YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ HUKUK

Konu hukuk camiasına gelince işler tamamen içinden çıkılmaz hale geliyor.

Senaryolara göre; Yapay zekâ destekli hukuk sistemlerinin dava süreçlerini otomatik olarak yürütmeye başlayacağı, mahkemelerde artık insan avukatlara ihtiyaç duyulmayacağı, davaların algoritmalar tarafından saniyeler içinde analiz edilip karara bağlanacağı belirtiliyor. Hâkim ve savcıların rolünün ise 'etik denetmen' veya 'sistem danışmanı' konumuna indirilebileceği iddia ediliyor.

Biz de hukuki haber olarak yapay zekâya sorduk avukatlık mesleğinin geleceğini nasıl görüyorsun:

"RUTİN İŞLERİ YAPAY ZEKÂ YAPAR"

"Belgelerin taranması, dava araştırmaları, sözleşme şablonları gibi rutin işler büyük ölçüde yapay zekâya devredilecek. Bu süreç zaten başladı.

Önümüzdeki 10–20 yıl içinde avukatlık mesleği çok farklı bir form alacak. Rutin işler azalacak, teknolojiyle iç içe bir “hukuk danışmanlığı” modeli öne çıkacak. Ama “bitmek” değil, dönüşmek söz konusu."

"AVUKATLIK MESLEĞİ BİTMEZ"

"Avukatlık, doktorluk, öğretmenlik gibi meslekler bitmez; fakat yapay zekâ destekli hale gelir. Örneğin hukukta belge tarama ve özetleme AI tarafından yapılırken, yorum ve strateji insanda kalır.

Bence “bitmek” yerine “dönüşmek” kelimesi daha doğru. Meslekler yok olmaktan çok, yeni bir forma giriyor.

Bu konuda düşüncem net: avukatlık mesleği “tamamen bitmiyor,” ama köklü bir dönüşüm geçiriyor. Hem Türkiye’de hem dünyada bu meslek, teknolojik gelişmeler, ekonomik baskılar ve toplumsal değişimlerle yeniden şekilleniyor.

Hukuki argüman geliştirme, müvekkil ile iletişim, mahkemede temsil gibi insani taraflar yapay zekâ ile kolay kolay değiştirilemez.

YENİ NESİL AVUKATLIK

Yapay zekâ hukuki metinleri özetleyebilir ama yorum, analiz ve topluma aktarım hâlâ insana ihtiyaç duyuyor.

Avukatlar, teknolojiyle çalışmayı bilen “hukuk teknolojisi uzmanları” haline gelecek. Yapay zekâya doğru soruları sorabilen, sonuçları yorumlayabilen kişiler daha değerli olacak.

Yani avukatlık mesleği yok olmayacak, sadece klasik anlamda “dosya taşıyan, dilekçe yazan” avukat profili azalacak. Yerine teknolojiyle güçlenmiş, stratejik ve danışmanlık odaklı avukatlar gelecek."

Öte yandan avukat sayısındaki artış, rekabet, ekonomik ve mesleki zorluklar avukatları gerçek hayatta zorlamaya devam ediyor. (hukukihaber.net)

HAKİM VE SAVCILAR

Hakim ve savcılar da teknolojiyle dönüşen meslekler arasında, ama “tamamen bitmesi” gibi bir durum kısa vadede mümkün görünmüyor. İşte güncel gelişmeler ve gelecek öngörüleri:

Hakim ve Savcıların Geleceği

hukukihaber.net

Avrupa Komisyonu Üyesi Thierry Breton sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda "Bugün Dijital Hizmetler Yasası kapsamında @X'e karşı resmi ihlal davası başlatıyoruz," dedi.

Avrupa Birliği, ekim ayında X'ten İsrail-Hamas savaşıyla ilgili nefret söylemi, yanlış bilgilendirme ve şiddet içeren 'terörist içerikleri' nasıl ele aldığına ilişkin bilgi istedikten sonra baskısını artırıyor. Soruşturma, AB'nin teknoloji şirketlerinin gücünü dizginlemek için hazırladığı bir dizi öncü düzenlemenin parçası olan Dijital Hizmetler Yasası (DHY) için ilk test olacak.

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Johannes Bahrke, Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında, AB'nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu'nun "X'in bazı şüpheli DHY ihlalleriyle ilgili sistemlerini ve politikalarını araştıracağını" söyledi. 

San Francisco merkezli sosyal medya platformu "Dijital Hizmetler Yasasına uymaya kararlı olduğunu ve düzenleyici süreçle işbirliği yaptığını" söyleyerek "Bu sürecin siyasi etkilerden uzak kalması ve yasalara uygun olması önemlidir,” vurgusunu yaptı.

Şirket yaptığı açıklamada, "X, ifade özgürlüğünü korurken platformumuzdaki tüm kullanıcılar için güvenli ve kapsayıcı bir ortam yaratmaya odaklanıyor ve bu hedef doğrultusunda yorulmadan çalışmaya devam edeceğiz" dedi.

AB'nin soruşturması, X'in nefret söylemi veya terörizmi teşvik etme gibi yasa dışı içeriğin Avrupa'daki 112 milyon kullanıcıya yayılmasını engellemek için yeterli çabayı gösterip göstermediğini inceleyecek.

Soruşturma aynı zamanda X'in özellikle kitle kaynaklı Topluluk Notları bilgi doğrulama özelliği aracılığıyla "bilgi manipülasyonu"yla mücadeleye yönelik tedbirlerinin Avrupa Birliği içinde etkili olup olmadığını da inceleyecek.

Soruşturmanın bir diğer araştırma alanı ise şeffaflık olacak. AB, araştırmacıların X'in kamuya açık verilerine ve reklam veritabanına erişiminde "şüpheli eksiklikler" bulunduğunu ve bunların her ikisinin de DHY kapsamında gerekli olduğunu söyledi.

Son olarak soruşturma, mavi onay abonelik hizmeti de dahil olmak üzere X'in arayüzünün "aldatıcı tasarımı" şüphesiyle kullanıcıların kandırılıp kandırılmadığını inceleyecek. Mavi onay işaretleri bir zamanlar bir hesabın arkasındaki ünlü, sporcu veya gazeteci gibi kişi veya kurumun gerçek olduğunu belirtirken, artık yalnızca birinin gönderilerini öne çıkarmak için ayda 8 dolar ödediğini gösteriyor.

Çok sayıda büyük teknoloji şirketi, DHY'nin bu yılın başlarında yürürlüğe girmesinden sonra daha sıkı bir incelemeyle karşı karşıya kaldı. Şirketler küresel gelirlerinin yüzde 6'sına varan cezalar ve hatta AB'den men edilme tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

Ancak para cezaları son başvurulacak çare olarak değerlendiriliyor ve Brüksel'in, şirketleri uymaya zorlamak için öncelikle "geçici tedbirleri" kullanması bekleniyor. (euronews)

Birleşik Krallık'ta Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen yeni bir araştırma “Yapay zekâ işlerimize göz koyuyor” endişesini gerçek anlamıyla ortaya koymakta. Hatta önde gelen araştırmacılara göre mevcut işlerin neredeyse yüzde 30'u yapay zekâ ile otomatikleştirilebilecek türden.

Peki YZ nedeniyle hangi işler sorun yaşıyor?

Araştırmalar, yapay zekâ kullanımı yaygınlaştıkça en çok etkilenen işlerin; finans, hukuk, işletme, yönetim rolleri ve büro işleri olduğunu ortaya koymakta.

İşte spesifik olarak YZ'den etkileneceği düşünülen 20 pozisyon:

1. İş analistleri ve yönetim danışmanları
2. Mali yöneticiler ve direktörler
3. Yeminli ve sertifikalı muhasebeciler
4. Psikologlar
5. Satın alma yöneticileri ve idarecileri
6. Ekonomistler, istatistikçiler, aktüerler
7. İş ve finans proje yönetim uzmanları
8. Finans ve yatırım analistleri, danışmanları
9. Hukuk uzmanları
10. İşletme ve ilgili alanlarda yardımcı profesyoneller
11. Kredi kontrolörleri
12. Avukatlar
13. İnşaat mühendisleri
14. Eğitim danışmanları ve okul müfettişleri
15. İK ve idari meslekler
16. İşletme, araştırma ve idari profesyoneller
17. Finansal hesap yöneticileri
18. Muhasebeciler, bordro yöneticileri ve maaş memurları
19. Devlet bünyesindeki birtakım idareci ve memurlar
20. Pazarlama alanında yardımcı profesyoneller

Çalışmada ayrıca sporcular, çatı ustaları, inşaatçılar, sıvacılar, çelik imalatçıları ve oto temizleyicileri dahil olmak üzere yapay zekadan en az etkilenecek meslekler de araştırıldı. (mashable.com)

2022 yılının ekim ayı ile 2023'ün ekim ayını kapsayan 12 aylık süreçte internet üzerinden özel kullanım amacıyla mal veya hizmet satın alma ya da sipariş verme (e-ticaret) oranı yüzde 49,5 oldu.

İNTERNET ALIŞVERİŞİNDE SORUN YAŞAYANLARIN ORANI YÜZDE 27

2023 yılının ilk 3 ayında internet üzerinden mal veya hizmet satın alan ya da sipariş veren bireylerin yüzde 75,5'i giyim, ayakkabı ve aksesuar aldı.
2023 yılının haziran, temmuz ve ağustos aylarında web sitesi veya mobil uygulama üzerinden yaptığı satın alma işleminde sorunla karşılaşan bireylerin oranı yüzde 27,1 oldu.

En fazla karşılaşılan sorunlar sırasıyla yüzde 13,6 ile teslimatın belirtilenden daha yavaş olması ve yüzde 11,1 ile yanlış veya hasarlı mal, hizmet teslimi oldu.

DÜZENLEME 1 OCAK'TA UYGULANACAK

İnternet üzerinden alışverişin son yıllarda artmasıyla kargo şubelerindeki iade işlemlerinde yaşanan sorunların çözümü için ürünlerin iade sürecinde değişiklik yapıldı.

İnternetten alınan ürünlerin iadesinin tüketiciler tarafından karşılanacağı düzenleme, 1 Ocak'tan itibaren uygulanmaya başlayacak.
Ticaret Bakanlığı'nın "Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" kararı ile tüketici satın aldığı ürüne ilişkin, teslim tarihinden itibaren 14 gün içerisinde cayma hakkını kullanabilecek.

Tüketici, iade masrafını karşılamakla yükümlü olacak.

Malın ayıplı olması durumunda tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulmayacak. Tüketicinin talep etmesi halinde iade masrafı, kendisine iade edilecek mal veya hizmet bedeli ile teslimat masraflarından mahsup edilecek. (NTV)

2023 YILINDA GOOGLE'DA EN ÇOK ARANILAN KELİMELER

Türkiye’de 2023 yılı Google arama trendleri şöyle sıralandı:

İSİMLER

HAYATINI KAYBEDENLER

DİZİLER

TARİFLER

ŞARKI SÖZLERİ

Nerede?

NASIL?

BURÇLAR

NE GİYİLİR?

Sistemin merkezindeki yıldız HD110067 yıllardır gök bilimcilerin merakını celbediyordu.

Sistemdeki gezegenlerin hepsi hemen aynı büyüklükte ve yaklaşık 12 milyar yıl önce oluşmalarından bu yana çok az yapısal değişiklik geçirdiler. Bu da bu sistemin nasıl oluştuğuna ve canlı yaşamı barındırıp barındırmadığına dair çalışma yapma olanağı sunuyor.

Keşifle ilgili araştırma bilim dergisi Nature'da yayımlandı.

Araştırmayı yöneten Chicago Üniversitesi'nden Dr Rafael Luque, bulunan sistemi "mükemmel güneş sistemi" olarak tanımlıyor: "Bu gezegenler, oluşumlarını gözlemlemek için çok ideal çünkü başlangıçları kaotik değil ve oluştuklarından bu yana değişmediler."

İngiltere'deki Warwick Üniversitesi'nden Dr Marina Lafarga-Magro da "Bu gerçekten çok heyecan verici, daha önce kimsenin görmediği bir şeyi görüyoruz" dedi.

Kendi Güneş Sistemimiz oldukça "yıkıcı ve şiddetli" bir süreçle oluşmuştu. Gezegenler oluşurken bazıları birbirine çarpmış, yörüngelerini değiştirmiş ve bu nedenle sistemimizde Jüpiter, Satürn gibi dev gezegenler yanında, Dünya gibi daha küçük boyuttaki gezegenler de oluşmuştu.

HD110067 sisteminin oluşma süreciyse bizimkinden neredeyse "tamamen farklıydı".

Bu sistemdeki gezegenlerin hepsi hemen hemen aynı boyutta ve Güneş Sistemimizdeki gezegenlerin bağlantısız yörüngelerinin aksine, bu gezegenler senkronize hareket ediyor.

HD110067'ye en yakın gezegen yıldız etrafında 3 kez dönerken, bir sonraki gezegen 2 kez, bir sonraki tek kez dönüyor. 4. gezegenden itibarense gezegenler birbirleriyle 4:3 oranında göreceli yörünge hızıyla dönüyor.

Bu karmaşık hareket kendi içinde o kadar hassas ve düzenli ki, araştırmacılar her gezegene bir nota ve ritm tanımlayarak, bu hareketi bir müzik kutusunun yapacağı gibi bir müzik parçasına dönüştürdü.

Geçen 30 yılda astronomlar binlerce güneş sistemi keşfetti ama bunlardan hiçbiri gezegenlerin oluşumunu araştırmak için bu kadar uygun şartlar sunmuyor.

Sistemin merkezindeki parlak yıldız da gezegenlerin atmosferlerinde yaşamın izlerini araştırmayı kolaylaştırıyor.

Sistemdeki 6 gezegen de birer "küçük Neptün" olarak adlandırılıyor. Neptün Dünya'nın yaklaşık 4 katı büyüklükte. Yeni keşfedilen sistemdeki gezegenlerin hepsi Dünya'nın yaklaşık 2-3 katı büyüklükte.

Yakın zamanda bilim dünyasına büyük heyecan veren bir keşif daha yapılmıştı. Başka bir sistemdeki, boyutları yine Neptün'e yakın K2-18b gezegeninin atmosferinde Dünya'daki canlıların yarattıklarına benzer gazların izleri bulunmuştu. Astronomlar bu izlere "biyo-imza" diyor.

Neptün'e benzer bu gezegenlerin galaksimizdeki en yaygın gezegen tipi olduğu tahmin ediliyor. Yine de astronomlar bu gezegenler hakkında çok az bilgiye sahip.

Kayalardan mı, gazdan mı, sudan mı oluştukları ve daha da önemlisi, yaşam koşullarına sahip olup olmadıkları bilinmiyor.

Dr Luque'a göre bu detayları öğrenebilmek şu an astronomi dünyasının en çok uğraştığı konulardan ve bu yüzden HD110067 sistemi, bu soruların yanıtlarını bulmakta büyük bir fırsat olabilir.

Dr Luque yanıtlara 10 yıldan kısa bir sürede ulaşabileceğimizi umut ediyor.

Araştırma ekibi bu tür gezegenlerin yaşam koşullarını oluşturduğunu bulursa, bu Dünya dışı yaşamın izlerini bulmaya da yaklaştığımız anlamına gelecek.

Son keşif Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın TESS ve Cheops uyduları kullanarak yapıldı.