasına başlanması durumunda ise, yolcu taşımacılığına başlanmadan önce bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanılması gerekmektedir.

(3) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih ile Bakanlık tarafından bu Tebliğ kapsamında verilen ilk onay tarihi arasında ilgili mevzuatı gereğince yeni plaka tahsisine bağlı olarak taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetine başlayan mükellefler, 1/1/2027 tarihinden itibaren bu Tebliğ uyarınca onay verilen Taksi Mali Cihaz kullanmaya başlamak zorundadır.

(4) Taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler, bu Tebliğ kapsamında onay verilen Taksi Mali Cihazları kullanmak zorunda oldukları tarihi izleyen 15 gün içerisinde en az bir banka veya kuruluş ile üye iş yeri anlaşması yaparak kullanılan Taksi Mali Cihazlar aracılığıyla kartla ödeme taleplerini kabul etmek zorundadırlar.

(5) Dördüncü fıkrada belirlenen sürelerde üye iş yeri anlaşması yaparak, kartla ödeme taleplerini kabul edecek uygulamalar yüklenmeyen Taksi Mali Cihazlar bu sürelerin bitimini takip eden 15 gün içerisinde Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından kullanıma kapatılarak pasif duruma alınacaktır. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile birlikte söz konusu cihazlar tekrar kullanıma açılacaktır.

(6) Dördüncü fıkrada yer alan yükümlülükler kapsamında yapılan üye iş yeri anlaşmalarının sonlandığı (kartla ödeme imkânının kalmaması durumunda) tarihi takip eden 15 gün içerisinde en az bir banka veya kuruluş ile üye iş yeri anlaşması yapılmaması durumunda Taksi Mali Cihazlar, Taksi Mali Cihaz üreticileri tarafından kullanıma kapatılarak pasif duruma alınacaktır. Söz konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile birlikte söz konusu cihazlar tekrar kullanıma açılacaktır.

Taksi Mali Cihazlardan düzenlenen fiş ve e-Arşiv Faturaya ilişkin hususlar

MADDE 13- (1) 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye dayanılarak, verilen hizmet bedelinin 213 sayılı Kanunda belirlenen fatura düzenleme haddinin üzerinde olması veya hizmet alanın fatura düzenlenmesini talep etmesi durumunda, fiş düzenleyen Taksi Mali Cihazlardan otomatik olarak düzenlenen fişlerin, taksi taşımacılığı hizmeti alanın TCKN veya VKN bilgisini içermesi şartıyla, “fatura yerine geçen” belge olarak kabul edilmesi ve bu şekilde belgelenen hizmet bedelleri için fatura düzenlenmesi taleplerinin dikkate alınmaması uygun görülmüştür.

(2) e-Belge düzenleyebilen Taksi Mali Cihazların, verilen hizmet bedelinin vergiler dâhil 213 sayılı Kanunun 232 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen, fatura düzenleme zorunluluğuna ilişkin tutara kadar olması durumunda düzenlenecek e-Arşiv Faturanın “müşterinin adı, ticaret ünvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası” bilgileri yerine, müşterinin adı bölümünde “NİHAİ TÜKETİCİ” açıklamasına yer verilerek düzenlenmesine imkân verecek özellikte olması gerekmektedir.

Taksimetre ve Taksi Mali Cihazlardan gerçekleştirilen işlemlerin elektronik ortamda bildirilmesi

MADDE 14- (1) Taksi Mali Cihazlardan fiş veya e-Belge düzenlenerek gerçekleştirilen satışlara ilişkin Başkanlıkça belirlenen bilgilerin elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirilmesi zorunludur. Aktarım zorunluluğu getirilen bilgilerin, zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirme zorunluluğu Taksi Mali Cihaz üreticilerine aittir. Taksi Mali Cihazların sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasının sorumluluğu taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe aittir.

(2) Taksimetre üreticileri, taksimetrelerden gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yolculuk süresi, yol bilgisi, ücret ve benzeri bilgileri Başkanlıkça belirlenen periyotlarda elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildirmek zorundadır. Aktarım zorunluluğu getirilen bilgilerin, zamanında, eksiksiz ve belirlenen format ve standartlarda GİB Teknolojiye elektronik ortamda bildirme zorunluluğu taksimetre üreticilerine aittir. Taksimetrelerin sürekli çevrimiçi bağlantılı olmasının sorumluluğu taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefe aittir.

(3) Başkanlık, bu madde kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilen Taksi Mali Cihaz üreticileri ile taksimetre üreticilerinin bildirmesi gereken bilgiler ve bu bilgilere ilişkin veri formatı ve standardı ile bilgi verme zamanı ve dönemini dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarla belirlemeye yetkilidir.

Cezai müeyyide

MADDE 15- (1) Bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden veya belirlenen sürelerde öngörülen yükümlülükleri yerine getirmeyen taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükellefler, taksimetre üreticileri, Taksi Mali Cihaz üreticileri, Taksi Mali Cihaz yetkili servisleri, banka ve benzeri kuruluşlar hakkında 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri uygulanır.

Diğer hususlar

MADDE 16- (1) Başkanlık;

a) Taksi Mali Cihazların onaylarına ilişkin test ve değerlendirme aşamalarını, onay işlemlerini gerçekleştiren test ve değerlendirme kuruluşlarının işlem kapasitesini ve bu kuruluşlarca önerilen test ve değerlendirme sürelerini, ödeme ara yüzlerinin entegrasyon süreçlerini, taksimetrelerin bağlantı ve entegrasyon sürecini ve benzeri diğer teknik ve idari çalışma gerekliliklerini değerlendirerek bu Tebliğde belirlenen süreleri ayrı ayrı veya birlikte her defasında 6 ayı geçmemek üzere dijital.gib.gov.tr adresinde ilan ederek uzatmaya,

b) Bu Tebliğle yapılan düzenlemeler ile öngörülen amaçlara ulaşılabilmesi amacıyla, ilgili kurumlar tarafından yapılan düzenlemelere ilave olarak Taksi Mali Cihazlarla bağlantılı olarak kullanılacak taksimetrelerde bulunması gereken özellik ve fonksiyonları, dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlayacağı teknik kılavuzlar ile belirlemeye,

yetkilidir.

(2) Taksi Mali Cihazlarda yer alan mali ve finansal veriler hassas verilerdir. Hassas verilerin yönetiminin ve güvenliğinin sağlanması Taksi Mali Cihaz üreticilerinin sorumluluğundadır. Hassas veriler çevrimiçi ve anlık olarak ya da çevrimdışı yöntemlerle üçüncü taraflarla kısmen ve/veya tamamen paylaşılamaz ve/veya raporlanamaz. Hassas verileri kısmen ya da tamamen üçüncü taraflara ileten ve/veya raporlayan Taksi Mali Cihaz üreticileri hakkında kanunlarda öngörüldüğü şekilde işlem tesis edilir.

(3) Yolculuk sonucunda oluşan tutarın Taksi Mali Cihaza otomatik olarak aktarılması, tutara eklenmesi gereken köprü, otoyol ücretlerinin ise teknik kılavuzda belirlenen usul ve esaslar kapsamında taksimetre veya Taksi Mali Cihaz tarafından hesaplandıktan sonra yolculuk sonucunda oluşan tutar ile birlikte tahsil edilmesi ve tahsil edilen köprü, otoyol ücretlerinin düzenlenecek fiş veya e-Belgede ayrı bir satırda gösterilerek GİB Teknolojiye raporlanması gerekmektedir.

(4) Banka veya kuruluşlar tarafından taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflere seyyar veya masaüstü kablolu EFT-POS cihazı, Soft-POS çözümü, sanal POS uygulaması ve benzeri herhangi bir tahsilat amaçlı cihaz veya uygulama verilemez, bu anlama gelebilecek herhangi bir sistem ya da terminal tahsis edilemez.

(5) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenler, uygulama üzerinden hizmet verdikleri taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan mükelleflerin bilgilerini ve uygulamaya tanımlı banka hesap bilgilerini uygulamaya kayıt tarihini takip eden 15 gün içerisinde elektronik ortamda Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildireceklerdir. Bu Tebliğin yürürlük tarihi itibarıyla uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verilen taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlara ait söz konusu bilgiler Tebliğin yürürlük tarihini takip eden üçüncü ayın sonuna kadar elektronik ortamda Dijital Vergi Dairesi üzerinden GİB Teknolojiye bildirilecektir.

(6) Uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti verenler, uygulama üzerinden yapılan işlemlere ait Başkanlıkça belirlenen bilgileri elektronik ortamda GİB Teknolojiye bildireceklerdir. Başkanlık, bu madde kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilen uygulama üzerinden taksi çağırma hizmetinde bulunanların bildirmesi gereken bilgiler ve bu bilgilere ilişkin veri formatı ve standardı ile bilgi verme zamanı ve dönemini dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlarla belirlemeye yetkilidir.

(7) Yetkili mercilere gerekli kayıt ve tasdik işlemi yaptırılmadan veya ruhsatsız olarak Taksi Mali Cihaz satılamaz, devredilemez veya diğer yollarla kullandırılamaz.

(8) Başkanlık, aktarım zorunluluğu bulunan fiş, e-Belge, rapor veya diğer bilgilerin GİB Teknolojiye aktarım zamanını (anlık ve/veya periyodik), aktarım yöntemini ve aktarıma ilişkin diğer usul ve esasları dijital.gib.gov.tr adresinde yayımlayacağı teknik kılavuzlar ile belirlemeye yetkilidir.

(9) Bu Tebliğin uygulanmasına ilişkin tereddütleri gidermeye Başkanlık yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 99)

(PARASAL SINIRLAR)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat kapsamında uygulanacak olan parasal sınırları ve alındı birim fiyatlarını belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 27/12/2014 tarihli ve 29218 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci, 27 nci, 549 uncu ve 552 nci, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci, 8/6/1988 tarihli ve 19836 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pul ve Değerli Kağıtların Bayiler ve Yetkili Memurlar Vasıtası ile Sattırılmasına ve Bayilere Satış Aidatı Verilmesine Dair Yönetmeliğin 12 nci, 30/12/2005 tarihli ve 2005/9912 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 26 ncı, 31/12/2005 tarihli ve 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin 40 ıncı, 14/3/2025 tarihli ve 9600 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci, 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 75 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kasa işlemleri

MADDE 3- (1) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci maddesi gereğince, muhasebe birimlerince kasadan yapılacak ödeme sınırı bu Tebliğ ekinde yer alan Tablo I’in (A) bölümünün Kasa İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(2) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12 nci ve 27 nci maddeleri gereğince, ertesi gün yapılacak ödemeleri karşılamak üzere ve kişi malı emanet dövizlerden kasada bulundurulacak miktarlar ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. şubesi bulunmayan ilçelerde gerekli güvenlik önlemleri alınmak şartıyla veznede bulundurulacak azami miktar Tablo I/A’nın Kasa İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(3) Tablo I/A Kasa İşlemleri kısmında gösterilen parasal sınırların yetersiz kalması durumunda, muhasebe birimlerinin gerekçeli başvuruları üzerine Bakanlıkça (Muhasebat Genel Müdürlüğü) tespit edilen sınırlar uygulanır. Daha önce bu kapsamda Bakanlıkça artırılmasına izin verilen sınırların, bu Tebliğle belirlenen sınırların üzerinde olması halinde özel olarak izin verilmiş sınırların uygulanmasına devam edilir.

Kaybedilen alındılara ilişkin işlemler

MADDE 4- (1) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 552 nci maddesi gereğince, muhasebe birimlerince, her ne suretle olursa olsun alınan para ve değerlere karşılık verilmiş olan alındılardan kaybedilmiş olanlar için ilan verilmesine gerek görülmeyen tutar, Tablo I/A’nın Kaybedilen Alındılar İçin İlan kısmında gösterilmiştir.

Muhasebe yetkilisi mutemedi işlemleri

MADDE 5- (1) Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereğince, muhasebe birimleri dışında görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından yedi günlük süre beklenilmeksizin muhasebe birimi veznesine teslim edilmesi gereken tahsilat tutarı ile mahkeme başkanlıkları, icra ve iflas daireleri ve izale-i şüyu memurluklarındaki muhasebe yetkilisi mutemetlerince 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun eki (1) ve (3) sayılı tarifelere göre makbuz karşılığı tahsil edilip yedi günlük süre beklenilmeksizin muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırılması gereken tahsilat tutarı, Tablo I/B’nin Muhasebe Yetkilisi Mutemedi İşlemleri kısmında gösterilmiştir.

(2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde görev yapan muhasebe yetkilisi mutemetleri için belirtilen sınırın yetersiz kalması durumunda, gerekçeli tekliflerle Bakanlığa başvurularak alınacak izne göre işlem yapılır. Bu teklif yazısında muhasebe yetkilisi mutemedinin son iki ayda muhasebe veznesine veya banka hesabına yatırdığı tutarlar ve yatırılma tarihleri de belirtilir.

(3) Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 549 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili ülkedeki bankacılık mevzuatının gerekleri ve bankacılık sisteminin etkinliği de dikkate alınarak Dışişleri Bakanlığının yurt dışı temsilciliklerinde yapılan tahsilatın muhasebe biriminin banka hesabına yatırılmasına ilişkin süre ile parasal sınır, Tablo I/B’de belirlenen sınırlara bağlı olmaksızın, Dışişleri Bakanlığının talebi üzerine Bakanlıkça belirlenir.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında daha önce Bakanlıkça artırılmasına izin verilen sınırların, bu Tebliğ ile belirlenen sınırların üzerinde olması halinde özel olarak izin verilmiş sınırların uygulanmasına devam edilir.

Yetkili memurlarla ilgili işlemler

MADDE 6- (1) Pul ve Değerli Kağıtların Bayiler ve Yetkili Memurlar Vasıtası ile Sattırılmasına ve Bayilere Satış Aidatı Verilmesine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi gereğince, değerli kağıt verilen yetkili memurlar tarafından on beş günlük süre beklenilmeksizin muhasebe biriminin veznesine teslim edilmesi gereken satış hasılatı tutarı Tablo I/B’nin Yetkili Memurlarla İlgili İşlemler kısmında gösterilmiştir.

(2) Yetkili Memurlarla İlgili İşlemler için belirtilen sınırın yetersiz kalması durumunda, ilgili idare tarafından gerekçeli teklifle Bakanlığa başvurularak alınacak izne göre işlem yapılır. Bu teklif yazısında yetkili memurların son iki ayda muhasebe veznesine yatırdığı tutarlar ve yatırılma tarihleri de belirtilir.

Muhasebe yetkilisi yardımcılarına devredilecek görev ve yetkiler

MADDE 7- (1) Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince görev, yetki ve sorumlulukların yardımcılara devredilmesinde Tablo I/C bölümünde gösterilen parasal sınırlar dikkate alınır.

Kaybolan faturalarla ilgili işlemler

MADDE 8- (1) Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesi gereğince, kamu idarelerince alınan mal, hizmet ve yapım işleri karşılığında özel kişiler tarafından düzenlenen faturaların kaybedilmesi halinde, noter onaylı fatura örneklerinin kabul edileceği parasal alt sınır Tablo I/Ç bölümünde gösterilmiştir.

Taşınırların kayıtlardan çıkarılması

MADDE 9- (1) Taşınır Mal Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi gereğince, taşınırların satış suretiyle kayıtlardan çıkarılmasında Tablo I/D bölümünde gösterilen parasal sınırlar dikkate alınır. Taşınırların kayıtlardan çıkarılması, söz konusu sınırlar dâhilinde ise harcama yetkilisinin, üzerinde ise ilgili üst yöneticinin onayı ile yapılır.

Ön ödeme işlemleri

MADDE 10- (1) Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereğince merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerince harcama yetkilisi mutemetlerine verilebilecek avans sınırı Tablo II/A bölümünde gösterilmiştir.

(2) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden Tablo II/B bölümünde gösterilenler, kendileri için belirlenen sınır dâhilinde avans verebilirler.

(3) Millî İstihbarat Teşkilâtı mutemetleri ile dış temsilcilikler emrine ve askerî daire, Jandarma ve Sahil Güvenlik mutemetlerine verilecek avans sınırları Tablo II’nin (C), (Ç) ve (D) bölümlerinde gösterilmiştir. 21/12/2025 tarihli ve 7567 sayılı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda gösterilen sınırlar aşılmamak kaydıyla, belirlenen sınırların üzerinde avans verilmesine ihtiyaç duyulması halinde gerekçeli olarak Bakanlığa başvurularak izin alınır.

(4) Millî Savunma Bakanlığına bağlı birlik ve kurumlardan tümen ve daha üst birlikler ile eşiti kurum ve kuruluşlar kapsamına giren askerî birimler Tablo III’te gösterilmiştir. Bunların dışında kalan birlikler, tugay ve eşitine kadar olan askerî kurum ve kuruluşlar kapsamında sayılır.

Muhasebe kayıtlarından çıkarılacak alacaklar

MADDE 11- (1) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106 ncı maddesi gereğince, yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile diğer amme alacaklarından, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tarafından tahsil zaman aşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilecek miktarlar Tablo IV’te gösterilmiştir.

(2) 5018 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi hükmü gereğince, kayıtlardan çıkarılacak tutarlar Tablo IV’te gösterilmiştir.

Eski yıllara ait teminat mektuplarının tasfiyesi

MADDE 12- (1) 6728 sayılı Kanunun 75 inci maddesi uyarınca, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idareler tarafından ilgili mevzuatı gereğince alınmış olup, düzenlenme tarihi itibarıyla on yılı geçen ve çeşitli nedenlerle iadesi sağlanamayan veya gelir kaydedilemeyen teminat mektuplarından muhasebe birimince kayıtlarından çıkarılarak ilgili bankalara iade edilecek tutar Tablo V’te gösterilmiştir.

Faiz oranları

MADDE 13- (1) Genel hükümlere göre takip ve tahsil edilecek kişilerden alacaklara, 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanır.

Alındılar ve alındı birim fiyatları

MADDE 14- (1) Bakanlıkça bastırılan ve genel bütçe kapsamı dışındaki idareler ile döner sermaye ve fonlar tarafından mevzuatları gereğince kullanılması gereken alındıların birim satış fiyatları Tablo VI’da gösterilmiştir.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 15- (1) 8/2/2025 tarihli ve 32807 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 94) (Parasal Sınırlar) yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 16- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız

• Atama Usulü: Sigorta eksperleri artık yalnızca sigortacı tarafından değil; sigortalı, sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayan kişiler tarafından da atanabilecek.

• Dijital Takip: Atama ve ekspertiz süreçleri, Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) üzerinden yürütülecek. Bu sistem, şeffaflık ve denetim açısından kritik bir rol üstlenecek.

• Ücret Standartları: Ekspertiz ücretleri için taban/asgari ücret tarifesi getirildi. Böylece sektörde ücretlendirme konusunda yeknesaklık sağlanacak.

• Hak ve Menfaat Koruması: Yönetmelik, tarafların haklarının korunmasını ve sigortacılık sektörüne güvenin artırılmasını hedefliyor.

>> Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği için TIKLAYINIZ

• Yönetmelik, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 22. maddesine dayanıyor.

• Eksperlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı, yeni düzenlemelerle daha güçlü bir hukuki zemine oturtulmuş durumda.

• Dijital sistem üzerinden yapılacak atamalar, uyuşmazlıkların önlenmesi ve kayıtların güvenli şekilde tutulması açısından önem taşıyor.

Sektöre Etkileri

• Sigortalılar açısından: Eksper seçme hakkı genişledi, ücretler daha öngörülebilir hale geldi.

• Sigortacılar açısından: Atama süreçleri daha denetlenebilir ve şeffaf olacak.

• Hukuki açıdan: Yönetmelik, sigorta eksperliği faaliyetlerini daha kurumsal ve standart hale getirerek olası uyuşmazlıklarda referans noktası oluşturacak.

MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 98) (AMORTİSMAN, TÜKENME PAYI VE DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarının amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 26 ncı, 27 nci, 28 inci ve 29 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi duran varlıklar

MADDE 3- (1) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, amortismana tabidir:

251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 - Binalar Hesabı

253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 - Taşıtlar Hesabı

255 - Demirbaşlar Hesabı

256 - Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

260 - Haklar Hesabı

263 - Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı

264 - Özel Maliyetler Hesabı

267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

294 - Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı

(2) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, tükenme payına tabidir:

271 - Arama Giderleri Hesabı

277 - Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı

(3) Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, değer düşüklüğüne tabidir:

250 - Arazi ve Arsalar Hesabı

251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı

252 - Binalar Hesabı

253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı

254 - Taşıtlar Hesabı

255 - Demirbaşlar Hesabı

256 - Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı

258 - Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı

260 - Haklar Hesabı

263 - Ürün ve Teknoloji Geliştirme Giderleri Hesabı

264 - Özel Maliyetler Hesabı

267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı

(4) Duran varlıklardan;

a) Yapım aşamasındaki sabit varlıklar, tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler amortismana tabi değildir.

b) Tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar ve iz bedeli ile izlenenler değer düşüklüğüne tabi değildir.

Amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi tutulan varlıkların değeri

MADDE 4- (1) Duran varlıkların amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğüne tabi değerleri maliyet bedelidir. Maliyet bedeli ise bir varlığın satın alınması, üretilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamalar veya verilen kıymetlerin toplamıdır. Ancak, enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olan varlıklar için amortisman, tükenme payı ve değer düşüklüğü hesaplamasına esas alınacak değer, enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan değerdir.

(2) Bir varlık için yapılan harcamaların, kayıtlı değerine ilave edilmesi halinde, amortisman ve değer düşüklüğü hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır.

Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemi

MADDE 5- (1) Duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yöntemi uygulanır. Bu yönteme göre varlıklar için amortisman ve tükenme payı, varlığın yararlanma süresine göre Ek-1’de yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak ayrılır.

Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları

MADDE 6- (1) Amortisman ve tükenme payı süresi, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlar. Bu sürenin yıl olarak hesaplanması için “1” rakamı bu Tebliğ ekinde belirtilen, varlığın yararlanma süresine göre belirlenmiş orana bölünür (Örnek: 1/0,20 = 5 yıl; 1/0,025 = 40 yıl).

(2) Maliyet bedeli, 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca hazırlanan listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri ve maddi olmayan duran varlıklar için 52.000 TL’nin altındaki, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 114.000 TL’nin altındaki duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir.

(3) Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan ikinci fıkrada belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir.

(4) İkinci fıkrada yer alan limitler, yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için aktifleştirilen maliyetlerin, geçici ve kesin kabule tabi işlerde geçici kabulün onaylanmasından, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlanmasından sonra ilgili varlık hesabına aktarıldığı toplam tutarı için geçerlidir.

(5) İkinci fıkrada yer alan limitler, gerektiğinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.

(6) Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamı amortismana tabi tutulur.

(7) Edinim tarihindeki yıl için belirlenen limitin üzerinde bir maliyet bedeli olan amortismana tabi tutulmuş bir varlığın değeri daha sonra belirlenen limitin altında kaldığı takdirde, kalan amortisman süresine bakılmaksızın varlığın henüz amorti edilmemiş kısmı tamamen amortismana tabi tutulur.

(8) Maliyet bedeli bu Tebliğde belirtilen limitlerin üzerinde olan duran varlıklar için değer artırıcı olarak kabul edilemeyecek harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeyerek doğrudan giderleştirilir.

(9) Daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalar varlığın maliyet bedeline eklenmeksizin doğrudan giderleştirilir.

(10) Henüz amortisman ayırma süresini tamamlamamış olan duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar, varlığın maliyet bedeline eklenerek kalan amortisman süresince eşit olarak amortisman ayrılır.

Tahsisli taşınmazların amortisman ve değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 7- (1) Kamu idaresinin mülkiyetinde olup diğer kamu idarelerine tahsis edilmeyen taşınmazların amortisman işlemleri maliki kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların amortisman işlemleri ise taşınmazı kullanan kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından yapılır.

(2) Kamu idaresinin mülkiyetinde olup diğer kamu idarelerine tahsis edilmeyen taşınmazların değer düşüklüğü işlemleri maliki kamu idaresinin harcama birimi tarafından, diğer kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazların değer düşüklüğü işlemleri ise taşınmazı kullanan kamu idaresinin harcama birimi tarafından yapılarak muhasebeleştirilmek üzere muhasebe birimine iletilir.

Amortisman ve tükenme payının muhasebeleştirilmesi

MADDE 8- (1) Ayrılan amortisman ve tükenme payları, 630-Giderler Hesabına borç, ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı, 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı, 278-Birikmiş Tükenme Payları Hesabı veya 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir.

Amortismana ve değer düşüklüğüne tabi duran varlıkların deftere kaydedilmesi

MADDE 9- (1) Amortismana ve değer düşüklüğüne tabi her bir varlık Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defterine kaydedilir.

(2) Bu Tebliğde belirlenen limitlerin üzerinde olan varlıkların ilk kayıtları ile değer artırıcı harcamalara ilişkin kayıtlarının düzenli olarak tutulabilmesini sağlamak amacıyla harcama birimlerince, taşınır ve maddi olmayan duran varlıklar sicil numarası ile taşınmazlar ise taşınmaz numarası ile muhasebe birimine bildirilir. Muhasebe yetkilileri de taşınır, taşınmaz ve maddi olmayan duran varlıkları muhasebe kayıtlarına ve Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman ve Değer Düşüklüğü Defterine bu limitleri ve bilgileri göz önünde bulundurarak kaydeder.

(3) Tutarları bu Tebliğde belirtilen limitleri aşmayan duran varlıklar ile 271-Arama Giderleri Hesabı, 277-Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı ve 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı duran varlıklar bu deftere kaydedilmez.

Değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 10- (1) Bir varlığın gelecekteki ekonomik fayda veya hizmet sunumu potansiyelinde, amortisman nedeniyle oluşacak kaybın üzerinde gerçekleşen değer kaybının idarece tespit edilmesi halinde değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Bununla birlikte amortismana tabi olmayan varlıklar için değer düşüklüğü, varlığın faydasındaki azalmayı gösterir.

(2) Değer düşüklüğüne uğrayan varlıklar, nakit üreten ve nakit üretmeyen varlıklar olarak ikiye ayrılır. Nakit üreten varlıklar, ticari getiri sağlamak amacıyla elde tutulur. Nakit üreten varlıkların dışındakiler ise nakit üretmeyen varlıklardır. Bir varlık hem nakit üreten hem de nakit üretmeyen bileşenlere sahip olabilir. Nakit üreten veya üretmeyen bileşenlerden hangisi daha önemli ise bu bileşene ilişkin değer düşüklüğü hükümleri uygulanır.

Değer düşüklüğü göstergeleri

MADDE 11- (1) Bir varlığın değer düşüklüğü tespit edilirken aşağıdaki göstergeler dikkate alınır:

a) Varlık tarafından sağlanan hizmetlere olan talebin veya ihtiyacın bitmesi.

b) Fiziksel açıdan hasar gördüğüne dair kanıt olması.

c) Teknolojik ve ekonomik, hukuki veya sosyal politikalarda meydana gelen ve idarenin faaliyette bulunduğu alan üzerinde olumsuz etkisi olan önemli değişikliklerin olması.

ç) İlgili faaliyetin sona erdirilmesi, yeniden yapılandırılması veya beklenenden önce elden çıkarılmasının planlanması.

d) Varlık tamamlanmadan veya kullanılabilir duruma gelmeden önce inşasının durdurulmasına karar verilmesi.

e) Varlığın mevcut veya gelecek kullanım yöntemini etkileyecek, önemli olumsuz değişikliklerin meydana gelmiş olması.

f) Hizmet performansının, beklenenden önemli ölçüde düşük olduğuna ilişkin kanıtların bulunması.

g) Dönem içindeki piyasa değerinin, zamanın geçmesi veya normal kullanım sonucunda beklenen düzeyle kıyaslandığında önemli ölçüde düşmesi.

ğ) İdare içinde düzenlenen raporların, varlığın beklenenden daha kötü durumda olduğuna veya olacağına işaret eden kanıtlar sunması.

Nakit üretmeyen varlıklarda değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 12- (1) Nakit üretmeyen varlıklarda değer düşüklüğü göstergesinin olması durumunda ilgili varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı belirlenir.

(2) Geri kazanılabilir hizmet tutarı, bir varlığın satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden büyük olanıdır.

(3) Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değer, bir varlığın karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli taraflar arasında gerçekleştirilen satışı sonucunda elde edilmesi gereken tutardan, elden çıkarma maliyetlerinin düşülmesiyle bulunan değerdir.

(4) Nakit üretmeyen varlıklarda kullanım değeri, varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değeridir.

(5) Satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri belirlemek mümkün değilse bu durumda varlığın kullanım değeri, geri kazanılabilir hizmet tutarı olarak kullanılır.

(6) Geri kazanılabilir hizmet tutarı tespit edildikten sonra bu tutar nakit üretmeyen varlığın defter değeri ile karşılaştırılır; defter değeri geri kazanılabilir hizmet tutarından daha büyük ise aradaki fark kadar değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

Nakit üretmeyen varlıklarda kullanım değeri hesaplama yöntemleri

MADDE 13- (1) Nakit üretmeyen varlıklar için kullanım değeri; varlığın kalan hizmet potansiyelinin bugünkü değerini göstermek amacıyla, aşağıda belirtilen amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti, eski haline getirme maliyeti ve hizmet birimleri yaklaşımı yöntemlerinden biri kullanılarak belirlenir:

a) Amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti yaklaşımında kullanım değeri, mevcut varlığın brüt hizmet potansiyelinin yeniden üretim veya yeniden satın alma maliyetinden hesaplanan birikmiş amortismanın düşülmesiyle bulunur.

b) Eski haline getirme maliyeti yaklaşımında kullanım değeri, değer düşüklüğü öncesinde varlığın kalan hizmet potansiyelini yenilemenin cari maliyetinden, varlığın tahmini eski haline getirme maliyetinin çıkarılmasıyla belirlenir.

c) Hizmet birimleri yaklaşımında kullanım değeri, değer düşüklüğü öncesinde varlığın kalan hizmet potansiyelini yenilemenin cari maliyetinin, varlığın değer düşüklüğü durumundaki beklenen hizmet birimi sayısındaki azalış oranına uygun şekilde azaltılması ile belirlenir.

(2) Kullanım değerini belirlemek için en uygun yaklaşım, verilerin ulaşılabilirliğine ve değer düşüklüğünün mahiyetine bağlı olarak aşağıdaki şekilde belirlenir:

a) Teknolojik, yasal çerçeve veya genel ekonomik ve sosyal politikalar gibi parametrelerde meydana gelen uzun vadeli önemli değişikliklerden kaynaklanan değer düşüklükleri, talebin bitmesinden kaynaklanan değer düşüklükleri, kullanım derecesi veya yönteminde uzun vadeli önemli değişiklikler olmasından kaynaklanan değer düşüklükleri, amortismana tabi tutulmuş yenileme maliyeti yaklaşımı veya hizmet birimleri yaklaşımının uygun olanıyla belirlenir.

b) Fiziksel hasardan kaynaklanan değer düşüklüğü, eski haline getirme maliyeti yaklaşımı veya hizmet birimleri yaklaşımlarından uygun olanıyla belirlenir.

Nakit üreten varlıklarda değer düşüklüğü işlemleri

MADDE 14- (1) Nakit üreten varlıklarda değer düşüklüğü göstergesinin olması durumunda ilgili varlığın geri kazanılabilir tutarı belirlenir.

(2) Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden büyük olanıdır.

(3) Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değer, bir varlığın karşılıklı pazarlık ortamında, bilgili ve istekli taraflar arasında gerçekleştirilen satışı sonucunda elde edilmesi gereken tutardan, elden çıkarma maliyetlerinin düşülmesiyle bulunan değerdir.

(4) Nakit üreten varlıklarda kullanım değeri, varlığın devam eden kullanımından ve faydalı ömrünün sonunda elden çıkartılmasından elde edilecek tahmini nakit akışlarının bugünkü değeridir.

(5) Satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değeri belirlemek mümkün değilse bu durumda varlığın kullanım değeri, geri kazanılabilir tutar olarak kullanılır.

(6) Geri kazanılabilir tutar tespit edildikten sonra bu tutar nakit üreten varlığın defter değeri ile karşılaştırılır; defter değeri geri kazanılabilir tutardan daha büyük ise aradaki fark kadar değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.

Değer düşüklüğünün muhasebeleştirilmesi

MADDE 15- (1) İdare tarafından dönem içinde bir varlığa ilişkin değer düşüklüğü tespit edildiğinde ve dönem sonları itibarıyla varlıklarda değer düşüklüğüne yol açabilecek herhangi bir göstergenin bulunup bulunmadığına yönelik yapılan değerlendirmeler sonucunda değer düşüklüğü tespiti yapılması halinde söz konusu tespit, muhasebe kayıtlarına esas olacak bilgi ve belgeleri içerecek şekilde muhasebe birimine bildirilir ve gerekli muhasebe kayıtları gecikmeksizin gerçekleştirilir.

(2) Ayrılan değer düşüklüğü karşılıkları, 630-Giderler Hesabına borç; ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına veya 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak olarak kaydedilir.

(3) Değer düşüklüğü karşılığının muhasebeleştirilmesinin ardından, varlığın dönem sonunda ayrılacak amortismana tabi değeri, ilgili varlığın değerinden amortisman ve değer düşüklüğü tutarları toplamı düşüldükten sonra kalan defter değeridir. Ayrılacak amortisman tutarları ise defter değerinin kalan yararlanma süresine eşit dağıtılması suretiyle yapılır.

(4) Maddi duran varlığın tamamen kullanılamaz hale geldiğine ve hurdaya ayrılmasına karar verilmesi halinde, değer düşüklüğü işlemlerine tabi tutulmaksızın varlık kayıtlı değeri üzerinden 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenir.

Değer düşüklüğünün iptali

MADDE 16- (1) Dönem sonlarında, önceki dönemlerde ayrılan değer düşüklüğü kaybının devam edip etmediği ya da azalıp azalmadığı değerlendirilir. Değer düşüklüğü kaybında azalma olduğuna ilişkin bir göstergenin olması durumunda, ilgili varlığın geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar tahmin edilir. Belirlenen tutar defter değerinden yüksek ise bu durumda varlığın defter değeri geri kazanılabilir hizmet tutarı ya da geri kazanılabilir tutar kadar artırılır.

(2) Karşılık ayrılan varlıkların değer düşüklüğü göstergelerinin azalması veya ortadan kalkması halinde ayrılan karşılık tutarı ilgisine göre 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı veya 268-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Diğer hükümler

MADDE 17- (1) Değer düşüklüğü tespitine ve hesaplama yöntemlerine ilişkin açıklama ve örnekleri içeren kılavuz Bakanlıkça yayımlanır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 18- (1) 4/11/2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 19- (1) Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız

Maliye birimleri, geçtiğimiz yıl doktorlar, fal, astroloji, medyumluk hizmeti verenler, online psikolog ve diyetisyenlere yoğunlaştı. Bu meslek gruplarından vergi kaçıranlara ağır ceza kesildi.

AVUKATLARA YAZILAR GİTMEYE BAŞLADI

Gelir İdaresi Başkanlığı Denetim Grup Müdürlüğü, avukatlara vergi durumlarıyla ilgili bilgi almak için şubat ayından başından itibaren yazı gönderiyor.

Yazının konusu, “Gönüllü uyum çalışması”. Serbest meslek kazancı denetimleri kapsamında gönderilen yazılarda, defterdarlıkların vergi denetim birimlerine gelmeleri talep ediliyor

Yazıda, Maliye'nin verilerine dikkat çekilerek, “avukatlık faaliyetine ilişkin 2023 ve 2024 takvim yıllarıyla ilgili değerlendirme yapılacağı” bilgisine yer veriliyor.

Yazıda, “vergisel ödevlerle ilgili olumsuzlukları önlemek” amacıyla yapılan çalışmalara da dikkat çekiliyor.

DENETİM NASIL YAPILIYOR?

Maliye, RADAR adındaki sistemiyle meslek gruplarının gelirlerini ve beyan ettikleri gelirleri karşılaştırmaya başladı. Aynı şekilde vergi denetmenleri, son yıllarda bizzat muayene veya işletmede bulanarak hasılat tespiti de yapmaya başladı. Bu tespitler sırasında, beyan edilen gelir ile hasılat arasında yüzde 20'den fazla olması durumunda, mükellef açıklamaya davet ediliyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı, ay içerisinde vergi levhaları ve gelirlerle ilgili riskleri analiz etme şansı vermek Dijital Vergi Dairesi'ne risk sorgulama özelliği de ekledi. Bu uygulama ile riski anlayan mükellef gönüllü olarak vergi dairesine giderek, ağır ceza yemek yerine, uzlaşıyı seçerek gerçek vergisini ödeyebilir.

AVUKATLARIN VERGİ YÖNÜNDEN SORUMLULUKLARI NEDİR?

Türkiye Barolar Birliği'nin bilgilendirme notlarına göre, Avukatların düzenledikleri e-serbest meslek makbuzlarını inceleme elemanının talebi üzerine elektronik ortamda ibraz etmeleri gerekiyor.

Baronun notlarına göre, “Varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, gizleme suçunu oluşturur ve 18 aydan 5 yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Cezanın üst sınırı 3 yıl iken, 15.04.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 5 yıla çıkarılmıştır.”

Baronun bilgilerine göre, avukatlar serbest meslek erbabı olarak serbest meslek kazanç defteri tutuyorlar.

Avukatlar, 2018 takvim yılından itibaren serbest meslek kazanç defterinin ve mesleki faaliyetle ilgili amortisman kayıtlarının fiziksel olarak tutulması uygulamasını sona erdirdiler. Bu karar nedeniyle 2018 yılından itibaren avukatlar da fiziksel bir defter tutmak ve bunu muhafaza ve ibraz etmek zorunda değildirler. Buna karşılık, makbuzlarını inceleme elemanının talebi üzerine elektronik ortamda tutuyorlar ve vergi memurlarına bu belgeleri sunmaları gerekecek.

SERBEST BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 10/3/1993 tarihli ve 21520 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin 25 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“İşletici veya B.K.İ.’ler, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi akdedilmesini müteakip işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı alır. İşletici veya B.K.İ.’lerin gerçekleştireceği işyeri kiralama ve depo işletmeciliği faaliyetleri işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatına ek olarak verilecek ruhsatlar altında, işletici veya B.K.İ. faaliyetinin gereği olarak bölgede yürüteceği hizmet faaliyetleri ise işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatı altında ya da işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatına ek olarak verilecek ruhsatlar altında yürütülür. İşletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatının muhasebe kayıtları ile ek ruhsatların muhasebe kayıtları hiçbir şekil ve surette birleştirilemez. Ek ruhsatlar, İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde aksi düzenlenmedikçe işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatının tabi olduğu Özel Hesap yükümlülüklerine tabidir.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 27/A maddesinin on dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Geçici Madde 6- 27/A maddesinin yürürlüğe girmesinden önce Bakanlık tarafından yapılan; İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi ile işletici veya B.K.İ. faaliyet ruhsatları süre uzatımları ve üstyapı kiralama ile işletici veya B.K.İ. faaliyetinin gereği olarak bölgede yürütülen hizmet faaliyetlerine ilişkin faaliyet ruhsatlarının süre uzatımları, uzatma döneminin sonuna kadar geçerlidir. Bu sürelerin bitmesi ile birlikte yapılacak süre uzatım işlemleri, 27/A maddesi hükümlerine tabidir.

Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde; B.K.İ.’nin birinci fıkra kapsamında daha önce süresi uzatılan, B.K.İ. faaliyet ruhsatı haricindeki ruhsatlarına bağlı üstyapılar ruhsat süresi sonunda Hazineye intikal eder. Bu ruhsatların süresinin yeniden uzatılması, üstyapıların Hazineye intikal tarihini uzatmaz.

Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi süresinin toplamda 49 yıla tamamlanmasına yönelik olarak yapılacak süre uzatımlarıyla sınırlı olmak üzere; B.K.İ.’nin talep etmesi ve talebinin Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde, üstyapının bulunduğu açık alan için kullanıcılara uygulanan kira tarifesi üzerinden hesaplanacak açık alan kirasının B.K.İ. tarafından ödenmesi, üstyapının tahakkuk eden brüt kira gelirlerinin herhangi bir indirim veya mahsup yapılmaksızın en az yüzde yirmisinin sözleşme kapsamında Özel Hesaba aktarılması ve üstyapının her türlü bakım onarım ihtiyacının B.K.İ. tarafından karşılanmasına yönelik hükümlere sözleşmede açıkça yer verilmek kaydıyla, B.K.İ.’ye ait ruhsatlara bağlı olup bu ruhsatların süresinin sona ermesi sonucunda Hazineye intikal eden veya edecek üstyapıların diğer kullanıcılara kiralanması amacıyla işletilmesi, süre uzatım dönemini aşmayacak şekilde Bakanlık tarafından uygun görülen tarihe kadar, kuruluş ve işletme sözleşmesi uzatılan B.K.İ.’ye bırakılabilir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

YENİ ÜCRETLER:

Normal Tebligat Ücreti: 265 TL

Hızlı Tebligat Ücreti: 530 TL

Taahhütlü Gönderi Ücreti: 125 TL

İadeli Taahhütlü Ücreti: 390 TL

Merkezi Takip Sistemi (MTS) Ödeme Emri Ücretleri:

1 Sayfa 317,20 TL

2 Sayfa 331,90 TL

3 Sayfa 337,80 TL

YILLARA GÖRE TEBLİGAT ÜCRETLERİ

31.10.2019- Tebligat 19-TL
11.10.2021- Tebligat 26-TL
07.02.2022- Tebligat 31-TL
15.08.2022- Tebligat 42-TL
01.02.2023- Tebligat 58-TL
31.07.2023- Tebligat 87-TL
22.01.2024- Tebligat 120-TL
01.06.2024- Tebligat 175-TL
10.02.2025- Tebligat 210-TL
04.02.2026- Tebligat 265-TL

TACİR VE SANAYİCİLER TARAFINDAN ÜRETİLEN MAL VE HİZMETLERİN AZAMİ FİYAT TARİFELERİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 15/12/2004 tarihli ve 25671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tacir ve Sanayiciler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetlerin Azami Fiyat Tarifelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 1- 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununa tâbi odalarca, üyeleri tarafından üretilen ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa tâbi esnaf ve sanatkârlar odaları tarafından belirlenmiş tarifelere konu mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin kendi üyeleri için düzenlenmesi, uygulamaya konulması ve denetimi ile diğer usul ve esaslar bu Yönetmelikle düzenlenmiştir.”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki tanım eklenmiştir.

“Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 4- Odalar, 1 inci maddede belirtilen mal ve hizmetlere ilişkin tarifeleri kendi üyeleriyle ilgili olarak düzenleyebilir. Birden fazla odaya kayıtlı bulunan üyelerce üretilen mal ve hizmetlere ilişkin tarifeler; üretilen mal ve hizmetin tacir, deniz taciri ve sanayici vasfıyla bağlantısı dikkate alınarak ilgili oda tarafından tanzim edilir.

Tarifeler, yönetim kurulunun teklifi ve meclisin onayıyla belirlenir. Tarifelerin tespitinde ilgili meslek komitesinin görüşü alınır. Meslek komitesi, en geç on beş gün içinde görüşünü bildirmek zorundadır.

Yönetim kurulu, odaya yapılan başvuruları en geç bir ay içinde sonuçlandırarak meclisin onayına sunar. Meclis, bu teklifi en geç bir ay içinde görüşerek onaylar veya reddeder. Tarifelerin reddi hâlinde; yönetim kurulu, meclisin ret gerekçelerini de dikkate alarak yeni tarifeleri ret tarihinden itibaren yapılacak ilk meclis toplantısında meclisin onayına sunar. Bu toplantıda tarifeler karara bağlanır.

Simit ile 4/1/2012 tarihli ve 28163 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği (Tebliğ No: 2012/2)’nin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde tanımı yapılan ekmeğe ilişkin tarifenin belirlenmesi aşamasında, yönetim kurulu tarafından maliyet unsurları ve gerekçeleriyle birlikte hazırlanan tarife talebi hakkında Bakanlığın görüşü alınır. Bakanlığın görüşünün olumlu olması durumunda tarife ilk toplantıda meclisin onayına sunulur, olumsuz olması durumunda ise tarife talebi uzlaşma komisyonuna gönderilir.

Dördüncü fıkra kapsamında uzlaşma komisyonuna gönderilen tarife talepleri hakkında ilin en büyük mülki idare amirliği, Bakanlığın olumsuz görüşünün kendilerine tebliğ edilmesinden itibaren on beş gün içinde 6 ncı maddede düzenlenen uzlaşma komisyonunu toplar ve gerekli değerlendirmeleri yaptıktan sonra tarifeyi belirler. Uzlaşma komisyonu; değerlendirmesini yaparken tarife düzenlenecek yerin sosyo-ekonomik durumunu, mevcut maliyetler ve ortalama kâr marjları ile Orta Vadeli Programda yer alan enflasyon hedeflerini göz önünde bulundurur.

Tarifeler, uzlaşma komisyonu kararının ilgililere tebliği üzerine veya uzlaşma komisyonuna başvuru süresinin tamamlanması üzerine yürürlüğe girer.

Odalar, tarifeleri serbest bırakamaz ve tarife vermekten kaçınamaz. Tarifelerde yer alan fiyatlar, azami hadleri gösterir.”

MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddenin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Hazırlanan tarifeler, en geç on gün içinde ilgili belediye ve mülki idare amirlikleri ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliğine bildirilir.”

MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Uzlaşma komisyonu

Madde 6- Odalarca düzenlenen tarifelere ilişkin itirazları karara bağlamak üzere; ilin en büyük mülki idare amirinin veya görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret il müdürlüğü, defterdarlık, ilgili belediye, tarifeyi düzenleyen oda ve ilgili esnaf ve sanatkârlar odaları birliğinin temsilcilerinden oluşan altı kişilik bir uzlaşma komisyonu oluşturulur. Uzlaşma komisyonuna katılacak belediye temsilcisi, tarifeyi düzenleyen odanın ilde kurulu olması hâlinde büyükşehir belediye veya il belediye başkanlığı, ilçede kurulu olması hâlinde ise odanın bulunduğu yer belediye başkanlığı tarafından görevlendirilir.

Uzlaşma komisyonu, itirazları başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde karara bağlar.

Uzlaşma komisyonu, başkanın yazılı çağrısı üzerine üyelerin en az yarısının katılımıyla toplanır. Kararlar toplantıya katılanların oy çokluğuyla ve gerekçeli olarak alınır. Oylarda eşitlik olması hâlinde, başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Toplantılarda çekimser oy kullanılamaz.”

MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 7- İlde kurulu odalarca hazırlanan tarifeler için ilin en büyük mülki idare amiri ile büyükşehir belediyesi veya il belediyesi, ilçede kurulu odalarca hazırlanan tarifeler için ilgili ilçelerin mülki idare amirleri ile ilçe belediyeleri, odalarca tespit edilen tarifeleri uygun bulmadıkları takdirde, ayrı ayrı veya birlikte tarifelerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren on beş gün içinde 6 ncı maddede belirtilen uzlaşma komisyonuna itiraz edebilir.

Uzlaşma komisyonu tarafından alınan kararlar, karar tarihinden itibaren üç gün içinde taraflara yazılı olarak tebliğ edilir.

4 üncü maddenin beşinci fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, uzlaşma komisyonu kendisine yapılan tarife itiraz başvurusuna istinaden tarifeyi onaylar veya reddeder. Tarifenin reddi hâlinde, ilgili oda uzlaşma komisyonunun ret gerekçelerini dikkate alarak yeni tarifeyi hazırlar veya kararın kendisine yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunur. Mahkemenin vereceği karar kesindir.

Uzlaşma komisyonunun ret kararı vermesi hâlinde talep edilen tarife yürürlüğe girmez ve mevcut tarife uygulanmaya devam eder.

4 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca Bakanlığın olumlu görüş verdiği tarifelere karşı uzlaşma komisyonuna başvurulamaz.”

MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 15- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.”

MADDE 8- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 9- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesi gereğince; taraflarca bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla belirlenecek olup; Ocak 2026 Kira artış oranı %33,98 olmuştur.

Kira Artışına Türk Borçlar Kanunu Uyarınca Uygulanan Endeksler (Oranlar)

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk borçlar kanunu 344. Madde

* 26.02.2014 Tarihli ve 6527 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile 5429 sayılı Kanuna eklenen fıkra gereğince “Muhtelif mevzuatta Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve Üretici Fiyat Endeksine (ÜFE) yapılmış olan atıflar, Kurumca hesaplanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksine (Yİ-ÜFE), tarım sektörü TEFE ve ÜFE’ye yapılan atıflar Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksine yapılmış sayılır.

** Özel hüküm bulunmayan durumlar için Türk Borçlar Kanunu’nun 344. Maddesine göre kira artış oranında 12 aylık ortalamaya göre belirlenen TÜFE oranı esas alınır.

*** 7409 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 1. madde uyarınca (11.06.2022 ile 01.07.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

**** 7456 sayılı Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na eklenen Geçici 2. madde uyarınca (02.07.2023 ile 01.07.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere) konutlarda kira artışına % 25 oranında üst sınır getirilmiştir. 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha düşük açıklanmış ise, üst sınır TÜFE'ye göre belirlenecek olup şayet 12 aylık TÜFE ortalaması %25'ten daha yüksek açıklanmış ise, bu durumda %25 oranında artış yapılabilecektir.

YAPI, TESİS VE ONARIM İŞLERİ İHALELERİNDE KULLANILAN MÜTEAHHİTLİK KARNELERİ VE İŞ BİTİRME BELGELERİNİN 2026 YILINA AİT DEĞERLENDİRME KATSAYILARI HAKKINDA TEBLİĞ

Müteahhitlik karneleri

MADDE 1- (1) 28/3/1981 tarihli ve 17293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliği uyarınca, ihalelere iştirak edecek olan müteahhitlerin, ellerinde bulunan ve geçerliliği sona ermemiş müteahhitlik karneleri, ilgili kuruluşlarca, aşağıda belirtildiği şekilde ve grubu aynı kalmak şartıyla aktarılarak kabul edilecektir.

Değerlendirme katsayıları

MADDE 2- (1) 1/1/2026 tarihinden itibaren, müteahhitlik karneleri ve iş bitirme belgeleri için geçerli katsayılar aşağıda belirtilmiştir:

a) 1/3/1981-28/2/1982 arasındaki tarihleri taşıyan (bu tarihler dâhil) ve geçerliliğini muhafaza eden müteahhitlik karneleri miktarı, grubu aynı kalmak şartıyla; 766.265,758 ile çarpılacaktır.

b) 1/3/1982-31/12/1982 arasındaki tarihleri taşıyan (bu tarihler dâhil) müteahhitlik karneleri miktarı, grubu aynı kalmak şartıyla 637.135,791 ile çarpılacaktır.

c) Kuruluşlarca iş bitirme belgelerinin ve müteahhitlik karnelerinin değerlendirilebilmesi için 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıda tespit olunan katsayılar uygulanacaktır:

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

MADDE 3- (1) 31/1/2025 tarihli ve 32799 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerinde Kullanılan Müteahhitlik Karneleri ve İş Bitirme Belgelerinin 2025 Yılına Ait Değerlendirme Katsayıları Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 4- (1) Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.